II SAB/Wa 213/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Sędziowie WSA Joanna Kube (sprawozdawca), Ewa Pisula-Dąbrowska, Protokolant, asystent sędziego Monika Michnik-Misterek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2012 r. sprawy ze skargi J.R. na bezczynność Ministra Edukacji Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. w sprawie umorzenia postępowania o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego 1. umarza postępowanie w sprawie, 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Edukacji Narodowej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M.G. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. [...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J.R., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. J.R.wystapił do Ministra Edukacji Narodowej z wnioskiem o uchylenie decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2011 r. wskazując jako jego podstawę art. 154, 155, 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej K.p.a.). Minister Edukacji Narodowej pismem z dnia [....] maja 2012 r. wezwał wnioskodawcę, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, do określenia trybu weryfikacji decyzji ostatecznej. Jednocześnie poinformował, że brak wskazania trybu weryfikacji decyzji uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu (wszczęcia postępowania). W odpowiedzi na wezwanie, J.R. w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. podał, że w jego ocenie Minister Edukacji Narodowej, jako organ wyższego stopnia nad Kuratorem Oświaty, powinien rozpoznać wniosek z dnia [....] czerwca 2011 r. stosując art. 155 K.p.a. lub art. 156 K.p.a. (do dyspozycji organu pozostawił, który z wymienionych artykułów zastosuje). Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. J.R. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Edukacji Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. o uchylenie decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2011 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2011 r. o umorzeniu postępowania w sprawie o nadanie mu stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Skarżący wniósł o orzeczenie bezczynności Ministra Edukacji Narodowej oraz zobowiązanie organu do niezwłocznego rozpoznania powyższego wniosku, poprzez wydanie stosownej decyzji administracyjnej. Uzasadniając skargę wskazał, że z uwagi na fakt, iż przedmiotowy wniosek do dnia [...] stycznia 2012 r., a więc przez 7 miesięcy, nie został rozpoznany, złożył, na podstawie art. 37 § 1 K.p.a., zażalenie z dnia [...] stycznia 2012 r. do Prezesa Rady Ministrów na niezałatwienie sprawy w terminie, które Prezes Rady Ministrów przekazał według właściwości Ministrowi Edukacji Narodowej. Podkreślił, że w ciągu ostatnich 6 miesięcy kilkakrotnie interweniował, lecz pomimo upływu 10 miesięcy od dnia złożenia wniosku żadna decyzja w niniejszej sprawie nie została wydana. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podając, że nie jest właściwy do uchylenia lub zmiany w trybie art. 155 K.p.a. decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2011 r. Natomiast w zakresie żądania stwierdzenia nieważności tej decyzji w oparciu o przepis art. 156 § 1 K.p.a. jest prowadzone postępowanie wyjaśniające. Pismem z dnia [...] września 2012 r. organ przesłał do Sądu, wydaną w wyniku rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. decyzję z dnia [...] września 2012 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W przedmiotowej sprawie bezczynność organu ustała po wniesieniu skargi, bowiem Minister Edukacji Narodowej doręczył skarżącemu w dniu [...] października 2012 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sprawy) decyzję z dnia [...] września 2012 r. nr [...] odmawiającą J.R. stwierdzenia nieważności decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. Wobec tego, że do dnia rozpoczęcia rozprawy Minister Edukacji Narodowej wydał rozstrzygnięcie w zakresie objętym wnioskiem skarżącego z dnia [...] czerwca 2011 r. postępowanie sądowe w zakresie bezczynności podlegało umorzeniu, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270); zwanej dalej P.p.s.a. W dacie orzekania, nie było bowiem podstaw do zobowiązania organu do wydania aktu, skoro został już podjęty (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, ONSA i WSA 2009/4/63). Należy jednak zwrócić uwagę, że uwzględniając skargę w trybie autokontroli, organ zobowiązany jest stwierdzić jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa stosownie do art. 54 § 3 P.p.s.a. Również Sąd, rozstrzygając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej wyżej ustawy nie tylko bada czy organ wydał w określonym terminie akt lub interpretację lub dokonał czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, ale także zobowiązany jest stwierdzić, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1). Wobec faktu, że organ uwzględniając skargę w ramach autokontroli, o której mowa w powołanym art. 54 § 3 nie stwierdził jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa, Sąd był zobligowany do rozstrzygnięcia w tym zakresie na podstawie art. 149 § 1 zdanie 2 ustawy, co też uczynił w punkcie 2 sentencji wyroku, stwierdzając, że bezczynność Ministra Edukacji Narodowej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie, bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na znaczne opóźnienie przy wydaniu wnioskowanego rozstrzygnięcia. Pierwszą czynnością podjętą w sprawie przez organ od daty wpływu ([...] lipca 2011 r.) pisma z dnia [...] czerwca 2011 r. do Departamentu Strategii Ministerstwa Edukacji Narodowej było skierowanie do wnioskodawcy (po prawie 10 miesiącach) wezwania do określenia trybu weryfikacji decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2011 r. pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Wcześniej J.R. pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. złożył do Prezesa Rady Ministrów zażalenie na niezałatwienie przez Ministra Edukacji Narodowej jego wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. W dniu [...] marca 2012 r. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów przesłała to zażalenie do Ministra Edukacji Narodowej celem rozpatrzenia skargi i nadesłania kopii udzielonej odpowiedzi. Jednakże do dnia otrzymania wezwania na rozprawę, tj. [...] września 2012 r. Minister Edukacji Narodowej nie podjął merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie przedmiotowego wniosku. Dopiero w dniu [...] września 2012 r. organ wydał decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2011 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2011 r. o umorzeniu postępowania w sprawie o nadanie mu stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).