II SAB/Wa 198/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędziowie WSA Ewa Grochowska - Jung Anna Mierzejewska (spr.) Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi A. G. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] lutego 2013 r. oddala skargę. A. G. pismem z dnia [...] lutego 2013 r., na podstawie art. 61 w związku z art. 8 ust 2 Konstytucji RP oraz art. 2 ust 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się o udzielenie informacji publicznej w przedmiocie: istnienia, autorstwa, formy, treści, adresatów oraz dat korespondencji ustnej i pisemnej (w tym wszelkich oświadczeń, zapytań, petycji, propozycji, memorandów, not dyplomatycznych, dokumentów urzędowych i żądań) kierowanej do strony polskiej przez jakiekolwiek państwo (w tym organizację, wspólnotę, podmiot publiczny oraz prywatny, stowarzyszenie lub przedstawicieli, osoby upoważnione czy występujące w imieniu ww.) dotyczącej propozycji (w tym sugestii wyrażenia gotowości) udzielenia pomocy związanej z katastrofą samolotu Tu 154 M, jaka wydarzyła się dnia 10 kwietnia 2010 r. na terenie Smoleńska w Rosji oraz o przesłanie mu treści ww. korespondencji w formie pisemnej, odpisów, kserokopii dokumentu lub dokumentów zawierających ww. korespondencję, które się do niej odnoszą. Pismem z dnia [...] marca 2013 r. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów udzieliła odpowiedzi na wniosek z dnia [...] lutego 2013 r. i podała, że nie posiada ofert udzielenia pomocy, złożonych przez inne Państwa, w związku z katastrofą samolotu TU 154M 10 kwietnia 2010 r. Wyjaśniła ponadto, że informacje dotyczące "korespondencji ustnej" nie spełniają warunków informacji publicznej. Pismem z dnia [...] marca 2013 r. A. G. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podkreślił, że odpowiedz organu z dnia [...] marca 2013 r. nie jest pełną odpowiedzią na zadane pytanie, ponieważ została zawężona do podmiotu będącego państwem, pomijając organizacje, wspólnoty, podmioty publiczne oraz prywatne, stowarzyszenia, jak również przedstawicieli czy osoby upoważnione występujące w imieniu ww. W piśmie z dnia [...] marca 2013 r. Kancelaria Rady Ministrów udzieliła informacji , że nie posiada dokumentów urzędowych i żądań kierowanych do strony polskiej zarówno przez inne państwo, jak i organizacje, wspólnoty, podmiot publiczny czy prywatny, stowarzyszenie lub przedstawicieli czy osoby upoważnione występujące w imieniu ww. państw, dotyczących propozycji udzielenia pomocy (w tym sugestii wyrażenia gotowości) związanej z katastrofą samolotu TU 154. Ponownie wskazała, że "korespondencja ustna" nie ma waloru informacji publicznej i nie stosuje się do niej przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. A. G. wniósł skargę na bezczynność Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie wniosku o udzielenie informacji publicznej, skierowanego do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, z dnia [...] lutego 2013 r. i wniósł o zobowiązanie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów do niezwłocznego udostępnienia informacji publicznej w sposób wskazany w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. w zakresie określonym we wniosku oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w piśmie z dnia [...] marca 2013 r. udzielił informacji zgodnie ze swoją wiedzą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Jakkolwiek przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają na czym polega stan bezczynności organów administracji publicznej, to w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, że z taką bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1996, s. 62 - 63). W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Uwzględniając wszystkie te aspekty, można zatem powiedzieć, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. W doktrynie i w orzecznictwie przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej stanowi czynność materialno - techniczną, a formę i sposób jej udostępnienia wyznacza zakres żądania, chyba że środki techniczne organu obowiązanego do udostępnienia informacji nie pozwalają na wydanie informacji w całości zgodnie z żądaniem wnioskodawcy (art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Natomiast w przypadku, gdy organ administracji publicznej nie dysponuje żądanymi informacjami, nie wydaje decyzji, ponieważ nie ma do tego podstaw prawnych, ale zobowiązany jest do wyjaśnienia wnioskodawcy, iż z uwagi na ich brak nie ma fizycznej możliwości ich udostępnienia. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd uznał, że organ nie pozostaje w bezczynności, gdyż odpowiedział na wniosek skarżącego i udzielił żądanych informacji w zakresie w jakim mieściły się one w pojęciu informacji publicznej i znajdowały się w posiadaniu organu. Jak już zostało wskazane wyżej, informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Wnioskiem o udzielenie informacji publicznej może być zatem objęte pytanie o określony stan istniejący na dzień udzielania odpowiedzi. Informacja ma charakter informacji publicznej, jeżeli jest to informacja istniejąca i będąca w posiadaniu organu. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie może natomiast dotyczyć ewentualnych zamierzeń, czy też przyszłych działań organu, nie może być też postulatem podjęcia przez organ określonych działań w przyszłości. Rolą organu, udzielającego odpowiedzi w trybie udostępniania informacji publicznej, nie jest też tworzenie materiałów na potrzeby udzielenia odpowiedzi, ale udostępnienie wyłącznie tych informacji, które organ posiada. Odpowiadając na wniosek skarżącego z dnia [...] lutego 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, organ w piśmie z [...] marca 2013 r. i [...] marca 2013 r. poinformował, że nie posiada dokumentów urzędowych i żądań kierowanych do strony polskiej zarówno przez inne państwo, jak i organizacje, wspólnoty, podmiot publiczny czy prywatny, stowarzyszenie lub przedstawicieli czy osoby upoważnione występujące w imieniu ww. państw dotyczących propozycji udzielenia pomocy (w tym sugestii wyrażenia gotowości) związanej z katastrofą samolotu TU 154. Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, iż Prezes Rady Ministrów nie pozostaje w bezczynności. O bezczynności organu można mówić wtedy, gdy nie rozpatrzył w terminie i w formie prawem przewidzianej żądania wnioskodawcy lub nie podjął w sprawie żadnych czynności. W rozpatrywanej sprawie organ udzielił natomiast odpowiedzi na wniosek skarżącego. Przypomnieć również należy, że zgodnie z art. 4 ust 1 U.o.d.i.p. obowiązane do udzielenia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w art. 4 ust 1 i 2 ustawy, będące w posiadaniu takich informacji. Ponadto Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że "korespondencja ustna" nie spełnia warunków informacji publicznej i w tej kwestii zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2012r., sygn. akt I OSK 1177/12. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.