II SAB/Wa 215/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. L. na bezczynność Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w przedmiocie przywrócenia do służby w Agencji postanawia -odrzucić skargę- Skarżąca – B. L. – rozkazem personalnym Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] października 2007 r., nr [...] została zwolniona ze służby w Agencji z uwagi na orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej ABW o trwałej niezdolności do służby w Agencji. W związku z otrzymaniem przez skarżącą nowego orzeczenia Regionalnej Komisji Lekarskiej ABW, stwierdzającym, że jest zdolna do służby z ograniczeniem – B. L. pismem z dnia 18 grudnia 2009 r. wystąpiła do Szefa ABW o podjęcie czynności zmierzających do przywrócenia jej do służby w Agencji. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że skoro podstawa jej zwolnienia ze służby odpadła, to stawia się do dyspozycji. Szef ABW pismem z dnia 20 stycznia 2010 r. wezwał skarżącą do sprecyzowania żądania z dnia 18 grudnia 2009 r. i wskazania w jakim trybie nadzwyczajnym ma zostać zweryfikowany rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby. Organ podniósł, że rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby jest ostateczny i jego wzruszenie możliwe jest tylko w jednym z nadzwyczajnych trybów, o których mowa w art. 145, 155 lub 156 Kpa. W odpowiedzi skarżąca w piśmie z dnia 1 lutego 2010 r. wskazała, że jest gotowa do podjęcia służby, bowiem orzeczeniem Komisji Lekarskiej ABW została uznana za zdolną do służby z ograniczeniem, tym samym ustała podstawa prawna zwolnienia ze służby. Zdaniem skarżącej oznacza to, że rozkaz personalny zwalniający ją ze służby jest nieważny, a w obrocie prawnym jest tylko rozkaz, na podstawie którego została przyjęta do służby w Agencji. Jednocześnie w piśmie podniosła, że organ nie powinien naruszać art. 35 Kpa, bowiem od jej pisma z dnia 18 grudnia 2009 r. upłynęło ponad 30 dni. Na ponowne wezwanie organu do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie z dnia 18 grudnia 2009 r., skarżąca wskazała ponownie, że w jej sprawie ustała przyczyna zwolnienia, zatem w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja, która jest nieważna z mocy prawa, co oznacza, że nie należy stosować środków weryfikacji decyzji o zwolnieniu, bowiem z mocy ustawy jest ona nieważna. W dniu 9 czerwca 2010 r. B. L. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w przedmiocie przywrócenia do służby w Agencji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na to, że jest ona niedopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Tryb wnoszenia skarg do sądu administracyjnego, w kontekście wymogu wyczerpania toku instancji, reguluje art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej "ppsa"). Zgodnie z § 1 tego przepisu, wniesienie skargi możliwe jest po wyczerpaniu służących stronie środków zaskarżenia. Jak stanowi przepis art. 52 § 3 ppsa, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku bezczynności ministra czy samorządowego kolegium odwoławczego nie ma zastosowania art. 37 Kpa, ponieważ w stosunku do tych organów nie ma organu wyższego stopnia. Stosując zatem zasadę autokontroli działania organu oraz pierwszeństwo postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego przed wniesieniem skargi należy wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie (patrz: Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Warszawa, 2005 r., str. 88). Przechodząc do niniejszej sprawy wskazać wobec powyższego należy, że skarżąca przed wniesieniem skargi na bezczynność Szefa ABW winna wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa. Ponieważ skarżąca nie dokonała tego wezwania skarga jest niedopuszczalna. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w przypadku dokonania przez skarżącą wspomnianego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, skarga i tak jest niedopuszczalna. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 2 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m. in. w sprawach skarg na: • decyzje administracyjne, • postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, • postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, • inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa • bezczynność organów w przypadkach określonych wyżej. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, albo - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Oznacza to, iż skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy daną sprawę można zakwalifikować jako sprawę administracyjną, którą organ administracji publicznej może rozpatrzyć w formie decyzji, postanowienia lub innego aktu. Z przepisów ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu (tekst jedn. z 2010 r. Dz. U. Nr 29, poz. 154) nie wynika by sprawa zainicjowana wnioskiem skarżącej o przywrócenie do służby, mogłaby być rozstrzygnięta przez organ administracyjny w drodze decyzji administracyjnej, postanowienia, czy też wydania innego aktu, lub podjęcia czynności stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Skoro zatem organ nie ma żadnego ustawowego obowiązku wydania w przedmiotowej sprawie aktu określonego w art. 3 § 2 pkt 1 – 4, to skarga na bezczynność jest niedopuszczalna. Dodatkowo podnieść należy że zasady przyjmowania kandydatów do służby w ABW, zwalniania z tej służby są uregulowane w Rozdziale 5 ustawy o ABW. Zatem przyjęcie skarżącej do służby w Agencji może nastąpić po ponownym przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego, bowiem stosunek służbowy ze skarżącą został rozwiązany z dniem określonym w rozkazie personalnym o zwolnieniu jej ze służby. Należy podnieść za organem, że obowiązujące przepisy prawne nie zawierają uregulowań w sprawie zasad i trybu przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego w przypadku ubiegania się o przyjęcie do służby byłych funkcjonariuszy, zatem należy przyjąć, że do byłych funkcjonariuszy mają zastosowane przepisy odnoszące się do kandydatów do służby. Powoływana przez skarżącą okoliczność wydania orzeczenia o zdolności do służby z ograniczeniem, nie daje podstaw do formułowania twierdzeń, aby kompetentne organy były obowiązane ponownie nawiązać z nią stosunek służbowy. Reasumując, organ nie maił obowiązku wydania decyzji administracyjnej ani innego władczego aktu z zakresu administracji publicznej. Nie był również zobowiązany do podjęcia czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, a zatem organ nie był w bezczynności. W konsekwencji należy stwierdzić, że niniejsza sprawa nie podlega właściwości sądów administracyjnych. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.