II SAB/Wa 209/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-09-05

Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, w sytuacji gdy jego oświadczenia dotyczące stanu majątkowego budziły wątpliwości i nie przedstawił wymaganych dokumentów?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Pomimo wezwań, nie przedstawił wyjaśnień dotyczących rozbieżności w jego oświadczeniach majątkowych ani wymaganych dokumentów, co uniemożliwiło ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych.
Stan faktyczny
Skarżący M.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na bezczynność Szefa CBA w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący oświadczył, że od maja 2011 r. nie otrzymuje wynagrodzenia i utrzymuje się z emerytury matki, ponosząc wysokie koszty leczenia. Sąd wezwał go do przedstawienia dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i dochody. Po złożeniu części dokumentów, które zawierały rozbieżności z wcześniejszymi oświadczeniami, skarżący został ponownie wezwany do wyjaśnienia tych nieścisłości, w tym dotyczących posiadanych oszczędności i płatności na rzecz adwokata. Skarżący ostatecznie odstąpił od wniosku, ale sąd uznał, że podtrzymuje go w istocie, i odmówił przyznania prawa pomocy z powodu niewykazania przesłanek.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 5 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. z dnia 23 czerwca 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M.K. na bezczynność Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W treści formularza wniosku M.K. oświadczył, że z uwagi na działania pracodawcy, od dnia 1 maja 2011 r., nie otrzymuje wynagrodzenia, a tym samym pozbawiony jest środków do życia oraz świadczeń zdrowotnych. Wskazał, że powstała sytuacja jest dla niego tym bardziej trudna, że ze względu na stan zdrowia wymaga długotrwałego i uciążliwego, a przy tym kosztownego leczenia połączonego z rehabilitacją. Jako źródło utrzymania skarżący wymienił świadczenie emerytalne swojej matki w wysokości 1.600 zł netto. Podał, że to z matką prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, a łączne wydatki na pokrycie samych tylko kosztów leczenia jego i matki wynoszą co najmniej 900 zł miesięcznie. W odrębnym piśmie procesowym złożonym wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, skarżący zwrócił się o przydzielenie w charakterze pełnomocnika z urzędu radcy prawnego Ł.M. (wpis o nr [...]). Pismem z dnia 6 lipca 2012 r. skarżący został wezwany do przedstawienia dokumentów źródłowych poświadczających dochody, stan majątkowy oraz możliwości płatnicze, tj.: wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym, a także stosownego dokumentu urzędowego wskazującego na przyczynę nieosiągania dochodu od dnia 1 maja 2011 r. W wezwania zakreślono termin 14 dni. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 14 lipca 2012 r. W dniu 28 lipca 2012 r., w odpowiedzi na wezwanie, skarżący złożył do akt dodatkowe oświadczenie oraz wymagane jego treścią dokumenty źródłowe, przy czym złożony do akt wyciąg z rachunku bankowego zawierał informacje rozbieżne z zamieszczonym w formularzu wniosku oświadczeniem. Z tego powodu, kolejnym pismem z dnia 3 sierpnia 2012 r., skarżący został wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia wyjaśniającego rozbieżności pomiędzy oświadczeniem zawartym w rubryce 7., 10. i 12. formularza wniosku, z którego wynika, że ani skarżący ani jego matka nie posiadają żadnych oszczędności, źródłem zaś utrzymania skarżącego jest wyłącznie dochód jego matki – emerytura w wysokości 1.600 zł netto - oraz, że skarżący nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym a wykazem operacji na złożonym do akt wyciągu z rachunku, z których wynika z kolei, iż skarżący dokonuje przelewów na dobro tego rachunku z innego posiadanego rachunku (operacja z dnia 8 maja 2012 r. na kwotę 1.500 zł, operacja z dnia 12 czerwca 2012 r. na kwotę 2.000 zł oraz operacja z dnia 2 lipca 2012 r. na kwotę 2.000 zł) oraz, że dokonał przelewu na rzecz adwokata w wysokości 100 zł "w związku z umową o pełnomocnictwo". Dodatkowo wezwano skarżącego do złożenia wyciągu z drugiego rachunku bankowego za okres ostatnich trzech miesięcy. W dniu 22 sierpnia 2012 r. do akt sprawy wpłynęło pismo skarżącego, w którym oświadczył on, że odstępuje od złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy i uiszcza przelewem wpis sądowy w kwocie 100 zł. Nadto, skarżący stwierdził, że drugie konto, z którego dokonał przelewów, stanowi wyczerpującą się obecnie lokatę bankową założoną w celu finansowania kosztów leczenia. Oświadczył też, że nie postaje w żadnym stosunku prawnym z adwokatem, a wykazana na rachunku płatność na rzecz adwokata dotyczyła zwrotu kosztów przejazdu związanego z obroną w sprawie karnej. Skarżący nie załączył do pisma wymaganego wezwaniem z dnia 3 sierpnia 2012 r. wyciągu z drugiego, posiadanego rachunku bankowego (lokaty bankowej). W końcowej części pisma skarżący powtórzył prośbę co do osoby wyznaczonego pełnomocnika z urzędu. W tej sytuacji, należało uznać, że skarżący podtrzymuje w istocie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy, a oceniając złożone w tym zakresie oświadczenia skarżącego należało mieć na względzie regulację art. 252 § 1 ppsa, w myśl którego osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Trzeba nadto podkreślić, że zgodnie z art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Zgodnie zatem z wolą ustawodawcy, wydanie prawidłowego orzeczenia w zakresie prawa pomocy możliwe jest tylko wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony. W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został jednak spełniony - złożone przez skarżącego oświadczenie nie czyni zadość wezwaniu z dnia 3 sierpnia 2012 r. Skarżący wezwany bowiem do złożenia oświadczenia wyjaśniającego powstałe, wyżej opisane rozbieżności, oświadczenia takiego nie złożył. Wnioskodawca nie wyjaśnił w ogóle przyczyn, dla których we wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie wymienił w rubryce o posiadanych oszczędnościach kwoty lokaty bankowej, ani też nie załączył wyciągu z rachunku tej lokaty, który to dokument potwierdziłby wysokość zgromadzonych na niej środków pieniężnych. Skarżący w sposób niejednoznaczny odniósł się także do wezwania w zakresie pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi w sprawie karnej. Z oświadczenia w tej części nie wynika, aby reprezentacja skarżącego stanowiła realizację obrony z urzędu i była bezpłatna. Co więcej, skarżący przyznał, że obrona ta jest w dalszym ciągu realizowana Tym samym oznacza to, że skarżący nie złożył dokumentów, których zestawienie umożliwiłoby ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych – dałoby możliwość porównania wysokości posiadanych środków pieniężnych z wysokością wydatków obciążających to gospodarstwo, a w rezultacie umożliwiłoby ustalenie, czy skarżący ma wystarczające środki, żeby ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. W konsekwencji, M.K. nie usunął budzącego wątpliwości oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a tym samym nie wykazał przesłanek określonych w art. 246 § 1 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło