II SAB/Wa 219/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 6 września 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej rozliczenia rocznego emerytury policyjnej postanawia: - odrzucić skargę - K. J. pismem z dnia 6 września 2015 r., skierowanym do Ministra Spraw Wewnętrznych, powołując się na art. 11 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 708) oraz art. 156 i art. 157 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, wniósł o stwierdzenie nieważności dwóch decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz [...] grudnia 2011 r. o rozliczeniu rocznym emerytury policyjnej. Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW pismem z dnia [...] września 2015 r. nr [...] przekazał Departamentowi Kontroli, Skarg i Wniosków Ministerstwa Spraw Wewnętrznych swoje stanowisko odnośnie opisanego wyżej wniosku K. J. K. J. w piśmie z dnia 28 marca 2017 r. wezwał Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do usunięcia naruszenia prawa w związku z niezałatwieniem wniosku z dnia 6 września 2015 r. K. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 6 września 2015 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach wymienionych w art. art. 3 § 2 i 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne są właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanym przepisie. W niniejszej sprawie K. J. przedmiotem skargi uczynił bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 6 września 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz [...] grudnia 2011 r. o rozliczeniu rocznym emerytury policyjnej. Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala w formie decyzji, w stosunku do funkcjonariuszy m.in. Policji, organ emerytalny określony przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego wszczyna się na wniosek zainteresowanego (art. 32 ust. 3 tej ustawy). Postępowanie, o którym mowa w ust. 3, powinno być zakończone nie później niż w terminie 60 dni od dnia zgłoszenia wniosku (art. 32 ust. 3a ustawy). Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 32 ust. 4 ustawy). Odwołanie do sądu przysługuje również w przypadku niewydania przez organ emerytalny decyzji w terminie określonym w ust. 3 (art. 32 ust. 5 ustawy). Stosownie zaś do treści art. 41 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, emerytura lub renta inwalidzka ulega zmniejszeniu na zasadach określonych w przepisach art. 104 ust. 1a-6, ust. 8 pkt 1 i 2 oraz ust. 9 i 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nie więcej jednak niż o 25% wysokości tej emerytury lub renty inwalidzkiej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. W myśl natomiast art. 41b ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, rozliczenie emerytury i renty w związku z osiągnięciem przychodu, o którym mowa w art. 41 ust. 1, następuje po upływie roku kalendarzowego w stosunku rocznym lub miesięcznym. Przepisy art. 41 oraz 41b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym stanowiły podstawę prawną decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz [...] grudnia 2011 r. Z decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. wynika, że w 2008 r. K. J. pobrał nienależne świadczenie w kwocie [...] zł. Natomiast z decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r., stanowiącej rozliczenie świadczeń za 2009 r., wynika, że skarżący pobrał świadczenie nienależne w kwocie [...] zł. W obydwu decyzjach wskazano, że kwota nienależnie pobranego świadczenia będzie potrącona z bieżącej emerytury, po uprawomocnieniu się decyzji. Decyzje te miały zatem wpływ na wysokość świadczenia pobieranego przez skarżącego, stąd też służyło od nich odwołanie do sądu powszechnego, stosownie do treści art. 32 ust. 4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Sąd Najwyższy podjął uchwałę z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt I UZP 3/10, w której stwierdził, że od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (organu rentowego) wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 tej ustawy w przedmiocie nieważności decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych ([...]). Uchwale tej nadana została moc zasady prawnej. W uzasadnieniu powołanej wyżej uchwały Sąd Najwyższy stwierdził, że w przypadku, gdy prawo lub obowiązek stwierdzone było decyzją, to jej "unieważnienie", chociaż odnosi się do decyzji "unieważnionej", to przecież odnosi się także, a nawet przede wszystkim, do prawa lub obowiązku poprzednio stwierdzonego. Dotyczy więc przedmiotu o którym mowa tak w art. 83 ust. 1 ustawy systemowej (ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), jak i w art. 476 § 2 k.p.c. Chociaż bezpośrednim przedmiotem postępowania jest wówczas wadliwa decyzja Zakładu, to nie sposób rozpoznać tego przedmiotu bez także bezpośredniego wglądu w stosunek prawny ubezpieczenia społecznego, w jego treść. Pogląd wyrażony w powyższej uchwale zasługuje w pełni na uwzględnienie w niniejszej sprawie, bowiem wniosek skarżącego z dnia 6 września 2015 r. dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji o rozliczeniu rocznym emerytury policyjnej. Wniosek K. J., którego rozpatrzenia domagał się w rozpoznawanej sprawie, jest wnioskiem w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Żądanie skarżącego dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji nie zmienia zatem faktu, że cały czas mamy tu do czynienia ze sprawą dotyczącą jego uprawnień emerytalnych, a w sprawach tego typu właściwy jest sąd powszechny. Należy bowiem zwrócić uwagę na treść art. 1 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego stanowiącego, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania, powołane są sądy powszechne, chyba że przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. Sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych objętymi właściwością sądów powszechnych, są sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych dotyczących ubezpieczeń społecznych, emerytur i rent, a także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie (art. 476 § 2 i 3 k.p.c.), zaś organami rentowymi są także organy emerytalne resortów spraw wewnętrznych (art. 476 § 4 pkt 3 k.p.c.). Z uwagi na powyższe regulacje nie ulega wątpliwości, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy ze skargi na bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o rozliczeniu rocznym emerytury policyjnej. W tej sytuacji skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji postanowienia.