II SAB/Wa 230/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Pisula-Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi S. K. na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie rozpoznania zażalenia z dnia [...] marca 2012 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. S. K. przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczynił bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w zakresie rozpoznania zażalenia z dnia [...] marca 2012 r., złożonego na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W dniu 2 lipca 2012 r. skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Instytucja prawa pomocy pozwala na rozpoznanie sprawy przez sąd niezależnie od możliwości finansowych skarżącego. Jednak prawo pomocy nie przysługuje w przypadku, gdy skarga z oczywistych powodów jest bezzasadna, czyli w sytuacji, gdy w świetle obowiązujących przepisów prawa skarga z oczywistych względów nie może zostać uwzględniona. Oczywista niedopuszczalność skargi do sądu administracyjnego oznacza oczywistą bezzasadność skargi w rozumieniu powołanego art. 247 ustawy, co z kolei powoduje, że skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2004 r. sygn. akt. OZ 377/04, niepubl.). Z oczywistą bezzasadnością skargi mamy do czynienia przede wszystkim wówczas, gdy obowiązujące przepisy prawa jednoznacznie wykluczają możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Chodzi więc o taką sytuację, w której zarówno stan faktyczny jak i prawny konkretnej sprawy nie budzi wątpliwości, co do braku szans na wydanie pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia bądź zachodzą przesłanki odrzucenia skargi (J.P.Tarno "Postępowanie przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Warszawa 2008, s.591). Odmienna interpretacja obowiązujących w tym zakresie przepisów prowadziłaby do nieuzasadnionego przyznawania prawa pomocy ze środków publicznych w przypadku oczywistej bezzasadności żądań podniesionych przez stronę skarżącą. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) stanowi, iż na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 służy stronie zażalenie do organu wyższego stopnia. Zgodnie z utrwalonym zarówno w literaturze jak i orzecznictwie poglądem, stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a., a więc w związku z rozpoznaniem zażalenia na niezałatwienie sprawy i niewydanie decyzji czy postanowienia przez organ pierwszej instancji, przyjmuje formę postanowienia, na które stronie nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia. Stanowisko to ma charakter wpadkowy (incydentalny), zatem nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. W tej sytuacji należy stwierdzić, że skoro niedopuszczalna jest skarga do sądu na postanowienie organu wyższego stopnia wydane w trybie art. 37 k.p.a., bowiem na postanowienie to nie przysługuje środek zaskarżenia, jak również nie kończy ono postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (por. art. 3 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), to tym samym nie można uczynić przedmiotem skargi bezczynności tego organu w zakresie, w jakim jest on zobowiązany do załatwienia sprawy w tym trybie. Oznacza to, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. jest oczywiście bezzasadna, w rozumieniu art. 247 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej zaś sytuacji, skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 247 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.