II SAB/Wa 195/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Protokolant specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A. H. na bezczynność Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2010 r. o udostępnienie dokumentów oddala skargę W dniu 7 czerwca 2010 r. A. H. wniósł do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Instytutu Pamięci Narodowej w przedmiocie udostępnienia mu akt, będących w posiadaniu IPN. Wniósł o zobowiązanie Prezesa IPN "do respektowania skutków prawnych wynikłych z nowelizacji ustawy o IPN opublikowanej w Dz. U. Nr 79 w dniu 12 maja 2010 r.". W uzasadnieniu skargi wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2010 r. złożył ponowny wniosek o udostępnienie akt, oczekując, że zostaną mu one udostępnione z dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy o IPN w terminie w niej określonym, tj. w terminie 7 dni. Wyjaśnił, że skarga spowodowana jest tym, że IPN ani nie udostępnił akt, ani nie wskazał terminu ich udostępnienia. W odpowiedzi na skargę Prezes IPN wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, że stosownie do art. 33 ust. 3 znowelizowanej ustawy o IPN, która weszła w życie w dniu 26 maja 2010 r., termin do udostępnienia akt wynosi 4 miesiące (a nie 7 dni). Skoro więc wniosek skarżącego został złożony w dniu [...] kwietnia 2010 r., to w dacie wniesienia skargi do Sądu, w dniu 7 czerwca 2010 r., nie upłynął jeszcze termin (4-miesięczny), określony w ustawie. Oznacza to, że na dzień wniesienia skargi IPN nie pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie akt skarżącemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawą z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz ustawy o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. Nr 79, poz. 522), art. 33 ust. 3 otrzymał brzmienie: "Dokumenty udostępnia się do wglądu w siedzibie oddziału Instytutu Pamięci właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy, chyba że we wniosku wskazał on inny oddział, w terminie 4 miesięcy od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w art. 30 ust. 1. Przepis art. 34 ust. 4 stosuje się odpowiednio." Natomiast art. 30 ust. 1 ustawy stanowi, że każdy ma prawo wystąpić z wnioskiem do Instytutu Pamięci o udostępnienie do wglądu dotyczących go dokumentów będących w zasobach Instytutu Pamięci. Rację ma zatem organ, twierdząc, że na podstawie art. 33 ust. 3 cytowanej ustawy zobowiązany jest rozpoznać wniosek A. H. z dnia [...] kwietnia 2010 r. w terminie 4 miesięcy (a nie 7 dni, jak twierdzi skarżący). Zgodzić się też należy z oceną Prezesa IPN, iż w dacie wniesienia skargi (7 czerwca 2010 r.) nie upłynął termin wskazany w art. 33 ust. 3 omawianej ustawy. Zestawienie daty wniosku skarżącego do IPN ([...] kwietnia 2010 r.) z datą wniesienia do Sądu skargi (7 czerwca 2010 r.) na bezczynność dowodzi, że termin 4-miesięczny, określony w art. 33 ust. 3 znowelizowanej ustawy o IPN nie został przekroczony. A skoro nie upłynął termin określony w tym przepisie, nie może być mowy o bezczynności organu w zakresie nierozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2010 r. Z bezczynnością organu mamy bowiem do czynienia, gdy podmiot zobowiązany do podjęcia czynności lub wydania aktu w terminie zakreślonym przepisami prawa, takich działań nie podejmuje. W rozpatrywanej sprawie na dzień wniesienia skargi nie upłynął termin rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2010 r. Dlatego też skargę na bezczynność IPN należało, jako przedwczesną, oddalić. Dodać też należy, iż postępowanie o udostępnienie dokumentów przez Instytut Pamięci Narodowej w przypadku, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy, jest dwuinstancyjne. Udostępnienie kopii dokumentów następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 31 ust. 1 ustawy), od której służy odwołanie do Prezesa Instytutu (art. 31 ust. 2). Zgodnie zaś z art. 43 ust. 2 ustawy o IPN w sprawach rozstrzyganych decyzją administracyjną organem pierwszej instancji jest dyrektor oddziału Instytutu Pamięci. Organem odwoławczym jest Prezes Instytutu Pamięci. Z powyższego wynika, że czynności polegające na udostępnieniu dokumentów do wglądu wykonuje dyrektor oddziału IPN – jako organ pierwszej instancji. A zatem czynności tych nie wykonuje Prezes IPN. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o IPN wynika, że Prezes Instytutu – jako organ odwoławczy – wydaje wyłącznie decyzje administracyjne. Do jego kompetencji nie należy udostępnianie dokumentów do wglądu, lecz rozpatrywanie odwołań. Reasumując, nie można było uznać, iż na dzień wniesienia skargi na bezczynność, dyrektor Oddziału IPN był w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2010 r., albowiem w dacie wpływu skargi - 7 czerwca 2010 r. - nie upłynął 4-miesięczny termin, o którym wyżej mowa, do rozpatrzenia tego wniosku. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.