II SAB/Wa 217/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Andrzej Kołodziej, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi M. S. i G. S. na bezczynność Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, 3. zasądza od Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. z siedzibą w [...] solidarnie na rzecz skarżących M. S. i G. S. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. M. S. i G. S., reprezentowani przez radcę prawnego, zwrócili się do Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. z siedzibą w [...] m. in., na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a tiret pierwszy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), o udostępnienie wszelkich ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów stanowiących podstawę lokalizacji, budowy, posadowienia, przebudowy, eksploatacji i remontów urządzeń infrastruktury przesyłowej usytuowanych na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...], numer księgi wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych w K. oraz innych dokumentów techniczno-prawnych, w tym protokołów z odbioru budowanych linii przesyłowych oraz planów z mapkami. Spółka, reprezentowana przez Dyrektora Oddziału Spółki w [...]., w piśmie z dnia [...] września 2013 r. podniosła, że wniosek o dostęp do informacji publicznej zostanie rozpatrzony w terminie dwóch miesięcy od dnia jego wpłynięcia. Kolejnym pismem z dnia [...] października 2013 r. pełnomocnik skarżących wezwał Spółkę do wykonania wniosku z dnia [...] sierpnia 2013 r. Jednocześnie poinformował, że wnioskodawcy zobowiązują się do pokrycia kosztów wykonania i przesłania przedmiotowych kserokopii żądanych dokumentów. W odpowiedzi na powyższe Spółka w piśmie z dnia [...] października 2013 r. wskazała, że nie jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W związku z treścią powyższego pisma pełnomocnik skarżących po raz kolejny wezwał Spółkę do udostępnienia żądanych informacji publicznych. Ponowił również, w imieniu wnioskodawców, oświadczenie o pokryciu kosztów wykonania i przesłania kserokopii dokumentów objętych wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2013 r. (pismo pełnomocnika z dnia [...] października 2013 r.). W nawiązaniu do dotychczasowej korespondencji Spółka w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. oświadczyła, iż podtrzymuje dotychczasowe stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] października 2013 r. (pismo Spółki z dnia [...] listopada 2013 r.). W skardze z dnia [...] marca 2014 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. i G. S. zarzucili Operatorowi Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. z siedzibą w [...] bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia [...] sierpnia 2013 r., w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy. W związku z powyższym wnieśli o stwierdzenie bezczynności powyższej Spółki oraz zobowiązanie do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz o zasądzenie dla każdego z nich kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi wskazali m. in. na treść art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi, że zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Zadanie publiczne cechuje zaś powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Podkreśliła, że dystrybucja gazu i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo gazownicze ze względu na znaczenie paliwa gazowego dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, są wyrazem urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP, a zatem są "zadaniami publicznymi". Zdaniem wnoszącej skargę, żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii gazowych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. Zaznaczyła, że do dnia sporządzenia skargi nie otrzymali jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. z siedzibą w [...] wniosła o oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając tak zajęte stanowisko procesowe, Spółka stwierdziła, że udzieliła skarżącym żądanej informacji publicznej, w ten sposób, że w dniu [...] marca 2014 r. przesłała pełnomocnikowi skarżących objęte wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2013 r. dokumenty. Na potwierdzenie powyższej okoliczności Spółka przedstawiła kserokopie potwierdzenia nadania wskazanych dokumentów na adres pełnomocnika skarżących. Następnie, w dniu [...] kwietnia 2014 r., Spółka, wykonując wezwanie Sądu, złożyła do akt wydruk z e-monitoringu przesyłek Poczty Polskiej, wedle którego to wydruku przesyłka skierowana do pełnomocnika została doręczona w dniu [...] marca 2014 r. W tym samym dniu pełnomocnik skarżących złożył pismo procesowe, w którym oświadczył, że żądane informacje publiczne zostały udostępnione przy piśmie Spółki z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]. Jednocześnie pełnomocnik wskazał, że skoro żądane informacje zostały udostępnione już po wniesieniu skargi na bezczynność Spółki, to zasadny jest wniosek o zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania oraz opłaty od pełnomocnictwa. Pełnomocnik ponowił zatem ten wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 - 4a. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego - w nakazanym terminie - organ nie wypełnia. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.); zwanej dalej u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ustawodawca w przepisie art. 6 ust. 1 u.d.i.p. dokonał przykładowego wyliczenia, jaka informacja stanowi informację publiczną. W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się w związku z tym, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów i danych. Wspomniany przepis art. 6 ust. 1 w pkt 4 u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna m. in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto walor informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego takim organem, związanych z nimi bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też przez nie niewytworzonych, lecz używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań. Z tego względu, należało uznać, że żądana przez skarżących informacja w postaci kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji, budowy, posadowienia, przebudowy, eksploatacji i remontów urządzeń infrastruktury przesyłowej na nieruchomości, której są właścicielem oraz innych dokumentów techniczno-prawnych, jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podkreślić należy, że to wnioskodawcy decydują o tym, od którego z ewentualnych dysponentów informacji publicznej chcieliby ją uzyskać. Jedynie istnienie innej regulacji, której przepisy pozwalałyby na uzyskanie objętych wnioskiem decyzji administracyjnych, wyłączyłoby tryb wynikający z u.d.i.p., a sytuacja taka w rozpoznawanej sprawie nie występuje. Spełniona zatem została przesłanka przedmiotowa zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie wniosku skarżącej. Odnośnie natomiast zakresu podmiotowego ustawy wskazać należy na treść przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., zgodnie z którym obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z przedstawionego odpisu aktualnego z Rejestru Przedsiębiorców z KRS z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] wynika, że Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. z siedzibą w [...] powstała w ramach przekształcenia, jedynym jej akcjonariuszem jest Skarb Państwa, zaś Oddział w [...] wymienia się wśród innych jednostek organizacyjnych spółki. Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ - SYSTEM S.A. z siedzibą w [...] znalazł się w Wykazie przedsiębiorstw państwowych oraz jednoosobowych spółek Skarbu Państwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa, zawartym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 października 2010 r. w sprawie określenia przedsiębiorstw państwowych oraz jednoosobowych spółek Skarbu Państwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa (Dz. U. Nr 212, poz. 1387). Wobec powyższego, skarżona Spółka jest podmiotem zobowiązanym, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 (...), następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w sytuacji, gdy podmiot obowiązany nie jest dysponentem żądanej informacji, zawiadamia o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępna pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy po wniesieniu skargi wystąpią okoliczności powodujące niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, w której został spełniony zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezsporne jest, że Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. z siedzibą w [...] nie rozpoznała wniosku skarżących z dnia [...] sierpnia 2013 r. o dostęp do informacji publicznej do dnia wniesienia skargi na jej bezczynność. Dopiero w piśmie z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...], doręczonym pełnomocnikowi skarżącym w dniu [...] marca 2014 r., Spółka udostępniła żądane informację przesyłając kserokopie dokumentów, a okoliczność tę potwierdził w sposób jednoznaczny pełnomocnik skarżących w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2014 r. (k. 41-44 akt). Oznacza to, że w dacie rozpoznawania niniejszej sprawy przez Sąd, Spółka nie pozostawała już w bezczynności, skoro zrealizowała wniosek o dostęp do informacji publicznej udostępniając skarżącym żądane przez nich informacje we wnioskowanej formie. Stąd też postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie o bezczynność stało się bezprzedmiotowe i Sąd zobowiązany był do umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a., stwierdził, że bezczynność Spółki w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę okoliczność Sąd wziął pod uwagę wszystkie aspekty sprawy, w tym fakt, że zachowanie Spółki nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na nią z mocy ustawy, lecz wynikało z pierwotnie błędnego stanowiska Spółki, iż nie zalicza się do zakresu podmiotowego ustawy o dostępie do informacji publicznej. Spółka w pismach z dnia [...] września 2013 r., [...] października 2013 r. i [...] listopada 2013 r. ustosunkowała się do wniosku skarżącej, a żądane informacje ostatecznie udostępniła przy piśmie z dnia [...] marca 2014 r. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 199, art. 201 § 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a.