II SAB/Wa 222/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.) Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi J. R. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 20 kwietnia 2010 r. postanowił: - odrzucić skargę. Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] marca 2010 r. odmówił J. R. prawa do emerytury policyjnej. W dniu 12 kwietnia 2010 r. J. R. za pośrednictwem wyżej wskazanego organu, zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji, wniósł odwołanie do Sądu Okręgowego [...], natomiast w dniu 20 kwietnia 2010 r. za pośrednictwem tegoż samego organu (wpływ pisma do organu w dniu 28 kwietnia 2010 r.) wniósł do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 i 2 Kpa. Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia 20 maja 2010 r. poinformował zainteresowanego o właściwości sądu powszechnego w niniejszej sprawie, wskazując jednocześnie o przesłaniu do Sądu Okręgowego [...] odwołania z dnia 12 kwietnia 2010 r. W dniu 8 czerwca 2010 r. J. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji polegającą na braku rozpoznania wniosku z dnia 20 kwietnia 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 2010 r. wydanej przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej, wskazując na właściwość sądu powszechnego do skontrolowania prawidłowości decyzji wydanej przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz wskazując, iż zainteresowany z drogi tej skorzystał składając, zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji, odwołanie do Sądu Okręgowego [...], o czym nadto został poinformowany pismem z dnia 20 maja 2010 r. Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. W niniejszej sprawie J. R. jednocześnie zastosował dwa środki służące wzruszeniu decyzji wydanej przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wniósł odwołanie od tej decyzji do sądu powszechnego i prawie jednocześnie wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji w trybie przepisów Kpa. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy to odpowiedź na pytanie, czy dopuszczalne jest złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, skoro zainteresowanemu przysługuje od tej decyzji odwołanie do sądu powszechnego i czy powyższy tryb postępowania cywilnego wyłącza stosowanie środków prawa administracyjnego do kontroli decyzji wydanej przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Zgodnie z przepisem art. 32 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.), prawo do zaopatrzenia emerytalnego dla funkcjonariuszy Policji ustala w formie decyzji organ emerytalny określony przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Zgodnie przepisami wykonawczymi organem tym jest Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Ust. 4 powyższego artykułu przewiduje odwołanie od decyzji, o której mowa w ust. 1 do właściwego sądu według przepisów Kpc – czyli do sądu powszechnego. Treść ust. 4 odpowiada zatem art. 1 Kpc i do rozstrzygnięcia odwołania będą miały zastosowanie przepisy Działu III Rozdziału 3 Kpc, to jest art. 477 i następne. Zatem ustawodawca ustanowił jedynie tryb cywilno-prawny, jako właściwy do odwołania zainteresowanego od niesatysfakcjonującej go decyzji, wydanej na podstawie art. 32 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy. Uniemożliwia to skuteczne wniesienie odwołania od takiej decyzji na zasadach przewidzianych w przepisach Kpa. Przepis art. 11 omawianej ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., umożliwiający w sprawach nieuregulowanych ustawą stosowanie między innymi przepisów Kpa, będzie miał zastosowanie jedynie do trybu postępowania przed organami emerytalnymi MSWiA, kończy się on na wydaniu odpowiedniej decyzji i w przypadku złożenia przez zainteresowanego odwołania, sprawę rozpoznaje sąd powszechny na zasadach przewidzianych w przepisach Kpc. Nadto kontrola sądu powszechnego istnieje także w przypadku niewydania przez organ emerytalny w określonym czasie decyzji (art. 32 ust. 5). Zatem kontrola sądu powszechnego dotyczy zarówno odwołania od decyzji, jak i bezczynności organu emerytalnego w zakresie wydania decyzji emerytalnej w trybie art. 32 ust. 1. Powstaje pytanie: czy takie uregulowanie ograniczające stosowanie przepisów Kpa wyłącznie do postępowania przed organem emerytalnym MSWiA, wyłącza także stosowanie tych przepisów w przypadku nadzwyczajnych trybów kontroli administracyjnej np. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podjętej przez właściwy organ emerytalny MSWiA w trybie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na pytanie to należy odpowiedzieć twierdząco, co znaczy, iż poza trybem kontroli sprawowanej przez sąd powszechny, na podstawie przepisów Kpc, w drodze odwołania od decyzji, inna kontrola administracyjna, w tym nadzwyczajne tryby kontroli, są niedopuszczalne. Gdyby było inaczej ustawodawca sam wskazałby na taki tryb w omawianej ustawie, tak jak to uczynił w przypadku ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.), konstruując art. 32 ust. 2, umożliwiający wojskowemu organowi emerytalnemu w trybie przepisów Kpa zmianę, uchylenie lub unieważnienie decyzji, od której nie zostało wniesione odwołanie do sądu. W ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin odpowiednika art. 32 ust. 2 brak. Z powyższego wynika, iż niedopuszczalne jest żądanie wzruszenia w trybie administracyjnym, w tym także w trybie administracyjnym nadzwyczajnym, decyzji wydanej przez organ emerytalny MSWiA w trybie art. 32 ust. 1 ustawy. Zatem skoro nie można w takim trybie wzruszyć tej decyzji, nie można także zarzucić organowi bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności takiej decyzji – co bezskutecznie uczynił w skardze J. R. Zarzut bezczynności organu może być zgłoszony skutecznie jedynie wtedy, gdy dotyczy spraw określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest określony w przepisach Kpa, te zaś nie mają zastosowania do kontroli wskazanej na wstępie decyzji. Niniejsza sprawa na etapie "po wydaniu decyzji" w ogóle nie podlega kognicji organów administracyjnych, ale jedynie kognicji sądu powszechnego, w trybie odwoławczym, przewidzianym w przepisach Kpc. W trybie tym składać można wszelkie zarzuty (materialne jak i formalne) przeciwko decyzji wydanej w trybie art. 32 ust. 1 przez organ emerytalny MSWiA. J. R. został o powyższym poinformowany pismem z dnia 20 maja 2010 r., a nadto wcześniej w trybie przepisów Kpc złożył odwołanie do sądu powszechnego od decyzji wydanej przez organ emerytalny MSWiA, zgodnie z zawartym w tej decyzji pouczeniem. Z tych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) skargę na bezczynność organu należało odrzucić jako niedopuszczalną.