II SAB/Wa 211/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Piotr Borowiecki Asesor WSA – Karolina Kisielewicz Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 lipca 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Telewizji [...] S. A. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2019 r. 1. stwierdza, że Telewizja [...] S. A. dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] lutego 2019 r., 2. stwierdza, że bezczynność Telewizji [...] S. A. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Telewizji [...] S. A. na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżące Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] zwróciło się, na podstawie art. 61 Konstytucji RP i art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, z wnioskiem z dnia [...] lutego 2019 r. (doręczonym w dniu 12 lutego 2019 r.) do Telewizji [...] S. A. o udostępnienie następujących informacji publicznych: 1) skanów umów z aneksami i załącznikami dotyczącymi przygotowania i realizacji oraz emisji w programie "[...]" animacji [...]; 2) skanów faktur, rachunków związanych z przygotowaniem i realizacją oraz emisją w programie "[...]" animacji [...]; 3) skanów umów z aneksami i załącznikami dotyczącymi przygotowania i realizacji oraz emisji programu [...]. [...] wyemitowanego w TV[...] [...] [...].01.2019 r.; TV[...] [...] [...].01.2019 r., [...]. 01.2019 r. i [...].02.2019 r. oraz w TV[...] [...] 06.01.2019 r. i [...].01.2019 r.; 4) skanów faktur, rachunków związanych z przygotowaniem i realizacją oraz emisją programu [...]. [...] wyemitowanego w TV[...] [...].01.2019 r.; TV[...] [...].01.2019 r., [...]. 01.2019 r. i [...].02.2019 r. oraz w TV[...] [...].01.2019 r. i [...].01.2019 r. Jednocześnie wniosło o udostępnienie powyższych informacji w formie elektronicznej, na wskazany adres elektroniczny. Pismem z dnia [...] marca 2019 r. Telewizja [...] S. A. poinformowała skarżące stowarzyszenie, że 1) Telewizja [...] S.A. nie zawarła umów ani aneksów do nich na przygotowanie i realizację oraz emisję, w programie "[...]", animacji [...], 2) Telewizja [...] S.A. nie dysponuje fakturami, rachunkami związanymi z przygotowaniem i realizacją oraz emisją w programie "[...]" animacji [...], 3) Telewizja [...] S.A. nie zawarła żadnych aneksów do umów dotyczących przygotowania i realizacji oraz 4 emisji programu "[...]" wyemitowanego w TV[...] [...].01.2019 r., TV[...] [...].01.2019 r. [...].01.2019 r. i [...].02.2019 r. oraz w TV[...] [...].01.2019 r. [...].01.2019 r. Ponadto Zastępca Dyrektora ds. korporacyjnych Biura Spraw Korporacyjnych Telewizji [...] S. A. decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie: - skanów umów z aneksami i załącznikami dotyczącymi przygotowania i realizacji oraz emisji programu "[...]. [...] wyemitowanego w TV[...] [...].01.2019 r., TV[...] [...].01.2019 r., [...].01.2019 r. i [...],02.2019 r. oraz w TV[...] [...].01.2019 r. i [...].01.2019 r., - skanów faktur, rachunków związanych z przygotowaniem i realizacją oraz emisją programu "[...]" wyemitowanego w TV[...] [...].01.2019 r, TV[...] [...].01.2019 r., [...].01.2019 r. i [...].02.2019 r. oraz TV[...] [...].01.2019 r. i [...].01.2019 r., W międzyczasie, bo w dniu 4 marca 2019 r. skarżące Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] wywiodło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Telewizji [...] S. A. zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z 13 ust. 1 i 2 oraz art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez brak udostępnienia wnioskowanej informacji i wniosło o zobowiązanie podmiotu zobowiązanego do wykonania wniosku z [...] lutego 2019 r., o stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o wymierzenie grzywny w maksymalnej wysokości i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podano, że do dnia wniesienia skargi, nie uzyskano wnioskowanej informacji. W odpowiedzi na skargę Telewizja [...] S. A. wniosła o jej oddalenie, nieobciążanie jej grzywną oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W uzasadnieniu powołała się na opisany powyżej stan faktyczny i podała, że otrzymuje wiele wniosków o dostęp do informacji publicznej, w tym wiele od skarżącego stowarzyszenia i rozpatrzenie znacznej części tych wniosków wymaga podjęcia licznych czynności oraz czasu. Organ jest dużą spółką kapitałową o rozbudowanej strukturze. Wykonuje wiele zadań oraz zawiera, w ciągu roku wiele umów. W przedmiotowej sprawie organ wysłał odpowiedź oraz wydał decyzję w możliwie najszybszym terminie. Dodano, iż wniosek o dostęp do informacji publicznej w pkt 1 i 2 wymagał ustalenia jednostki organizacyjnej Spółki, w ramach której takie umowy lub aneksy mogły być zawarte oraz ustalenia, czy takie umowy lub aneksy w ogóle zostały zawarte. Z uwagi na to, iż pytanie nie dotyczyło konkretnych kontrahentów, w celu ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie została zawarta umowa lub aneks, kryterium wyszukiwania stał się przedmiot umowy, co znacznie wydłużyło poszukiwania (w roku 2018 w ramach tej jednostki zawarto około 2000 umów cywilnoprawnych). Niezałatwianie spraw w zakresie dostępu do informacji publicznej w terminie nie jest regułą i organ jest świadomy, iż pomimo dołożenia starań i załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, przekroczył w sprawie wniosku o udzielenie informacji publicznej ustawowy termin na udzielenie odpowiedzi. Jednakże sprawę załatwił, a opóźnienie w załatwieniu sprawy nie jest rażące. Poniesiono, iż skarga na bezczynność została sporządzona w dniu 4 marca 2019 r. w sytuacji, gdy termin na udzielenie informacji publicznej mijał w dniu [...] lutego 2019 r., a więc 6 dnia po upływie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod kątem bezczynności Telewizji [...] S. A. w rozpoznaniu wniosku skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] lutego 2019 r., zasługuje na uwzględnienie. Na samym wstępie stwierdzić należy, że w myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330), do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302). Zatem powyższy przepis, odsyłając do stosowania przepisów tejże ustawy, określa właściwość rzeczową sądów administracyjnych do rozpatrywania skarg i to nie tylko na decyzje odmawiające udostępnienia informacji publicznej. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 2 wyżej wymienionej ustawy, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności ogłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4. inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego; 8 bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Okoliczności, które powodują zwłokę organu w rozpatrzeniu wniosku oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie. Przenosząc powyższe rozważania na kwestię związaną z udostępnieniem informacji publicznej, to bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy wniosek dotyczy dostępu do informacji będącej informacją publiczną, a organ ani nie udziela tej informacji wnioskodawcy, nie informuje o innym sposobie otrzymania danej informacji, nie informuje o braku posiadania wnioskowanej informacji publicznej, ani też nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji (lub decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej w celu ponownego wykorzystywania, decyzji o warunkach ponownego wykorzystywania informacji publicznej oraz o wysokości opłat za udzielenie takiej informacji) lub decyzji umarzającej postępowanie. Dodać w tym miejscu należy, że jeżeli podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie podjął wymaganej na gruncie powyższej ustawy w danej sprawie czynności, to dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia powód, z uwagi na który to nie nastąpiło. W sytuacji więc, jeśli skarżące Stowarzyszenie złożyło do Telewizji [...] S. A. wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a wniosek ten, w jego ocenie, nie został należycie – czyli w jednej z form przewidzianych w ustawie – rozpatrzony w wymaganym terminie, to w świetle powołanych wyżej przepisów przysługiwało mu prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność Telewizji [...] S. A. Zatem Sąd uznał skargę za dopuszczalną i jej rozpoznanie nastąpiło stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, a wobec nieskomplikowanego charakteru sprawy, nie było potrzeby – w ocenie Sądu – wzywać stron na posiedzenie. Stwierdzić również należy, że skarga spełnia wszystkie wymagania formalne. Mówiąc natomiast w dalszym ciągu o dostępie do informacji publicznej i ewentualnej bezczynności w tym zakresie stwierdzić należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3). Konkretyzacją natomiast tego prawa zajmuje się m.in. cytowana już wyżej ustawa z dnia o dostępie do informacji publicznej, gdzie w myśl art. 1, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępniania. Realizacja bowiem tego prawa spoczywa na określonych w ustawie podmiotach. I tak, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są również organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080 z późn. zm.) oraz partie polityczne (ust. 2). W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że Telewizja [...] S. A. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu 4 ust. 1 ustawy. Wobec powyższego została spełniona przesłanka podmiotowa z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazać dalej należy, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów. W dalszej części stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnymi z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. W myśl – co już wyżej wykazano – art. 2 ust. 1 ustawy, prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który ogranicza je z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest przy tym wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani celu, w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana. Jedynie w przypadku informacji przetworzonej, stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy, ustawodawca wprowadził wymóg wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dodać również należy, że stosownie do brzmienia art. 6 ust. 1 pkt 4) lit. a) ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna o treści i postaci dokumentów urzędowych, zaś dokumentem urzędowym w rozumieniu ust. 2 tegoż przepisu jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Dodać również należy, że według art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Zatem wniosek Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. w którym żądano udostępnienia wskazanych dokumentów, stanowi informację publiczną i wobec powyższego została spełniona przesłanka przedmiotowa z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednakże skoro Telewizja [...] S. A. w części udzieliła informacji publicznej Stowarzyszeniu pismem z dnia [...] marca 2019 r., zaś w części w tym samym dniu wydano decyzję odmowną, to zbędne jest zobowiązywanie organu do wykonaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Ponadto z uwagi na fakt, że opóźnienie w wykonaniu wniosku przekroczyło tylko o kilka dni termin ustawowy, zatem – w ocenie Sądu – nie może to być podstawą do stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z tego samego powodu należało oddalić skargę w zakresie wymierzenie organowi grzywny. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z § 1a i w zw. z art. 151 i art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i art. 209 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec, jak w sentencji wyroku.