II SAB/Wa 232/24

WyrokWSA w Warszawie2024-08-27

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Andrzej Wieczorek, Dorota Kozub-Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy treść oferty złożonej w otwartym konkursie ofert na realizację zadań publicznych, w tym prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?
Ratio decidendi
Oferty złożone w otwartym konkursie ofert na realizację zadań publicznych, w tym prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, należy postrzegać jako dokumenty prywatne. Nie tracą one tego waloru, nawet jeśli zostały wybrane w konkursie. Zawierają one informacje odnoszące się wyłącznie do podmiotu przystępującego do konkursu oraz proponowanych przez niego warunków realizacji zadania. W związku z tym, treść takiej oferty nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Starosty z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej konkursu ofert na prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, w tym zestawienia ofert, punktacji, protokołu, karty oceny oraz treści zwycięskiej oferty. Starosta udostępnił część informacji, jednak odmówił przesłania treści zwycięskiej oferty, uznając ją za dokument prywatny, a nie informację publiczną. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, argumentując, że treść oferty stanowi informację publiczną, analogicznie jak w przypadku zamówień publicznych. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi Z. K. na bezczynność Starosty W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] lutego 2024 r. Z.K. (zwany dalej także: wnioskodawcą, skarżącym) zwrócił się Starosty Powiatu [...] (zwany dalej także: organem) o udzielenie informacji publicznej w zakresie konkursu ofert na wykonanie zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej na terenie powiatu [...] w 2024 roku i przesłanie zestawienia złożonych ofert w konkursie wraz z punktacją poszczególnych ofert przez komisję oraz protokołem komisji konkursowej oraz kartą oceny ofert, złożonych w tym konkursie ofert na wykonanie zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej w 2024 roku oraz przesłanie wybranej - zwycięskiej w konkursie treści oferty bez załączników na jego maila. W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek Starosta [...] pismem znak [...] z dnia [...] marca 2024 r. poinformował Z.K., że jego wniosek jedynie częściowo - w zakresie: kart oceny ofert, protokołu ujmującego organizacje składające z wykazaną w nim oceną punktową ofert biorących udział w postępowaniu konkursowym - stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu przez organ. Natomiast wniosek, w zakresie żądania skanu oferty nie spełnia wymogu żądania informacji publicznej, ponieważ treść oferty nie jest informacją publiczną w rozumieniu właściwych przepisów. Treść wniosku w zakresie prowadzenia punktów NPP i NPO stanowi dokument prywatny i nie może być ona ujawniana w oparciu o przepisy dotyczące dostępu do informacji publicznej. Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał orzeczenia sądów administracyjnych z dnia 23 sierpnia 2017 r. (I OSK 2919/15), z dnia 21 maja 2020 r. (I OSK 3307/19) oraz z dnia 9 sierpnia 2017 r. (I OSK 3212/15) wskazujące, że: "wnioski podmiotów aplikujących o dofinansowanie na podstawie ustawy o (...) nie stanowią informacji publicznej, ponieważ stanowią dokumenty prywatne"; "przymiotu informacji publicznej nie posiadają dokumenty prywatne, które podmiot aplikujący kieruje do organu administracji publicznej. Zatem w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, dokumenty prywatne nie stanowią informacji publicznej. Dokument prywatny różni się od dokumentu urzędowego tym, że nie jest sporządzony przez organ władzy publicznej i inny organ państwowy. (...) dokument prywatny, skierowany do organu administracji publicznej, nie staje się dokumentem urzędowym tylko dlatego, że został do niego zaadresowany i znajduje się w jego posiadaniu. " Organ stwierdził również, że nie ma podstaw do udzielenia niniejszej odpowiedzi w formie decyzji administracyjnej, bowiem nie ma do niej zastosowania art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pismem z dnia [...] marca 2024 r. [...], reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Starosty [...] w rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie Starosty [...] do rozpoznania wniosku w pełnym zakresie w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że wybrana przez organ w konkursie oferta bezsprzecznie stanowi informację publiczną, analogicznie jak oferty składane w trybie zamówień publicznych. Wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt 1 OSK 191/13 przychylił się do stanowiska o konieczności szerokiego definiowania pojęcia informacji publicznej przyjmując, że oferty składane w toku postępowania o zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stanowią informację publiczną. Jeżeli określone informacje zostały dołączone do akt organu administracji publicznej, nawet przez inne podmioty (osoby wnioskujące o zawarcie umowy), to takie dane muszą być kwalifikowane jako informacje publiczne. Tym samym, skoro oferty składane w toku postępowania o zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej należy kwalifikować jako informację publiczną, to identycznie należy kwalifikować oferty składane w konkursach na prowadzenie punktów nieodpłatnej pomocy prawnej oraz poradnictwa obywatelskiego. Skarżący podkreślił, że informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim, bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzone, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Charakter taki mają niewątpliwie dokumenty związane z zawieraniem i wykonywaniem umów, a więc oferty przyjęte przez dysponenta środków publicznych i zakwalifikowane jako podlegające uwzględnieniu w procedurze wyboru kontrahenta dla podmiotu publicznego. Zauważył przy tym, że zadania polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej, są zadaniami zleconymi z zakresu administracji rządowej realizowanymi przez powiat w porozumieniu z gminami albo samodzielnie. Finansowanie tego typu zadań, realizowanych przez organizację pozarządową, wybieraną w otwartym konkursie ofert, odbywa się ze środków przekazywanych powiatom przez wojewodów. Oferta oceniona jako najkorzystniejsza, o którą wnioskował skarżący, zawiera informacje o sprawach publicznych, czego dowodzi fakt, że pozytywna ocena wybranej oferty musiała w końcowym rezultacie doprowadzić do wyboru podmiotu, który ją złożył. Niewątpliwie w ofercie przedstawione są dane oferenta, które decydowały o wyborze oferty jako najkorzystniejszej, które należą do sfery informacji publicznej i pozwalają ocenić, dlaczego dysponent środków publicznych zdecydował się wybrać właśnie tę, a nie inną ofertę. Zdaniem skarżącego pojęcia informacji publicznej nie można utożsamiać wyłącznie z dokumentami urzędowymi, gdyż kluczowe znaczenie ma tutaj fakt, czy dany dokument zawiera informację publiczną. Bezsprzecznie oferta złożona w konkursie na realizację zadania publicznego nie jest dokumentem wytworzonym przez organ administracji, jednak z uwagi na to, że jej treść odnosi się do sposobu wykonania zadania publicznego finansowanego ze środków publicznych, a ponadto została złożona w konkursie, którego wynik decydował o powierzeniu wykonania tego zadania organizacjom pozarządowym, z wykorzystaniem środków publicznych, zawiera ona informacje o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i podlega udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej. Skarżący podkreślił jednocześnie, że we wniosku wprost wskazał, iż wnosi o udzielenie mu informacji publicznej poprzez przesłanie "treści oferty", wybranej w konkursie ofert na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej. Nie wskazywał więc na postać (nośnik) informacji, ale samą jej treść. Zaznaczył też, że o zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, decyduje kryterium rzeczowe, tj.: treść i charakter informacji. Nie każdy dokument zawierający informację publiczną jest dokumentem urzędowym i nie każdy dokument niebędący dokumentem urzędowym jest dokumentem wewnętrznym. Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę z art. 1 u.d.i.p., a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". W perspektywie konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej pojęcie "dokumentu" należy rozumieć w szerokim tego słowa znaczeniu, gdyż za dokument uznaje się każdą informację o działalności władzy publicznej lub o sprawach publicznych, wysłowioną i zobiektywizowaną na jakimś nośniku i najczęściej przybierającą postać pisemną. Dokumentem w tym rozumieniu będzie zatem każdy nośnik danych, który może przybrać m.in. formę papierową, elektroniczną, cyfrową (tak wyrok NSA z 29 września 2021 r., III OSK 1036/21). Oferty składane na realizację zadań z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego nie stanowią dokumentów urzędowych. Pomimo tego, z uwagi na fakt, że zawierają informację publiczną to służy do nich dostęp na podstawie przepisów u.d.i.p. Kryterium uzyskania dostępu do dokumentu jest zatem jedynie istnienie okoliczności wyłączających udostępnienie informacji, a nie jego kwalifikacja jako dokumentu urzędowego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 maja 2020 r., sygn. 1 OSK 3307/19: dokument prywatny, skierowany do organu administracji publicznej, nie staje się dokumentem urzędowym tylko dlatego, że został do niego zaadresowany i znajduje się w jego posiadaniu. Istotne jest, czy dokument taki zawiera informacje publiczną. Na marginesie skarżący podniósł jednocześnie, że nawet gdyby przyjąć, że treść oferty stanowi przejaw działalności twórczej oferenta, gdzie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wprowadza ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, to wymagałoby to wówczas wydania w tym zakresie decyzji odmownej, czego organ nie uczynił i pozostaje w bezczynności. Ponadto trudno przyjąć, aby treść oferty stanowiła tajemnicę przedsiębiorstwa, w sytuacji gdy dotyczy ona realizacji zadania publicznego, a wybrana organizacja nie prowadzi działalności gospodarczej, a ofertę złożyła w ramach działalności pożytku publicznego i takie zastrzeżenie uniemożliwia kontrolę oferty. Starosta [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił, że w jego ocenie nie ma podstawy prawnej do uznania objętej sprawą oferty złożonej w konkursie na wykonanie zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej, za informację publiczną. Nie było też podstaw do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w formie decyzji administracyjnej, gdyż nie ma do niej zastosowania art. 16 u.d.i.p., bowiem informacja w tym przedmiocie została skarżącemu de facto udzielona. W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2024 r. skarżący podniósł, iż nie może czynić mu zarzutu, że kieruje skargi do sądów administracyjnych, czy też odwołania od decyzji organów do SKO, gdyż niejako prowadziłoby to do petryfikacji uchybień czynionych przez organy i stanowiło kontrolę działalności organów iluzoryczną. Trzeba zauważyć, iż organy dysponują wykwalifikowaną obsługą prawną, która jest w stanie ocenić, czy wnioskowana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną. Co więcej, jak w przedmiotowym przypadku, wniosek taki został szczegółowo przeanalizowany, a na poparcie stanowiska organu została przywołana grupa orzeczeń, która ma uzasadniać jego stanowisko. Organ na etapie sądowym podtrzymuje swoje stanowisko. Tym samym w sytuacji uznania merytorycznych racji skarżącego konieczna jest właściwa reakcja sądu, która zapobiegnie permisywizmowi i utwierdzeniu organu w przekonaniu, że postępuje właściwie, nie udostępniając żądanej informacji publicznej. Konstytucyjne prawo do informacji publicznej służy realizacji jednej z podstawowych wartości państwa demokratycznego, tj. jawności działania instytucji publicznych. Skoro prawo do informacji publicznej ma rangę konstytucyjną, a jego celem jest zapewnienie społecznej kontroli nad organami władzy publicznej, to wszelkie pozaustawowe przesłanki ograniczające to prawo mogą utrudnić lub wręcz uniemożliwić kontrolę społeczną nad funkcjonowaniem instytucji publicznych. W dalszej części pisma skarżący opisał szeroko kwestię "nadużycia prawa do informacji publicznej" wyjaśniając, iż ewentualne powoływanie się na nadużycie prawa do informacji publicznej musi być zastrzeżone jedynie dla przypadków skrajnych, w których wnioskodawca ma dużą dozę złej woli, a ilość i zakres objętych wnioskami informacji może utrudnić funkcjonowanie i wypełnianie ustawowych kompetencji przez organ. W przypadku skarżącego nie mamy natomiast do czynienia z pieniactwem, a więc chęcią zakłócenia funkcjonowania organu, gdyż skarżący złożył jeden wniosek. Nie kierują nim również prywatne animozje, czy też chęć wykorzystania informacji w prywatnych sporach. Jego działanie nie cechuje się też kierowaniem spraw do sądów w sytuacji braku reakcji organu w ustawowym terminie. Skarżący kieruje skargę w sytuacji uzyskania merytorycznego stanowiska organu, popartego grupą orzeczeń sądowych, iż żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, którego to stanowiska organ konsekwentnie broni. Ponadto, w przypadku stwierdzenia nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej organ zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie udostępnienia posiadanej informacji publicznej w trybie art. 16 lub 17 u.d.i.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 334) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl natomiast art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 902) dalej u.d.i.p., która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p. Jak stanowi art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Starosty [...] w zakresie rozpoznania wniosku Z.K. z dnia [...] lutego 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 13 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Przy czym w przypadku, gdy - wbrew ocenie podmiotu zobowiązanego - wnioskodawca uznaje, że żądane przez niego informacje stanowią informację publiczną i powinny zostać udostępnione w trybie u.d.i.p., może zwalczać stanowisko tego podmiotu wnosząc skargę na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. W postępowaniu zainicjowanym taką skargą sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., dokonuje weryfikacji, czy adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej oraz, czy żądane informacje posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości i nie było kwestionowane, że Starosta [...] jest organem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przez "informację publiczną" rozumie się każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Informacją publiczną jest więc informacja o aktywności podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie celów publicznych (por. np. wyroki NSA: z dnia 22 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 218/18; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; publ. CBOSA). Przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej określa art. 6 ust. 1 u.d.i.p. W stanie faktycznym niniejszej sprawy Starosta [...] w odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia [...] lutego 2024 r. udostępnił częściowo żądane informacje. W odniesieniu natomiast do żądania przesłania wybranej - zwycięskiej treści oferty bez załączników złożonej w konkursie ofert na wykonanie zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej w 2024 r. poinformował skarżącego, że treść oferty nie jest informacją publiczną w rozumieniu właściwych przepisów. Treść wniosku w zakresie prowadzenia punktów NPP i NPO stanowi dokument prywatny i nie może być ona ujawniana w oparciu o przepisy dotyczące dostępu do informacji publicznej. W ocenie Sądu z powyższym stanowiskiem organu należy się zgodzić. Nie ulega wątpliwości, że pomimo szerokiego zakresu pojęcia informacji publicznej, charakteru takiego nie można przypisać każdej informacji będącej w posiadaniu organów władzy publicznej lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne bądź gospodarujących mieniem publicznym. Wykonywanie zadań z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej jest realizacją zadań publicznych przez powiat i następuje w oparciu o przepisy ustawy z dnia sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 945; zwana dalej ustawą o nieodpłatnej pomocy prawnej). Nieodpłatna pomoc prawna lub świadczone nieodpłatne poradnictwo obywatelskie jako usługa publiczna udzielana jest w tzw. punktach - zob. art. 4 ust. 7 ww. ustawy. Jednocześnie połowę punktów do prowadzenia powierza się adwokatom i radcom prawnym z przeznaczeniem na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej, a połowę organizacji pozarządowej prowadzącej działalność pożytku publicznego, zwanej dalej "organizacją pozarządową", z przeznaczeniem na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Tryb wyłaniania adwokatów i radców prawnych udzielających nieodpłatnej pomocy prawnej następuje w oparciu o art. 10 ustawy. Wedle zaś treści art. 11 ust. 2 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, organizację pozarządową wyłania się corocznie w otwartym konkursie ofert, o którym mowa w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2023 r. poz. 571), przeprowadzanym jednocześnie na powierzenie prowadzenia punktów przeznaczonych na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Z powyższego wynika, że organizację pozarządową, której zleca się wykonywanie zadań publicznych w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, wyłania się w drodze otwartego konkursu ofert przeprowadzanego w trybie przepisów art. 13 i n. ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ww. ustawy oferta realizacji zadania publicznego złożona w trybie (m.in.) otwartego konkursu ofert, zawiera w szczególności: 1) szczegółowy zakres rzeczowy zadania publicznego proponowanego do realizacji; 2) termin i miejsce realizacji zadania publicznego; 3) kalkulację przewidywanych kosztów realizacji zadania publicznego; 4) informację o wcześniejszej działalności organizacji pozarządowej lub podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 składających ofertę w zakresie, którego dotyczy zadanie publiczne; 5) informację o posiadanych zasobach rzeczowych i kadrowych zapewniających wykonanie zadania publicznego oraz o planowanej wysokości środków finansowych na realizację danego zadania pochodzących z innych źródeł; 6) deklarację o zamiarze odpłatnego lub nieodpłatnego wykonania zadania publicznego. Oferta realizacji zadania publicznego w sposób określony w art. 16a oprócz informacji, o których mowa w ust. 1, zawiera także zasady i tryb przeprowadzenia konkursu na realizatorów projektów, w tym warunki i kryteria ich wyboru, oraz zasady i sposób monitorowania i oceny realizowanych przez nich projektów (ust. 1a). Ponadto w myśl art. 14 ust. 2 ww. ustawy dwie lub więcej organizacje pozarządowe lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 działające wspólnie mogą złożyć ofertę wspólną. Zgodnie z art. 14 ust. 3 tej ustawy oferta wspólna wskazuje: 1) jakie działania w ramach realizacji zadania publicznego będą wykonywać poszczególne organizacje pozarządowe lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3; 2) sposób reprezentacji podmiotów, o których mowa w ust. 2, wobec organu administracji publicznej. Art. 15 ust. 1 ww. ustawy stanowi natomiast, że organ administracji publicznej przy rozpatrywaniu ofert: 1) ocenia możliwość realizacji zadania publicznego przez organizację pozarządową lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3; 2) ocenia przedstawioną kalkulację kosztów realizacji zadania publicznego, w tym w odniesieniu do zakresu rzeczowego zadania; 3) ocenia proponowaną jakość wykonania zadania i kwalifikacje osób, przy udziale których organizacja pozarządowa lub podmioty określone w art. 3 ust. 3 będą realizować zadanie publiczne; 4) w przypadku, o którym mowa w art. 5 ust. 4 pkt 2, uwzględnia planowany przez organizację pozarządową lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 udział środków finansowych własnych lub środków pochodzących z innych źródeł na realizację zadania publicznego; 5) uwzględnia planowany przez organizację pozarządową lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, wkład rzeczowy, osobowy, w tym świadczenia wolontariuszy i pracę społeczną członków; 6) uwzględnia analizę i ocenę realizacji zleconych zadań publicznych w przypadku organizacji pozarządowej lub podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3, które w latach poprzednich realizowały zlecone zadania publiczne, biorąc pod uwagę rzetelność i terminowość oraz sposób rozliczenia otrzymanych na ten cel środków. Stosownie natomiast do art. 16 ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie organizacje pozarządowe lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, przyjmując zlecenie realizacji zadania publicznego w trybach, o których mowa w art. 11 ust. 2, zobowiązują się do wykonania zadania publicznego w zakresie i na zasadach określonych w umowie odpowiednio o wsparcie realizacji zadania publicznego lub o powierzenie realizacji zadania publicznego, sporządzonej z uwzględnieniem art. 151 ust. 2 i art. 221 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz przepisów niniejszej ustawy, a organ administracji publicznej zobowiązuje się do przekazania dotacji na realizację zadania. W świetle natomiast przepisów art. 151 ust. 2 i art. 221 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm.), ww. umowa powinna zawierać: 1) szczegółowy opis zadania, w tym cel, na jaki dotacja została przyznana, i termin jego wykonania; 2) wysokość udzielonej dotacji i tryb płatności; 3) termin wykorzystania dotacji, nie dłuższy niż do dnia 31 grudnia danego roku budżetowego; 4) tryb kontroli wykonywania zadania; 5) termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji; 6) termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji, nie dłuższy niż 15 dni od określonego w umowie dnia wykonania zadania, a w przypadku zadania realizowanego za granicą - 30 dni od określonego w umowie dnia jego wykonania. Z powyższych regulacji wynika, że oferta organizacji pozarządowej złożona w otwartym konkursie ofert na wykonywanie zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, obejmuje w szczególności dane o charakterze indywidualnym, dotyczące posiadanego przez daną organizację doświadczenia w realizacji tożsamych zadań oraz jej zasobów rzeczowych i kadrowych zapewniających ich wykonanie. W zakresie natomiast danych odnoszących się do zadania publicznego będącego przedmiotem konkursu, takich jak jego zakres rzeczowy, termin i miejsce realizacji, czy kalkulacja przewidywanych kosztów realizacji, oferty zawierają jedynie propozycje organizacji, bazujące na jej dotychczasowym doświadczeniu w tego rodzaju działalności i wypracowanych przez nią rozwiązaniach. Propozycje te nie przesądzają jednak o ostatecznym kształcie zakresu i zasad wykonania zleconego zadania publicznego, nawet w przypadku ofert wyłonionych w konkursie. Te kwestie ostatecznie reguluje bowiem umowa zawierana z wybraną w drodze konkursu organizacją pozarządową (zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w zw. z 151 ust. 2 i art. 221 ust. 3 ustawy o finansach publicznych.). Należy w związku z tym wskazać, że oferta podmiotu prywatnego ubiegającego się o realizację określonego zadania publicznego nie stanowi "realizacji zadania", a jej rolą jest wyłącznie uruchomienie konkursu ofert. W odróżnieniu od samej umowy, jak i dokumentów wytworzonych przez komisję konkursową, oferta nie świadczy o sposobie wykonania zadania czyli - jak w realiach sprawy - konkretnych realiach prowadzenia punktu. Jest ona niezbędna do uruchomienia procedury konkursowej, w ramach której następuje weryfikacja, w tym ocena oferty oraz zawarcie umowy. Przedmiotowy dokument ma zatem fundamentalne znaczenie na etapie poprzedzającym procedurę konkursową oraz rozpoczęcie prac komisji, zawierając wyłącznie dane indywidulane, które nie przekładają się automatycznie na treść umowy. To umowa definiuje bowiem sposób wykonania zadania oraz jego koszty finansowe. Innymi słowy, zobowiązanie oferenta do wykonania zadania publicznego nie wynika z treści wniosku (oferty) lecz z treści umowy o jakiej mowa w art. 16 ust. 1 - 7 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Z uwagi na zapatrywanie, że dokument oferty odnosi się do realizacji usługi publicznej, nie można a limine uznać, że należy go korelować ze sprawą publiczną w takiej formule jak tego wymaga dyspozycja art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Oferty złożone w ramach otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej postrzegać należy jako dokumenty prywatne. Dokumenty te nie tracą takiego waloru w sytuacji, gdy w następstwie określonego konkursu zostały przez organ wybrane. Zawierają one bowiem informacje, które odnoszą się wyłącznie do podmiotu przystępującego do konkursu oraz proponowanych przez niego warunków realizacji zadania publicznego. Informacje zawarte w ofercie wykorzystywane są przez komisję konkursową celem weryfikacji spełnienia przez oferenta wymogów określonych - jak wskazano powyżej - w art. 11 i art. 15 ust. 1 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz dokonania oceny złożonych ofert według kryteriów określonych w art. 15 ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Oferty zachowują jednakże walor dokumentów prywatnych i jako takie nie posiadają charakteru informacji publicznej w rozumieniu nadanym treścią art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Takie stanowisko zostało wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt III OSK 2967/23 (publ. CBOSA), które Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela. Sąd kasacyjny zwrócił w tym wyroku uwagę, że zgodnie z art. 15 ust. 2i ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie każdy, w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia wyników konkursu, może żądać uzasadnienia wyboru lub odrzucenia oferty. Zakres podmiotowy uprawnienia do żądania uzasadnienia obejmuje "każdego". Tym samym stosowne żądanie może złożyć nie tylko uczestnik procedury konkursowej, który takie uzasadnienie powinien otrzymać wraz z informacją o podjętej przez organ czynności, ale przede wszystkim każdy inny podmiot, który nie był uczestnikiem procedury konkursowej, ale który to z takich czy innych względów jest zainteresowany motywami dokonanego wyboru lub motywami odrzucenia konkretnej oferty. W związku z powyższym Sąd kasacyjny skonstatował, że sporządzone na podstawie tego przepisu uzasadnienie wyboru, jak i umowa zawarta z wybraną organizacją pozarządową, mają charakter informacji publicznej. Takiego waloru nie nabywają jednakże oferty złożone w konkursie ofert przeprowadzanym w trybie art. 13 i n. ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Podzielając powyższy pogląd stwierdzić zatem należy, że informacja objęta wnioskiem skarżącego z dnia [...] lutego 2024 r. w zakresie żądania przesłania wybranej - zwycięskiej treści oferty bez załączników złożonej w konkursie ofert na wykonanie zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej w 2024 r., nie stanowi informacji publicznej. Z uwagi na powyższe, zarzut bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2024 r., należy uznać za nieuzasadniony, gdyż organ w piśmie z dnia z dnia [...] marca 2024 r. poinformował skarżącego, że wnioskowana informacja w tym zakresie nie posiada waloru informacji publicznej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło