II SAB/Wa 190/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Andrzej Góraj (spr.), Sławomir Antoniuk, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy K. do rozpatrzenia pkt 2 wniosku skarżącego J. S. z dnia [...] marca 2012 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania; 2. stwierdza, że bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. R. kwotę 360 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt złotych) oraz kwotę 82,80 zł (słownie: osiemdziesiąt dwa złote 80/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wnioskiem z dnia [...] marca 2012 r. J. S., powołując się na ustawę z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwrócił się do Wójta Gminy K. o udzielenie mu informacji dotyczącej spotkania opłatkowego, zorganizowanego w dniu [...] grudnia 2011 r. w Gminnym Ośrodku Kultury w K. Skarżący zażądał wskazania liczby osób zaproszonych na spotkanie, kryteriów ich doboru, doręczenia mu odpisu listy gości (punkt 1 wniosku), a także doręczenia mu odpisów zamówień wystawionych w związku z organizacją tego spotkania i wskazania, czy usługi te zostały wykonane i za jaką kwotę (punkt 2 wniosku). W piśmie z dnia [...] marca 2012 r. Wójt Gminny K. udzielił skarżącemu szczegółowych informacji w kwestii liczby i doboru gości zaproszonych na spotkanie opłatkowe. Wyjaśnił też, że nie sporządzał, a w związku z tym, nie dysponuje listą zaproszonych osób. Odnosząc się w tym piśmie do punktu drugiego wniosku Wójt poinformował, że nie może udostępnić "odpisu żądanego dokumentu" i wyjaśnił: "Odpis nie stanowi formy przekazania informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i jest regulowany odrębnymi przepisami. Jednocześnie organ powiadamia, że może udostępnić żądaną informację na wniosek w formie zgodnej z art. 12 ustawy o dostępie do informacji publicznej". We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na bezczynność organu skarżący wniósł o zobowiązanie Wójta Gminy K. do rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] marca 2012 r. w zakresie wskazanym w punkcie drugim. Domagał się również stwierdzenia, że organ rażąco naruszył prawo, a także wymierzenia mu grzywny. Uzasadniając wniesioną skargę skarżący wyjaśnił, że organ udzielił mu żądanej informacji publicznej, ale wyłącznie w odniesieniu do punktu pierwszego wniosku. Nie poinformował natomiast ani o kosztach spotkania opłatkowego, ani o wykonaniu zamówionej usługi. Nie doręczył także odpisu żądanego dokumentu, tj. zamówienia na usługi wystawione w związku z organizacją spotkania. Skarżący zwrócił uwagę, że organ nie kwestionował publicznego charakteru żądanej informacji i deklarował jej udostępnienie w formie przewidzianej w art. 12 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie wskazał jednak ani proponowanej formy jej udostępnienia, ani terminu, czy przyczyn niemożności udzielenia informacji zgodnie z wnioskiem. Skarżący argumentował, że usługi wykonane na rzecz gminy i informacja na temat ich realizacji oraz poniesionych kosztów stanowią informację publiczną. Wskazują bowiem na wysokość, sposób i tryb wydatkowania środków publicznych. Zdaniem skarżącego, stosownie do przepisów powołanej ustawy, organ obowiązany był do udzielenia mu żądanej informacji, ewentualnie do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia, a brak tych czynności uzasadnia wniesioną skargę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o umorzenie postępowania. Wskazał, że w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. udzielił skarżącemu wyczerpujących informacji w kwestii organizacji spotkania. W odniesieniu do żądania zawartego w punkcie drugim wniosku organ podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko i wyjaśnił, że nie może udostępnić odpisu żądanego dokumentu, gdyż odpis nie stanowi formy przekazania informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i jest regulowany odrębnymi przepisami. Organ stwierdził, że prawidłowo poinformował skarżącego o właściwym trybie ubiegania się o dostęp do informacji oraz precyzyjnie skierował skarżącego do konkretnego przepisu ustawy, który jednoznacznie wskazuje na prawidłową formę jej udostępnienia. Zarzucił, że skarżący i jego syn składając liczne wnioski w organie (ponad 700) wykorzystują ustawę o dostępie do informacji publicznej w prywatnej i niezrozumiałej wojnie z organami gminy "paraliżując" ich pracę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 143/12, oddalając, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę, w motywach swojego uzasadnienia przyjął, że wprawdzie żądana przez skarżącego we wniosku z dnia [...] marca 2012 r. informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 1 ust. 1, art. 6, art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a Wójt Gminy K. jest podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia, to jednak w okolicznościach sprawy nie można uznać, że organ ten pozostaje w bezczynności. Sąd szczegółowo wyjaśnił kwestie prawne związane ze stanem bezczynności organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przedstawił też dokładnie treść odpowiedzi organu skierowanej do skarżącego w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. i uznał, że odpowiedź ta prawidłowo załatwiała wniosek skarżącego. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, związanego z niedoręczeniem mu odpisów zamówień na usługi związane z organizacją spotkania w Gminnym Ośrodku Kultury w K. w dniu [...] grudnia 2011 r., Sąd pierwszej instancji stwierdził, że również i w tym zakresie nie zaistniał stan bezczynności, a to z tego względu, że organ zaoferował skarżącemu żądaną informację w formie zgodnej z art. 12 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd wyjaśnił, że ustawa ta nie wskazuje, by realizacja żądań wnioskodawcy mogła nastąpić poprzez udostępnienie odpisów dokumentów. Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy, udostępnia się tylko kopie dokumentów, ewentualnie wydruk informacji publicznej. Możliwe i dopuszczalne jest także przesłanie informacji publicznej za pośrednictwem poczty elektronicznej albo przeniesienie jej na odpowiedni, powszechnie stosowany nośnik informacji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 2798/12 uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. W motywach swojego rozstrzygnięcia przesądził, że żądanie udostępnienia informacji publicznej w formie odpisu, winno być rozumiane jako żądanie doręczenia kopii dokumentu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Na obecnym etapie postępowania, jego istota sprowadzała się do wykonania zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku uchylającym poprzednie rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie bowiem z regulacją zawartą w przepisie art. 190 P.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W świetle powyższego podnieść należy, iż Sąd II instancji przesądził, że: "(...) w przepisach prawa nie ma legalnych definicji wyrazów "odpis" i "kopia". Słownikowe definicje podają zbliżone ich rozumienie. W przypadku "kopii" chodzi o dokładne powtórzenie, odtworzenie oryginału, zaś pod pojęciem "odpisu" rozumie się "tekst odpisany, kopię oryginału" (por. Mały Słownik Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). W języku potocznym oba pojęcia używane są zamiennie i oznaczają to samo. Zatem żądanie strony doręczenia jej odpisu dokumentu powinno być rozumiane jako żądanie doręczenia jego kopii. Sąd pierwszej instancji różnicując znaczenie obu wskazanych wyrazów pod pojęciem "odpisu" najprawdopodobniej rozumiał tak zwany "uwierzytelniony odpis" lub "odpis poświadczony za zgodność z oryginałem". Orzecznictwo sądowoadministracyjne jednolicie przyjmuje, że w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej nie ma podstaw do udostępniania takiego odpisu dokumentu, którego moc byłaby równa oryginałowi. W sytuacji zatem, gdy wnioskodawca żąda czy uwierzytelnionego odpisu dokumentu, czy też poświadczonej kopii dokumentu wykonanie wniosku powinno nastąpić poprzez sporządzenie jego kopii (kserokopii), co odpowiada "sposobowi i formie udostępnienia informacji" przewidzianej w art. 12 ust. 2 ustawy (por. wyrok z dnia 30 sierpnia 2012 r. w sprawie I OSK 974/12, wyrok z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawie I OSK 752/12, dostępne na https://cbois.nsa.gov.pl). Z powyższego wynika, że w rozpatrywanej sprawie organ powinien był potraktować żądanie doręczenia odpisu dokumentu jako żądanie doręczenia jego kopii lub wydruku, tak jak umożliwia to art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem należało uznać że forma żądania udostępnienia informacji mieściła się w formach dopuszczonych przez ustawę. Zasadnym okazał się zatem zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do naruszenia omawianego przepisu. W konsekwencji, w odniesieniu do wniosku skarżącego doręczenia mu odpisów zamówień złożonych przez Gminę, nie było podstaw do uruchomienia procedury przewidzianej w art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.". Wobec dokonania przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny okoliczności faktycznych i prawnych istotnych dla niniejszej sprawy, oraz wobec związania tą wykładnią, tutejszy Sąd był zobligowany do tego, aby uwzględnić skargę. Skoro bowiem NSA wyjaśnił, że pojęć "kopia" i "odpis" można używać zamiennie, to tym samym odpadły przesłanki wskazane przez organ w piśmie z [...] marca 2012 r. dla wykazania niemożności zrealizowania żądania wnioskodawcy. Nadto podnieść należy, że wyżej powołana odpowiedź organu z [...] marca 2012 r. nie zawierała odniesienia do całości żądania zawartego w pkt 2 wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej. Wnioskodawca, oprócz żądania doręczenia odpisów zamówień, żądał też udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy przedmiotowe zamówienia zostały w pełni wykonane i za jaką kwotę. W świetle powyższego, biorąc pod uwagę to, iż faktem niekwestionowanym była okoliczność, że żądana informacja posiada cechy informacji publicznej, a organ jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia organ będzie więc zobligowany do tego, aby zastosować się do wykładni zaprezentowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyżej przytoczonym wyroku z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 2798/12 i w całości ustosunkować się do żądania zawartego w punkcie drugim wniosku strony z [...] marca 2012 r. Uznając za zasadną konkluzję skarżącego, iż organ, popadł w bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej, w zakresie objętym niniejszą skargą, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zaś o kosztach rozstrzygnął zgodnie z dyspozycją art. 200 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zestawiając ze sobą datę złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z datą odpowiedzi na wniosek i datą złożenia przedmiotowej skargi na bezczynność, tutejszy Sąd doszedł do przekonania, iż nieudzielenie wnioskodawcy stanowczej odpowiedzi na zgłoszone żądanie nie spełnia przesłanek umożliwiających uznanie bezczynności jako bezczynności mającej cechy rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 149 § 1 zd. ostatnie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie znalazł więc podstaw do zastosowania normy § 2 ww. przepisu.