II SAB/Wa 237/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lipca 2024 r. sprawy ze skargi D. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy J. w przedmiocie wniosku z dnia [...] marca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Wójt Gminy J. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego D. K. z dnia [...] marca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wójta Gminy J. na rzecz skarżącego D. K. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stan faktyczny sprawy rysuje się następująco. Pismem z [...] marca 2024 r. D.K. (dalej: Skarżący) zwrócił się do Wójta Gminy [...] (dalej: Organ) o udostępnienie drogą mailową informacji publicznej (dotyczącej prac budowlanych prowadzonych na ul. [...] w [...] w 2021 r. polegającej m.in. na zmianie nawierzchni drogi na asfaltową) poprzez: 1) udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy inwestycja była dofinansowywana ze środków niepochodzących z Gminy [...]; 2) jeżeli odpowiedź na pytanie nr 1 jest twierdząca - udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: a. z czyich środków dofinansowano inwestycję; b. jaką kwotę dofinansowania uzyskała Gmina [...] i kiedy kwota ta została wypłacona; c. czy udzielenie dofinansowania było uzależnione od warunków, a jeżeli tak, to od jakich; 3) wydanie kopii stosownych umów o dofinansowanie - w przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 1. W skardze z [...] kwietnia 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Sąd) Skarżący wniósł o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Organ w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] marca 2024 r. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz o zobowiązanie Organu do rozpoznania wniosku, jak również o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący wniósł także o przeprowadzenie dowodów z kserokopii wniosku z [...] marca 2024 r. oraz z korespondencji mailowej z Organem. W jej uzasadnieniu Skarżący podniósł, że termin do rozpoznania wniosku upłynął 22 marca 2024 r., natomiast Organ bezzasadnie przedłuża postępowania m.in. poprzez wzywanie Skarżącego do podpisania wniosku. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnić, ponieważ Organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przed przystąpieniem do badania, czy Organ dopuścił się przewlekłości w rozpoznawaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, należy ocenić na podstawie przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902; dalej: u.d.i.p.), czy Organ jest w ogóle podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej oraz czy wiadomości objęte wnioskiem Skarżącego kwalifikują się jako informacja publiczna. Nie budzi wątpliwości ani Sądu, ani Stron, że Organ jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, a żądana informacja posiada przymiot publicznej. Dla porządku Sąd stwierdza, że wójt gminy jako organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., natomiast wiadomości dotyczące finansowania wykonywanych przez ów organ zadań publicznych są informacją publiczną na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c (jako informacja o sposobie realizacji zadań publicznych) oraz pkt 2 lit. f i pkt 5 lit. c (jako informacja o majątku publicznym). O ile skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna w świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., o tyle przepisy p.p.s.a. nie konkretyzują pojęcia nieostrego, jakim jest przewlekłe prowadzenie postępowania. Jak celnie stwierdził w ślad za orzecznictwem J.P. Tarno (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2011 r., pkt 38 komentarza do art. 3 p.p.s.a.), przedmiotem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jest podejmowanie przez organ w toku postępowania czynności zbędnych lub wykonywanie czynności pozornych, a także powstrzymywanie się od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji prowadzi do nieracjonalnego przedłużenia terminu jej załatwienia. Na gruncie przepisów u.d.i.p. przewlekłe prowadzenie postępowania zaistnieje, jeżeli Organ przedsiębierze czynności zbędne i nieprowadzące do dokonania stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia, ewentualnie o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), poinformowania wnioskodawcy w formie pisemnej, że nie posiada żądanej informacji publicznej, względnie, że przysługuje odrębny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3, art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), poinformowania wnioskodawcy w formie pisemnej, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.) lub powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, o której mowa w art. 15 ust. 1 u.d.i.p. (art. 15 ust. 2 u.d.i.p.). W świetle art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej 7 marca 2024 r., z związku z czym Organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ z terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. powiadomił Skarżącego o nowym terminie rozpoznania wniosku zgodnym z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Jednakże na gruncie niniejszej sprawy nie sposób uznać, aby Organ zasadnie wezwał Skarżącego mailem z 21 marca 2024 r. do wskazania swojego adresu oraz do podpisania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Organ powołał się w wezwaniu na przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.) - art. 63 § 2 i art. 64 § 2 k.p.a., jednak przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie do postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej jedynie w ograniczonym stopniu. Zgodnie z treścią art. 16 ust. 2 in principio u.d.i.p. przepisy k.p.a. stosuje się do decyzji, o których mowa w ust. 1, tzn. decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. A contrario, do postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie stosuje się przepisów k.p.a. Dopiero w sytuacji, w której podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej uzna, że należy wydać jedną z decyzji administracyjnych, o których mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., powinien "zacząć" stosować przepisy k.p.a., w tym art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 2-3 k.p.a., tzn. wezwać wnioskodawcę do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie pisemnej, opatrzonego podpisem, zawierającego wskazanie osoby wnioskodawcy oraz jego adresu pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie powinien wzywać wnioskodawcy "na zaś" do złożenia wniosku wedle rygorów określonych w k.p.a., ponieważ nieproporcjonalnie ogranicza w ten sposób konstytucyjne prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej (art. 61 ust. 1 Konstytucji). Niecelowość wezwania Skarżącego do podpisania wniosku oraz wskazania adresu podkreśla fakt, że ostatecznie udostępniono Skarżącemu żądaną informację publiczną (o czym poniżej). Zgodnie z art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, zobowiązuje organ do dokonania w określonym terminie czynności (§ 1 pkt 1) albo stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W niniejszej sprawie Sąd poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że Organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Mailem z 8 kwietnia 2024 r. Organ, odpowiadając na wniosek Skarżącego z 7 marca 2024 r., udostępnił Skarżącemu informację publiczną. Organ poinformował Skarżącego, że inwestycja, o której mowa we wniosku, została częściowo sfinansowana ze środków pochodzących z Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych, z którego Gmina [...] otrzymała 4 września 2020 r. kwotę w wysokości 5 991 033 złotych. Co więcej, Organ powiadomił Skarżącego, że nie zawierał umów o dofinansowanie w ramach ww. Funduszu. Sąd uznał, że Organ zadośćuczynił wnioskowi Skarżącego, a zatem zobowiązywanie Organu do udostępnienia już udostępnionej informacji publicznej jawi się jako bezprzedmiotowe. Oceniając, czy bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., należy podkreślić, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, iż naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Sądy uznają, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli organ np. przez rok od dnia wpłynięcia wniosku nie podjął żadnej czynności w sprawie (zob. prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SAB/Gl 14/15) lub nie wykonał obowiązku udostępnienia informacji publicznej nałożonego nań przez sąd w prawomocnym wyroku (zob. wyrok WSA w Białymstoku z 26 marca 2018 r., sygn. akt II SAB/Bk 169/17). W ocenie Sądu nie sposób zarzucić Organowi złej woli przy rozpoznawaniu wniosku. Dokonana przez Organ błędna interpretacja przepisów postępowania skutkowała dokonaniem przez niego szeregu czynności zbędnych z punktu widzenia celowości postępowania, jednak nie miała charakteru kwalifikowanego. Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie uwzględnił wniosku Skarżącego o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, ponieważ materiał pochodzący z akt sprawy wystarczył do ustalenia całokształtu stanu faktycznego. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania. Ponadto na poczet kosztów postępowania Sąd zaliczył wpis od skargi w wysokości 100 złotych, opłatę skarbową od pełnomocnictwa udzielonego przez Skarżącego w wysokości 17 złotych oraz stawkę minimalną opłaty za czynności adwokacie w wysokości 480 złotych (stosownie do treści § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.). Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jak w pkt. 1 sentencji, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. jak w pkt. 2 sentencji oraz na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. jak w pkt. 3 sentencji.