II SAB/Wa 199/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Protokolant – starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi J. D. na bezczynność Ministra Edukacji Narodowej w przedmiocie rozpoznania odwołania z dnia [...] stycznia 2012 r. od decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] grudnia 2011 r. 1. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w pozostałym zakresie; [...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] odmówił nadania skarżącemu J. D. stopnia nauczyciela dyplomowanego. W dniu [...] stycznia 2012 r. skarżący złożył "odwołanie" od powyższej decyzji do Ministra Edukacji Narodowej. Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. skarżący złożył do Prezesa Rady Ministrów, za pośrednictwem Ministra Edukacji Narodowej, "zażalenie" na nierozpoznanie odwołania, zaś pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. do tego samego organu i również za pośrednictwem Ministra Edukacji Narodowej "skargę na bezczynność organu w trybie art. 37 KPA". Natomiast w dniu 12 marca 2013 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o zobowiązanie Ministra Edukacji Narodowej do rozpatrzenia odwołania z dnia [...] stycznia 2012 r. W uzasadnieniu podał, że interweniował również telefonicznie i mimo zapewnień, jego odwołanie nie zostało rozpatrzone. Z kolei Minister Edukacji Narodowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]. Natomiast w odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej wniósł o jej oddalenie, wskazując na opisane powyżej ustalenia faktyczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod kątem bezczynności Ministra Edukacji Narodowej w zakresie rozpatrzenia odwołania do dnia złożenia skargi była zasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, iż stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt. 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a.pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z bezczynnością organu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność bowiem ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu. Natomiast zgodnie z treścią art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji i właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (§ 2). Z kolei według art. 129 § 1 K.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję i termin na jego wniesienie, w myśl § 2 tegoż przepisu, wynosi 14 dni od dnia doręczenia. W rozpoznawanej sprawie natomiast, skarżący po doręczeniu mu decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], w dniu [...] stycznia 2012 r. złożył od niej odwołanie do Ministra Edukacji Narodowej. W tym miejscu stwierdzić ponadto należy, że stosownie do treści art. 35 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3), a do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych m.in. dla dokonania określonych czynności (§ 5). Natomiast według art. 36 § 1 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczynę zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Tymczasem w niniejszej sprawie Minister Edukacji Narodowej do chwili złożenia skargi, a więc do dnia 12 marca 2013 r. i to mimo wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie rozpatrzył złożonego odwołania z dnia [...] stycznia 2012 r., tj. przez dość znaczny okres, bowiem przekraczający rok. Stąd też bezspornym jest, że do tego momentu pozostawał on w bezczynności i skarga była zasadna, jednakże już po złożeniu skargi decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. rozpoznał odwołanie. Z tego też powodu, skoro w chwili orzekania przez Sąd organ nie pozostawał już w bezczynności, to należało w tej części umorzyć postępowanie. Jednocześnie z drugiej strony Sąd dopatrzył się w bezczynności organu rażącego naruszenia prawa. Skoro bowiem odwołanie zostało – co już wyżej opisano – rozpoznane po przeszło 15 miesiącach oczekiwania i to bez jakiegokolwiek powiadomienia skarżącego o ewentualnych powodach takiej zwłoki oraz przewidywanym terminie załatwienia sprawy, i to mimo składanych przez niego "ponagleń", na które w żaden sposób nie reagowano, to takie działanie Ministra Edukacji Narodowej świadczy z jednej strony o braku należytej rzetelności, z drugiej zaś o lekceważącym podejściu do samego skarżącego. Reasumując, taka pasywna i niczym niewytłumaczalna postawa organu przy jednoczesnym uwzględnieniu faktu, ze nawet w odpowiedzi na skargę nie podano przyczyn pozostawania w zwłoce, uzasadnia – zdaniem Sądu – uznanie, iż owa bezczynność ma charakter kwalifikowany, a zatem nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 § 1 ust. 1 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3) i w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.