II SAB/Wa 211/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2023 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność PKP CARGO S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że PKP CARGO S.A. z siedzibą w [...] dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego J. M. z dnia [...] października 2022 r.; 2. stwierdzona w punkcie 1 wyroku bezczynność spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od PKP CARGO S.A. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego J. M. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W sprawie niniejszej postępowanie zainicjował w dniu [...] października 2022 r. J.M. wnosząc do PKP [...] S.A. na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej "ustawą o dostępie do informacji publicznej", wniosek o udzielenie informacji o działaniach podjętych, zrealizowanych i zaplanowanych w związku z opiniowaniem zmian w projekcie organizacji ruchu na ul. [...] i [...] opracowanym przez Prezydenta m. T. i Zarząd Dróg i Komunikacji w T. i o przesłanie elektronicznej wersji dokumentów otrzymanych, wytworzonych i wysłanych w związku z tymi działaniami. W dniu [...] lutego 2023 r. J.M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem PKP [...] S.A. skargę na bezczynność pytanej spółki w rozpoznaniu wniosku strony i żądając zobowiązania organu do załatwienia wniosku, uznanie bezczynności za rażące naruszenie prawa i wymierzenie grzywny w wysokości co najmniej 1000 (jeden tysiąc) zł. oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Pytanemu podmiotowi skarżący zarzucił naruszenie art. 61 ust, 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r, o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na braku zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę spółka wniosła umorzenie postępowania. Przyznała, że nie przesłała żądanych informacji przez błędne zakwalifikowanie sprawy, jako ostatecznie zakończonej, przez dokonanie pozytywnego zaopiniowania projektu stałej organizacji ruchu na ulicach [...] i [...]. Wyjaśniła, że nie było to działanie, mające na celu ograniczenie prawa skarżącego do uzyskania informacji publicznej i nie było nacechowane złą wolą skarżonego organu o czym najlepiej świadczy fakt, ze po otrzymaniu niniejszej skargi, na adres mailowy skarżącego zostały przesłane wnioskowane przez skarżącego skany dokumentów tj. pisma Zarządu Dróg i Komunikacji w T. znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2022 r., projektu stałej organizacji ruchu na ulicach [...] w T. z dnia [...] września 2021 r., pisma Zarządu Dróg i Komunikacji znak: [...] z dnia [...] września 2021 r. skierowanego do PKP [...] S.A. Zakładu Linii Kolejowych w K., pisma Zarządu Dróg i Komunikacji w T. znak: [...] kierowanego do Komendy Miejskiej Policji w T., opinii Komendanta Miejskiego Policji w T. znak: [...] z dnia [...] września 2021 r., pisma PKP [...] S.A. Zakładu Linii Kolejowych w K. znak: [...] z dnia [...] czerwca 2022 r., pisma skarżonego organu znak: [...] z dnia [...] września 2022 r. jak też udzielono stronie informacji o działaniach podejmowanych w 2022 r. w zakresie organizacji ruchu na ul. [...]. Do dnia wyrokowania do Sądu nie wpłynęło żadne pismo procesowe od skarżącego, w którym strona zakwestionowałaby fakty wskazane w odpowiedzi na skargę tj. fakt otrzymania żądanych od spółki informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem zasługiwała co do zasady na uwzględnienie. Wskazać należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej określa informację publiczną bardzo szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 i art. 61 Konstytucji RP informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Ustawa powyższa nie definiuje pojęcia sprawy publicznej. W związku z tym, dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej, należy kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na prawo do informacji publicznej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, składa się również uprawnienie do wglądu do dokumentów urzędowych, których definicja zawarta jest w art. 6 ust. 2 cytowanej ustawy. Tak więc informacją publiczną jest zarówno informacji o działalności organów władzy publicznej, jak i treść dokumentów i innych materiałów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są więc nią też m.in treści dokumentów i materiałów bezpośrednio wytworzonych przez organy. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Oznacza to, że skarżący, zainteresowany uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować, udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez skarżącego sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów. Ostatecznie to bowiem wnioskodawca określa formę, w jakiej organ ma mu udostępnić żądaną informację. Tak więc organ administracji publicznej, lub inny podmiot o jakim mowa w art.4 ust.1 omawianej ustawy, rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej mógł: 1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1), 2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2), 3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy), 4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy), 5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego, 6. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji. Bezczynność lub przewlekłość organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje m.in. z uwagi na błędne zakwalifikowanie żądanej informacji jako nie posiadającej przymiotu informacji publicznej, lub na tym, że organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Zrealizowanie żądania przez pytany podmiot przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, nie stanowi zaś podstawy do umorzenia postępowania skargowego. Do postępowania toczącego się w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, przepisy KPA znajdują zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy pytany podmiot wydaje decyzję administracyjną. W pozostałym zakresie jest to postępowanie o znacznym stopniu odformalizowania. Stąd nie jest możliwym załatwienie sprawy przez organ w trybie autokontroli sensu stricte, a co zatem idzie stwierdzenie przez Sąd bezprzedmiotowości postępowania. Nawet więc w razie udzielenia wnioskodawcy przez pytany podmiot żądanych informacji, Sąd zobowiązany jest wypowiedzieć się w wyroku w kwestii zarzucanej skargą bezczynności. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należało, iż jej istota sprowadzała się do oceny tego, czy informacje żądane we wniosku strony posiadają charakter informacji publicznej, i czy odpowiedzi na zadane pytania zostały udostępnione w prawem zakreślonym terminie. W pierwszej kolejności należało podkreślić, że nie budzi wątpliwości, iż w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, podmiot do którego strona skierowała wniosek, jest organem zobowiązanym co do zasady do udzielenia żądanej informacji. Ta materia pozostawała z resztą poza sporem w niniejszej sprawie. Zdaniem tut. Sądu również sporne treści oznaczone we wniosku strony, jako odnoszące się do szeroko rozumianej materii informacji o działalności organu zobowiązanego, można zakwalifikować jako informację publiczną (zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt notoryjny, że nauka prawa jak i judykatura, opowiada się przecież za szerokim rozumieniem pojęcia informacji publicznej). W świetle powyższego jako zasadna jawiła się konkluzja strony skarżącej, iż skoro organ udzielił odpowiedzi na pytania objęte skargą dopiero po jej wywiedzeniu, to w efekcie dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania żądania wnioskodawcy. W realiach faktycznych niniejszej sprawy, tj. wobec udzielenia żądanych informacji skarżącemu, nie zachodziła zaś konieczność zobowiązywania organu do rozpoznania wniosku. Co znamienne, strona skarżąca (będąc co do zasady zobowiązana do czynnego uczestniczenia w postępowaniu sądowym i informowania Sądu o faktach mających wpływ na wynik sprawy) nie zakwestionowała faktu otrzymania całości żądanych w swym wniosku danych. W sposób dorozumiany przyznała więc, że została zaspokojona w swych żądaniach przez pytany podmiot. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając skargę za zasadną, orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.). Tut. Sąd doszedł też do przekonania, iż stwierdzona bezczynność, nie jawiła się jako mająca cechy rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 149 § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ zareagował na wniosek strony niezwłocznie po otrzymaniu skargi. Końcowa bezczynność jakiej dopuścił się pytany podmiot, spowodowana było zaś wyłącznie niewłaściwą interpretacją faktyczną i prawną. Nic nie wskazuje jednak na to, by wynikała ze złej woli organu, Stąd też tut. Sąd nie uwzględnił żądania wymierzenia organowi grzywny i żądanie to oddalił w trybie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji przepisu art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.