II SAB/Wa 231/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra - Błaszczykowska, Sędzia WSA Joanna Kube, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 września 2021 r. sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa J. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1) zobowiązuje Nadleśniczego Nadleśnictwa J. do rozpatrzenia wniosku A. Z. z dnia [...] lipca 2020 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, 2) stwierdza, że bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa J. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądza od Nadleśniczego Nadleśnictwa J. na rzecz A.Z. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Wnioskiem z [...] lipca 2020 r. A. Z. zwrócił się do Nadleśniczego Nadleśnictwa [...], na podstawie art. 2 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej oraz art. 61 Konstytucji RP. o udostępnienie informacji publicznej w postaci informacji albo kopii mandatów karnych wystawionych przez Straż Leśną w [...] z pominięciem danych osobowych osób ukaranych (w szczególności interesuje mnie kiedy był nałożony mandat karny, za jakie wykroczenie, jaka była kwota mandatu oraz czy sprawa trafiła do sądu, jeżeli tak to do którego i jaka była sygnatura sprawy) za okres od [...].01.2018 roku do chwili obecnej. Jeżeli są dostępne sprawozdania z pracy straży leśnej to może być to kopia takiego sprawozdania albo innego dokumentu, z którego wynikają wnioskowane dane. W piśmie z [...] sierpnia 2020 r. pytany podmiot reagując na powyższy wniosek stwierdził, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. A. Z. 19 listopada 2020 r. wywiódł do tut. Sądu skargę na bezczynność organu wnosząc o stwierdzenie, iż organ dopuścił się bezczynności, orzeczenie o jej charakterze oraz nakazanie organowi rozpoznania wniosku skarżącego a także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym i o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych. Zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a to: art. 13 ust. 1 U.d.i.p. - przez nieudostępnienie informacji publicznej pomimo upływu ustawowego terminu , oraz prawa materialnego, a to: art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 U.d.i.p. w związku z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a] U.d.i.p. - przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wnioskowane przez skarżącego informacje nie stanowią informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniejsze twierdzenie, oraz podnosząc, że dochodzona informacja ma charakter przetworzony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem zasługiwała na uwzględnienie. Wskazać należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej określa informację publiczną bardzo szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 i art. 61 Konstytucji RP informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Ustawa powyższa nie definiuje pojęcia sprawy publicznej. W związku z tym, dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej, należy kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na prawo do informacji publicznej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, składa się również uprawnienie do wglądu do dokumentów urzędowych, których definicja zawarta jest w art. 6 ust. 2 cytowanej ustawy. Tak więc informacją publiczną jest treść dokumentów i innych materiałów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są więc nią też m.in treści dokumentów i materiałów bezpośrednio wytworzonych przez organy. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Oznacza to, że skarżący, zainteresowany uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować, udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez skarżącego sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów. Ostatecznie to bowiem wnioskodawca określa formę, w jakiej organ ma mu udostępnić żądaną informację. Tak więc organ administracji publicznej, lub inny podmiot o jakim mowa w art. 4 ust.1 omawianej ustawy, rozpatrując wniosek skarżącego, mógł: 1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1), 2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2), 3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy), 4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy), 5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego, 6. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji. Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje m.in. z uwagi na błędne zakwalifikowanie żądanej informacji jako nie posiadającej przymiotu informacji publicznej, lub na tym, że organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należało, iż adresat wniosku, co do zasady, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, co nie było kwestionowane na żadnym etapie niniejszego postępowania. W świetle stanowiska zaprezentowanego przez pytany podmiot w odpowiedzi na wniosek, istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy mandat karny wystawiony przez funkcjonariusza władzy publicznej, stanowi informację o charakterze publicznym. Na w/postawione pytanie należało udzielić twierdzącej odpowiedzi. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Nadto definicja dokumentu urzędowego została doprecyzowana w art. 6 ust. 1 pkt 4 omawianej ustawy gdzie ustawodawca przesądził, iż udostępnieniu podlega informacja o danych publicznych, w tym: - treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: – treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, – treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu, - stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, - treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, - informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych. Uwzględniając treść przywołanych regulacji jako oczywista jawi się konkluzja, że mandat karny wystawiony przez funkcjonariusza organu władzy publicznej, jest dokumentem urzędowym o jakim wyżej jest mowa. Jest on przecież swoistego rodzaju rozstrzygnięciem, zawierającym stanowisko funkcjonariusza organu władzy publicznej w konkretnej sprawie. Zawiera więc przez to informację o charakterze publicznym. Co wielce istotne, omawiany mandat, jest dokumentem wytworzonym przez organ, w ramach realizacji powierzonych mu przez ustawę funkcji i zadań. Stąd stanowisko pytanego podmiotu, wyrażone w odpowiedzi na wniosek inicjujący przedmiotowe postępowanie - jako wadliwe – nie uwolniło pytanego podmiotu od zarzutu bezczynności. Na marginesie wyjaśnić należało, iż przedmiotem badania Sądu nie mogła być podniesiona przez pytany podmiot w odpowiedzi na skargę materia przetworzonego charakteru żądanej informacji. Adresat wniosku, przed wywiedzeniem skargi na bezczynność, nie wszczął bowiem stosownej procedury związanej z żądaniem od wnioskodawcy wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Nadto omawiane stanowisko z odpowiedzi na skargę pozostaje w jawnej i oczywistej sprzeczności z odpowiedzią udzieloną na wniosek. Pytany podmiot zdaje się nie zauważać tego, iż informacją przetworzoną może być wyłącznie informacja o charakterze publicznym. Powołując się na konieczność przetworzenia żądanej informacji organ zaprzecza więc swemu wcześniejszemu twierdzeniu, iż żądana informacje nie stanowi informacji publicznej. W świetle powyższego, skoro wniosek inicjujący postępowanie, swym zakresem przedmiotowym obejmował materię szeroko rozumianej informacji publicznej, organ do którego wniosek został skierowany, powinien rozpoznać go w przewidzianym ustawą terminie i w jeden ze sposobów wskazanych na wstępie niniejszych rozważań. Stąd jako zasadna jawiła się konkluzja skarżącego, iż organ, popadł w bezczynność, bowiem nie rozpatrzył wniosku w jeden ze wskazanych w niniejszym uzasadnieniu sposobów błędnie odmawiając żądanym danym charakteru publicznego. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, uznając skargę za zasadną, orzekł jak w pkt.1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 par.1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.). Tut. Sąd doszedł też do przekonania, iż stwierdzona bezczynność, nie jawiła się jako bezczynność mająca cechy rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 149 par. 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.). Postępowanie adresata wniosku nie wskazywało bowiem na chęć pozbawienia strony prawa do dostępu do informacji publicznej, a wynikała z błędnej analizy przepisów prawa. O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).