II SAB/Wa 192/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.), Sędzia WSA – Sławomir Fularski, Sędzia WSA – Ewa Pisula-Dąbrowska, Protokolant – Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Z. L. na bezczynność Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2007 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy – zobowiązuje Ministra Pracy i Polityki Społecznej do rozpatrzenia wniosku Z. L. z dnia [...] kwietnia 2007 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], przedłużył termin rozpoznania sprawy do dnia [...] maja 2007 r. z wniosku Z. L. z dnia [...] marca 2007 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty N. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...]. Następnie wnioskiem skierowanym do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2007 r., skarżący zwrócił się o stwierdzenie nieważności powyższego postanowienia. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazał powyższy wniosek do rozpoznania według właściwości Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej, a po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. nr [...], utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] lipca 2007. W skardze z dnia 12 października 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący Z. L. wniósł o zobowiązanie Ministra Pracy i Polityki Społecznej do rozpatrzenia, wskazanego już wyżej wniosku z dnia [...] kwietnia 2007 r. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – wskazał, że postanowienie Wojewody [...] z dnia z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] wydane w oparciu o przepis art. 36 § 1 k.p.a. w zw. z art. 141 § 1 k.p.a. jest niezaskarżalne i w związku z treścią art. 126 k.p.a. nie może być wzruszone w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności. Tym samym nie można – zdaniem organu – zobowiązać go do wydania żądanego przez skarżącego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt. 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Z bezczynnością organu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność bowiem ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu. Innymi słowy mówiąc, zagadnienie bezczynności organu administracji publicznej wypływa ze sformułowanej w art. 12 k.p.a. zasady szybkości działania. Jako uszczegółowienie tej zasady i celem wzmocnienia sytuacji strony postępowania administracyjnego, wprowadzono maksymalne terminy załatwiania spraw (art. 35 § 3 i § 4 k.p.a.) oraz instytucję zawiadamiania stron o przypadkach niezałatwienia spraw w terminie, z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, Minister Pracy i Polityki Społecznej do chwili orzekania – jak sam przyznał – nie rozstrzygnął w wyżej wskazany sposób, a przede wszystkim w ogóle, wniosku skarżącego z dnia z dnia [...] kwietnia 2007 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] i stąd też pozostaje on do chwili obecnej w bezczynności. Wskazać ponadto należy organowi, że nie mogą stać na przeszkodzie do rozpoznania wniosku skarżącego ewentualne przeszkody prawne, bowiem wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności danego aktu prawnego, winno być poprzedzone czynnościami wyjaśniającymi dopuszczalność tego wniosku, zaś w razie ich negatywnego wyniku, organ administracji państwowej jest zobowiązany – treścią art. 157 § 3 k.p.a. – do wydania decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.