II SAB/Wa 217/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Danuta Kania, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lipca 2016 r. sprawy ze skargi J.B. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego [...] w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej – oddala skargę – Wnioskiem z [...] stycznia 2016 r., za pośrednictwem platformy ePUAP, J. B. zwrócił się do Sądu Okręgowego w W. (zwanego dalej Sądem) o udostępnienie informacji publicznej poprzez opublikowanie za pośrednictwem Portalu Orzeczeń prowadzonego przez Ministra Sprawiedliwości wyroków wraz uzasadnieniem wydanych przez ten Sąd w sprawie o sygn. akt [...] w terminie 14 dni i przesłanie odnośników (adresów url) do opublikowanego orzeczenia za pomocą ePUAP. W dniu 2 lutego 2016 r., powołując się na zarządzenie nr [...] Prezesa Sądu w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r., Zastępca Prezesa Sądu poinformowała skarżącego, że jego wniosek nie może zostać zrealizowany, ponieważ decyzję o publikacji orzeczenia w Portalu Orzeczeń podejmuje sędzia referent, a we wskazanej przez skarżącego sprawie taka decyzja nie została podjęta. Poinformowano skarżącego również, że wydany w tej sprawie wyrok z dnia [...] kwietnia 2014 r. nie jest jeszcze prawomocny a akta sprawy zostały przekazane wraz z apelacją do Sądu Apelacyjnego w W. Skarżący [...] marca 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Sądu w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zwrócił się o: 1) zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty zwrotu akt organowi z prawomocnym orzeczeniem, 2) orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) przyznanie skarżącemu od organu maksymalnej kwoty przewidzianej art. 149 § 2 P.p.s.a. i ewentualnie ukaranie organu grzywną, 4) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, 5) zasądzenie na rzecz skarżącego ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, 6) zwolnienie skarżącego z kosztów sądowych w całości. Skarżący wyjaśnił, że odmowa udostępnienia informacji publicznej powinna przybrać formę decyzji, by umożliwić ocenę prawidłowości jej wydania oraz dalszą kontrolę instancyjną i sądową. Nadto powoływanie się przez organ na zarządzenie Prezesa Sądu, stanowiące akt wewnętrznej regulacji rażąco narusza prawo i zasady trójpodziału władzy zagwarantowane na poziomie konstytucji we wszystkich demokratycznych państwach prawa, tym bardziej, że Konstytucja RP wskazuje źródła prawa wiążące organy państwa z obywatelem, a do regulacji tych nie należą zarządzenia Prezesa Sądu. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezesa Sądu wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że wniosek o publikację orzeczenia wykracza poza podmiotowy zakres roszczenia o udostępnienie informacji publicznej przewidziany w art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dalej pełnomocnik organu wyjaśnił, że istnieje możliwość udostępnienia informacji publicznej nieopublikowanej w Biuletynie Informacji Publicznej na podstawie art. 8 ust. 3 powołanej ustawy, ale tylko na wniosek. Prawo do żądania takiej informacji ma wtedy charakter roszczenia i jest realizowane w relacji wnioskodawca – podmiot obowiązany. Z uwagi zaś na treść żądania organ nie miał podstaw do wydania decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej czy też umarzającej postępowanie. Wskazać należy, że postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2016 r. skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę prawnych form działania organów administracji publicznej, podlegających jego kontroli, a także orzekają w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 149 § 1 tej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Dodać trzeba, że rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 782 ze zm.) – zwana dalej u.d.i.p., która reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych. Wskazuje też w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że spełniony został zakres podmiotowy stosowania ww. ustawy. Prezes Sądu jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia posiadanej informacji, która ma walor informacji publicznej. Dalej wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej może być wszczęte przez każdego. Jest to postępowanie wszczynane na wniosek osoby zainteresowanej w uzyskaniu konkretnie wskazanej informacji, nieopublikowanej w Biuletynie Informacji Publicznej lub w centralnym repozytorium. W rozpoznawanej sprawie wątpliwości budzi natomiast zakres przedmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" tiret 3 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Zatem rozpatrzenie wniosku o udostępnienie treści orzeczenia sądowego podlega rygorom u.d.i.p. Podkreślić jednak należy, że skarżący domagał się w swoim wniosku opublikowania za pośrednictwem Portalu Orzeczeń wskazanego konkretnie wyroku wraz z uzasadnieniem. Tymczasem prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych; 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), a więc prawo do zapoznania się, otrzymania treści takiej informacji. Natomiast informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). Zatem ustawodawca przyznał "każdemu" prawo do wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, jednak prawo to nie obejmuje już żądania opublikowania informacji publicznej. Zaznaczyć trzeba, że od udostępnienia informacji publicznej należy odróżnić jej opublikowanie w ogólnodostępnym publikatorze, czy jak wnosił skarżący – w Portalu Orzeczeń Sądu Okręgowego w W. Publikacja oznacza bowiem ogłoszenie, podanie do publicznej wiadomości i umożliwia powszechny dostęp do takiej informacji, a więc może stanowić realizację prawa jednostki do dostępu do informacji publicznej. Zatem skoro wniosek skarżącego nie dotyczył udostępnienia informacji publicznej lecz jej powszechnego ogłoszenia, to nie można uznać, by Prezes Sądu pozostawał w bezczynności, zatem skarga w tym zakresie jest bezzasadna. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.