II SAB/Wa 237/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-08-17
Skład orzekający: Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca spełnił przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w postępowaniu przed WSA?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej poniesienie kosztów postępowania. Brak było pełnych i jednoznacznych danych o dochodach wszystkich osób we wspólnym gospodarstwie domowym, co uniemożliwiło ocenę możliwości płatniczych.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie skargi na bezczynność Rady Gminy dotyczącej dostępu do informacji publicznej. Wnioskodawca podał dane o dochodach i majątku wspólnego gospodarstwa domowego, jednak nie dostarczył pełnej dokumentacji potwierdzającej wysokość dochodów syna i synowej z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Wobec tego sąd nie mógł stwierdzić, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Odmówił zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi J. S. na bezczynność Rady Gminy [...] w zakresie rozpoznania wniosku z dnia 25 maja 2011 r. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia 1. odmówić zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odmówić ustanowienia radcy prawnego.
Na podstawie informacji przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku
o przyznanie prawa pomocy ustalono, że wnioskodawca we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, synem, synową i czworgiem ich małoletnich dzieci. Majątek stanowi dom o powierzchni 200 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 10,8845 ha. Strona nie ma oszczędności. Wnioskodawca oraz jego żona uzyskują emerytury rolnicze w wysokości po 859,26 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca podał, że syn uzyskuje zasiłki rodzinne na czworo dzieci w wysokości łącznej 341 zł miesięcznie oraz 160 zł zasiłku z tytułu wychowywania dzieci w rodzinie wielodzietnej. Łączny dochód we wspólnym gospodarstwie domowym według oświadczenia wnioskodawcy wynosi 2219,52 zł brutto miesięcznie.
W związku z tym, że skarżący nie zakreślił w urzędowym formularzu zakresu prawa pomocy, o które wnosi, pismem z dnia 4 sierpnia 2011 r. wezwany został do uzupełnienia braku formalnego w tym zakresie. Jednocześnie, z uwagi na to,
że informacje podane w urzędowym formularzu nie pozwalały na pełną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy, skarżący wezwany został tym samym pismem z dnia 4 sierpnia 2011 r. do nadesłania w terminie 7 dni: kserokopii dokumentu wskazującego wysokość emerytury uzyskiwanej przez niego i jego żonę; kserokopii dokumentu wskazującego wysokość dochodu miesięcznego brutto lub netto uzyskiwanego przez syna i synową ze wskazaniem tytułu z jakiego dochody są uzyskiwane; kserokopii dokumentów wskazujących wysokość zasiłków uzyskiwanych na dzieci oraz kserokopii rachunków wskazujących wysokość poszczególnych stałych miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym. Wnioskodawca poinformowany został jednocześnie, że w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie nie jest prowadzone postępowanie w sprawie oznaczonej sygnaturą akt wskazaną przez stronę w rubryce nr 11 urzędowego formularza.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał nowy formularz PPF, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Oświadczył, że w gospodarstwie domowym nie ma innych źródeł utrzymania poza wskazanymi we wniosku, podał, że nie posiada żadnych rachunków bankowych ani lokat dewizowych. Wskazał, że 8-osobowa rodzina utrzymuje się z emerytur rolniczych jego i jego żony oraz zasiłków uzyskiwanych na dzieci syna. Miesięczny wydatek na energię elektryczną wynosi około 400 zł. Wnioskodawca załączył kserokopię zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego przez syna i synową w 2010 r., w którym wykazano kwotę 4000 zł. Jednocześnie skarżący podał, że omyłkowo wskazał sygnaturę akt, w których znajdują się dodatkowe oświadczenia (właściwa sygnatura akt to II SA/Wa 415/11).
Z urzędu dokonano dodatkowych ustaleń na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy II SA/Wa 415/11. W aktach tych znajduje
się: kserokopia zaświadczenia Wójta Gminy [...], że J. i W. S. otrzymują świadczenia rodzinne na dzieci K., P., M. i M. w wysokości po 501,00 zł miesięcznie do dnia 31 października 2011 r.; kserokopia decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznająca J. S. zasiłki rodzinne na dzieci do dnia 31 października 2011 r. Dla trzech córek po 91 zł zasiłku rodzinnego, zasiłek rodzinny dla syna w wysokości 68 zł miesięcznie. Dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dzieci w rodzinie wieloletniej w wysokości łącznej 160 zł na okres do dnia 31 października 2011 r. oraz dodatek dla trzech córek po 100 zł z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. W decyzji wskazano, że świadczenia będą przekazywane za pośrednictwem banku na rachunek podany przez stronę. W aktach sprawy o podanej wyżej sygnaturze znajdują się również kserokopie dowodów wypłat emerytur skarżącego i jego żony w wysokości po 740,26 zł netto oraz kserokopie czterech dowodów opłat za energię elektryczną
w wysokości około 400 zł miesięcznie. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy załączono także kartę informacyjną sporządzoną na dzień 18 lipca 2011 r. przez pracownika socjalnego Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, z której wynika,
że syn i synowa prowadzą gospodarstwo rolne o powierzchni 5,1755 ha, z którego dochód wynosi 1071,32 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa
do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę. Wnioskodawca obowiązany jest wykazać, że faktycznie znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może budzić żadnych wątpliwości.
W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca nie uczynił zadość wezwaniu z dnia
4 sierpnia 2011 r. i nie nadesłał: dokumentu wskazującego wysokość dochodu uzyskiwanego przez syna i jego żonę z tytuł prowadzenia gospodarstwa rolnego
o powierzchni 10,8845 ha. Podał, że w gospodarstwie domowym nie ma innych źródeł utrzymania poza wskazanymi we wniosku. Oświadczenie to budzi wątpliwości wobec treści karty informacyjnej sporządzonej przez pracownika socjalnego Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Zaznaczyć przy tym należy, że wykonania wezwania
nie stanowi nadesłanie kserokopii zaświadczenia o wysokości dochodu syna i synowej
w 2010 r. Skarżący nie nadesłał również dokumentu poświadczającego ewentualny brak dochodu syna i synowej z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Analizie podlega sytuacja majątkowa wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.
Dotychczas przedstawione przez stronę informacje nie pozwalają – wobec niepełnych danych o rzeczywistej wysokości dochodu uzyskiwanego we wspólnym gospodarstwie domowym – uznać, że strona spełnia ustawową przesłankę. Wnioskodawca nie przedstawił informacji o dochodach syna i jego żony z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, co nie pozwala stwierdzić bez wątpliwości,
że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dane zawarte
w urzędowym formularzu i dodatkowych oświadczeniach budzą wątpliwości, co do faktycznej sytuacji finansowej strony. Wnioskodawca powinien być zaś zainteresowany przedłożeniem dokumentów, które potwierdzają faktyczną sytuację finansową we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie jest wystarczające złożenie jakiegokolwiek dokumentu, który wedle uznania strony sytuację taką poświadcza, np. zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego w 2010 r. (4000 zł). Dokument ten nie wskazuje wysokości dochodu miesięcznego brutto uzyskiwanego przez syna i jego żonę z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego. Jednocześnie, wobec oświadczeń wnioskodawcy o nieuzyskiwaniu dochodu w gospodarstwie domowym z innych tytułów niż wskazane w formularzu, brak było podstaw do przyjęcia za dowód wskazujący wysokość uzyskiwanego dochodu informacji zawartych w karcie informacyjnej pracownika socjalnego. Informacja ta odnosiła się nadto do nieruchomości rolnej o innej powierzchni, niż wykazana przez stronę w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Na podstawie przedstawionych przez wnioskodawcę danych, nie można dokonać pełnej oceny możliwości płatniczych, a tym samym uznać, że spełniona została przesłanka, na mocy której następuje przyznanie prawa pomocy.
Z uwagi na to, że strona nie wykazała, iż spełnia ustawową przesłankę,
na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7
ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak
w punkcie 1 i 2 postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło