II SAB/Wa 193/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-21

Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący wieloosobowe gospodarstwo domowe z dochodami z emerytur, zasiłków i pracy w gospodarstwie rolnym, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, ponieważ wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Analiza dochodów i wydatków jego wieloosobowego gospodarstwa domowego wykazała, że miesięczny dochód przypadający na jedną osobę jest niewielki, a rodzina nie posiada oszczędności, co uniemożliwia pokrycie kosztów sądowych i profesjonalnej pomocy prawnej.
Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej bezczynności Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca prowadzi wieloosobowe gospodarstwo domowe, a jego dochody pochodzą z emerytur rolniczych, zasiłków rodzinnych oraz pracy w gospodarstwie rolnym. Dołączył szereg dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono J. S. od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze J. S. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej (poz. [...]) postanawia: 1) zwolnić J. S. od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla J. S. adwokata. J. S. złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy. Podał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. We wniosku wskazał jednocześnie konkretnego adwokata (P. R.), z którego zastępstwa chciałby skorzystać. J. S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, czwórką małoletnich wnuków oraz synem i synową. Majątek stanowi dom o powierzchni 200 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 10,8845 ha. Rodzice wnioskodawcy uzyskują emerytury rolnicze w wysokości po 859,26 zł brutto (740,26 zł netto) miesięcznie. Żona wnioskodawcy uzyskuje, na podstawie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2011 r., zasiłki rodzinne na czworo dzieci w wysokości łącznej 341 zł miesięcznie oraz 160 zł zasiłku z tytułu wychowywania dzieci w rodzinie wielodzietnej. Na podstawie kserokopii zaświadczenia Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2011 r. o dochodach rocznych osiągniętych w 2010 r. z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym położonym na terenie Gminy [...] w łącznej wysokości 9.305,55 zł oraz kserokopii zaświadczenia Burmistrza [...] z dnia [...] listopada 2011 r. o dochodzie rocznym z 2010 r. z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym w wysokości 2.484,16 zł. ustalono, że roczny dochód z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym uzyskany przez wnioskodawcę i jego żonę w 2010 r. wyniósł 11.789,71 zł (982,47 zł miesięcznie). Wnioskodawca dołączył ponadto kopię opłat za energię elektryczną, gaz. Do wniosku dołączona została kopia decyzji przyznającej zasiłek rodzinny, kopie odcinków emerytur, karta informacyjne ze szpitala, karta informacyjna z gminy, kopia operacji na rachunku bankowym, zaświadczenie z gminy o zarobkach i wielkości gospodarstwa rolnego, zaświadczenia z urzędu skarbowego, kopie zwolnień lekarskich. Rozpatrując przedmiotowy wniosek twierdzono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art.199 ww. ustawy. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. W ocenie referendarza sądowego J. S. wykazał, że spełnia warunki uzyskania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na podstawie wszystkich przedstawionych przez skarżącego dokumentów i oświadczeń ustalono, że łączny dochód w gospodarstwie domowym uzyskiwany z tytułu emerytur rolniczych, zasiłków oraz pracy w gospodarstwie rolnym wynosi miesięcznie 2.963,99 zł netto. Na jedną osobę w 8-osobowym gospodarstwie domowym przypada zatem niewielka kwota 370,49 zł netto miesięcznie. Rodzina ponosi stały miesięczny wydatek w wysokości około 500 zł na energię elektryczną i zakup gazu do butli. Wnioskodawca oraz osoby pozostaję z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają oszczędności. W tej sytuacji, należało przyjąć, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z własnych środków. O wyznaczenie adwokata Sąd zwróci się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W tym celu przekaże temu organowi samorządu zawodowego, wraz z odpisem postanowienia o udzieleniu prawa pomocy, wniosek strony zgłoszony w trybie art. 244 § 3 ustawy P.p.s.a., zawierający dane konkretnego adwokata, z którego zastępstwa strona pragnie skorzystać. Ostateczna decyzja co do wyznaczenia pełnomocnika pożądanego przez stronę należy bowiem do władz korporacyjnych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło