II SAB/Wa 2/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Bronisław Szydło, Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z dnia 16 i 29 sierpnia 2004 r. - oddala skargę - Syg. akt II SAB/Wa 2/08 Uzasadnienie [...] rezerwy J. K. pełnił zawodową służbę wojskową do dnia 31 lipca 2004 r., ostatnio w dyspozycji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej. Rozkazem dziennym nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., wydanym dla celów ewidencyjnych przez Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej J. K. zwolniony został z dniem 31 lipca 2004 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy. W uzasadnieniu tego rozkazu wskazano, że zwolnienie nastąpiło w związku z pozostawaniem J. K. w dyspozycji powyżej 12 miesięcy, do której został przeniesiony na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 Nr 10, poz. 55 ze zm.). J. K. rozkaz ten uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem o sygnaturze akt II SA/Wa 1301/05 z dnia 17 listopada 2005 r. odrzucił skargę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zaskarżony rozkaz wydany został dla celów ewidencyjnych, który należy odróżnić od rozkazu - decyzji wywołującej skutki w sferze zewnętrznej. W konsekwencji decyzja stanowiąca przedmiot skargi stanowi akt podejmowany na użytek wewnętrzny, dla celów porządkowych i w związku z tym nie podlega kontroli sądowej. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem o sygnaturze akt I OSK 228/06 z dnia 14 marca 2006 r. oddalił skargę kasacyjną wniesioną od tego postanowienia. W dniu 16 sierpnia 2004 r. J. K. wniósł podanie do Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministra Obrony Narodowej, w którym domagał się m.in. uzupełnienia rozkazu Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. o prawo do odwołania lub zaskarżenia tego rozkazu ze wskazaniem adresów tych organów. Kolejnym pismem z dnia 29 sierpnia 2004 r., skierowanym również do Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON J. K. wniósł o wyjaśnienie szeregu kwestii dotyczących wcześniejszych działań organu w stosunku do zainteresowanego oraz wniósł o wycofanie czynności zwolnienia go z dniem 31 lipca 2004 r. z zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu tego żądania wskazał, że czynność ta rażąco narusza prawo, a ponadto dokonał tego organ niewłaściwy. Pismem z dnia 18 listopada 2004 r. Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON, odnosząc się do podania J. K. wskazał, że obowiązująca od dnia 1 lipca 2004 r. ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w art. 174 ust. 3 przesądziła, że jeżeli żołnierz zawodowy pozostaje w dyspozycji dłużej niż 12 miesięcy, jego zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następuje z mocy prawa z dniem 31 lipca 2004 r. Wskazał również, że jest to przepis szczególny w stosunku do przepisów umiejscowionych w rozdziale 7 dotyczącym zwolnień z zawodowej służby wojskowej. A zatem, organ uznał, że w sytuacji wyczerpania dyspozycji przepisu art. 174 ust. 3 powołanej ustawy, zwolnienie żołnierza następuje z mocy prawa i nie mają tu zastosowania inne przepisy pragmatyki wojskowej jak i przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Organ wojskowy, w dyspozycji którego żołnierz pozostawał, miał obowiązek stwierdzić dla celów ewidencyjnych , porządkowych fakt zwolnienia z mocy prawa żołnierza zawodowego i przeniesienia do rezerwy z dniem 31 lipca 2004 r. Odnosząc się zaś do kwestii związanych z wyjaśnieniem wątpliwości dotyczących zgodności z prawem wycofania wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, to organ wskazał, że jest ona obecnie przedmiotem odrębnego postępowania, o czym zostanie zainteresowany poinformowany. Następnie pismem z dnia 16 grudnia 2004 r., skierowanym do Ministra Obrony Narodowej, nazwanym skargą J. K. wniósł o zobowiązanie Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON do udzielenia wyjaśnień i rozstrzygnięć, o jakie wnosił w pismach z dnia 16 i 29 sierpnia 2004 r. oraz o unieważnienie czynności zwolnienia go w dniu 31 lipca 2004 r. z zawodowej służby wojskowej. Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON pismem z dnia 1 marca 2005 r. poinformował J. K., że Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...], utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności wypowiedzenia stosunku służbowego. Decyzja ta doręczona została zainteresowanemu w dniu 2 lutego 2005 r. Kolejnym pismem z dnia 22 marca 2005 r. skierowanym również do Ministra Obrony Narodowej J. K. wniósł o rozstrzygnięcie w przedmiocie unieważnienia czynności zwolnienia go z dniem 31 lipca 2004 r. z zawodowej służby wojskowej oraz o zobowiązanie Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON do udzielenia wyjaśnień i rozstrzygnięć, o jakie wnosił on w podaniach z dnia 16 i 29 sierpnia 2004 r. oraz piśmie z dnia 16 grudnia 2004 r., skierowanym do Ministra Obrony Narodowej. W dniu 15 września 2007 r. J. K. skierował do Ministra Obrony Narodowej zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa w związku z art. 35 i 36 kpa, na bezczynność Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON, polegającą na nieudzieleniu mu przez organ odpowiedzi na żądania zawarte w pismach z dnia 16 i 29 sierpnia 2004 r. W uzasadnieniu zażalenia J. K. odniósł się ponownie do wydanego w jego sprawie rozkazu ewidencyjnego nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON. Wniósł również o ewentualne przekazanie jego wniosków z dnia 16 i 29 sierpnia 2004 r. na podstawie art. 65 § 1 kpa lub 66 § 1 kpa do organu właściwego, w sytuacji uznania się niewłaściwym. Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON pismem z dnia 18 października 2007 r. skierowanym do J. K. wskazał, że jego "zażalenie" nie znajduje uzasadnienia, bowiem aktualnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, pod sygnaturą akt II SA/Wa 1267/07, toczy się postępowanie ze skargi zainteresowanego na ostateczną decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] maja 2007 r., dotyczące umorzenia postępowania w sprawie " usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezczynności i na niezałatwieniu sprawy w terminie poprzez niewydanie decyzji wywołującej skutki w sferze zewnętrznej w przedmiocie faktycznego zwolnienia wnioskodawcy z zawodowej służby wojskowej". W dniu 30 listopada 2007 r. J. K. sformułował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przedmiotem skargi uczynił bezczynność Ministra Obrony Narodowej, polegającą na nierozpatrzeniu w terminie jego wniosku z dnia 16 sierpnia 2004 r. oraz niewydaniu postanowienia na podstawie art. 65 § 1 kpa w przedmiocie nieprzekazania w terminie do właściwego organu jego wniosku z dnia 29 sierpnia 2004 r. W uzasadnieniu skargi zarzucił ponadto organowi naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego, w tym: - art. 6 i 7 kpa poprzez unikanie merytorycznego rozstrzygnięcia jego wniosku z dnia 29 sierpnia 2004 r., - art. 9 kpa poprzez nieudzielenie informacji o przysługującym skarżącemu środku odwoławczym od decyzji o zwolnieniu go ze służby wojskowej z dniem 31 lipca 2004 r., - art. 35 kpa poprzez niezałatwienie sprawy w terminie. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie i wskazał, że nie pozostaje w bezczynności, bowiem udzielono skarżącemu odpowiedzi na jego wnioski z dnia 16 i 29 sierpnia 2004 r., skierowane do Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON. Organ podał, że odpowiedzi tej udzielono w oparciu o przepisy działu VIII kpa, nie zaś działu II kpa. Wynikało to z faktu, że rozkaz dzienny Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., zwalniający [...] J. K. z mocy prawa z zawodowej służby wojskowej i przenoszący go do rezerwy z dniem 31 lipca 2004 r. podjęty został jedynie dla celów ewidencyjnych, porządkowych. Nie stanowi on tym samym decyzji w rozumieniu przepisów kpa. Ponadto organ wskazał, że Minister Obrony Narodowej ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. umorzył postępowanie w sprawie "usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezczynności i na niezałatwieniu sprawy w terminie poprzez niewydanie decyzji wywołującej skutki w sferze zewnętrznej w przedmiocie faktycznego zwolnienia wnioskodawcy z zawodowej służby wojskowej", a na dzień 8 stycznia 2008 r. wyznaczony został przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie termin rozprawy w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika - gdy chodzi o decyzję administracyjną - że nakazanie jej wydania jest możliwe jedynie wówczas, gdy w ustalonym w przepisach prawa terminie organ administracji, będąc do tego właściwym, nie załatwił toczącej się przed nim sprawy. Celem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest doprowadzenie do wydania przez właściwy organ decyzji administracyjnej w sprawie wszczętej żądaniem strony. Zaznaczyć należy, że Sąd rozpoznający niniejszą sprawę badał bezczynność Ministra Obrony Narodowej, stosownie do żądań skargi, w zakresie wniosków J. K. z dnia 16 i 29 sierpnia 2004 r., skierowanych do Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON, kwestionujących rozkaz tegoż organu z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] o zwolnieniu skarżącego z dniem 31 lipca 2004 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu do rezerwy oraz w zakresie pisma z dnia 16 grudnia 2004 r. , skierowanego do Ministra Obrony Narodowej. Wskazać należy, że skargę J. K. na rozkaz Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 listopada 2005 r. o sygnaturze akt II SA/Wa 1301/05 odrzucił, wskazując, że został on wydany jedynie dla celów ewidencyjnym, który w odróżnieniu od rozkazu – decyzji wywołującej skutki w sferze zewnętrznej, odnosi skutek jedynie w sferze wewnętrznej. A zatem skoro rozkaz z dnia [...] lipca 2004 r. nie jest decyzją administracyjną, to nie ma podstaw do przyjęcia, że Minister Obrony Narodowej, w związku z powołanymi pismami skarżącego, był zobowiązany do rozpoznania jego wniosku z dnia 16 grudnia 2004 r. jako środka odwoławczego od rozkazu z dnia [...] lipca 2004 r., ponieważ nie jest on rozkazem rozstrzygającym co do istoty o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 lipca 2004 r. Nie można zatem uznać, że Minister Obrony Narodowej pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozstrzygania środka odwoławczego od tego rozkazu ewidencyjnego, czy też do wszczęcia innego postępowania zmierzającego do wzruszenia tego rozkazu. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skarżącego naruszenia przez Ministra Obrony Narodowej artykułu 65 § 1 kpa poprzez niewydanie postanowienia o przekazaniu sprawy do organu właściwego, czyli do Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON, ponieważ skarżący oba wnioski, zarówno wniosek z dnia 16 sierpnia 2004 r. jak i z dnia 29 sierpnia 2004 r. kierował właśnie do tego organu. Nie można ponadto w dacie rozstrzygania przez Sąd przedmiotowej sprawy, zarzucić Ministrowi Obrony Narodowej bezczynności w zakresie wydania rozstrzygnięcia o charakterze deklaratoryjnym w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 174 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ponieważ w tej sprawie organ wydał już decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2007 r., którą umorzył postępowanie w sprawie "usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezczynności i na niezałatwieniu sprawy w terminie poprzez niewydanie decyzji wywołującej skutki w sferze zewnętrznej w przedmiocie faktycznego zwolnienia wnioskodawcy z zawodowej służby wojskowej". Przedmiotowa decyzja została zaskarżona przez J. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 8 stycznia 2008 r. o sygnaturze akt II SA/Wa 1267/07 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] lipca 2006 r. i wskazał, że zwolnienie żołnierza zawodowego ze służby wojskowej na podstawie art. 174 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych następuje decyzją organu, o którym mowa w art. 115 ust. 1 ustawy. Skoro zatem, jak ustalono w niniejszej sprawie, Minister Obrony Narodowej nie pozostawał w bezczynności, to skargę tę należało oddalić jako bezzasadną. Sąd rozpoznający sprawę nie stwierdził również naruszenia innych przepisów procesowych, na które wskazywał skarżący . Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.