II SAB/Wa 24/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Eugeniusz Wasilewski Protokolant Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. sprawy ze skargi P. Z. na bezczynność Dyrektora Instytutu Energetyki w W. w przedmiocie wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r. o udostępnienie informacji publicznej zobowiązuje Dyrektora Instytutu Energetyki w W. do rozpoznania wniosku P. Z. z dnia [...] sierpnia 2009 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku i akt administracyjnych Przedmiotem skargi P. Z. jest bezczynność Dyrektora Instytutu Energetyki w W. w zakresie rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r. (k-7 akt adm.) o udostępnienie - w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej - informacji dotyczącej działalności Instytutu. Wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2009 r. zawierał 14 żądań, a mianowicie: 1) w jakich dniach tygodnia i w jakich godzinach Instytut Energetyki – W. ul. [...] prowadzi działalność merytoryczną, 2) czy działalność merytoryczna jest źródłem hałasu emitowanego poza teren Instytutu, 3) czy działalność merytoryczna prowadzona jest na terenie Instytutu przy ul. [...] w W. po godzinie 22:00, 4) czy działalność merytoryczna jest ewidencjonowana, 5) czy ewidencja zawiera datę i czas prowadzonej działalności merytorycznej, 6) czy działalność merytoryczna musi być uzgadniana z innymi organami w zakresie ochrony środowiska i zagrożenia przeciwpożarowego, 7) czy działalność merytoryczna musi być uzgadniana z dostawcami energii elektrycznej i w jakim zakresie, 8) jaki podmiot zajmuje się ochroną Instytutu Energetyki przy ul. [...] w W., 9) czy na terenie Instytutu Energetyki przy ul. [...] w W. funkcjonuje system ewidencji wchodzących i wychodzących pracowników, czy jest to system elektroniczny, czy manualny, 10) czy na terenie Instytutu Energetyki przy ul. [...] w W. funkcjonuje Regulamin Pracy? – wskazanie dostępnego publikatora lub nadesłanie uwierzytelnionej kserokopii, 11) czy na terenie Instytutu Energetyki przy ul. [...] w W. funkcjonują przepisy BHP w zakresie działalności merytorycznej? - wskazanie dostępnego publikatora lub nadesłanie uwierzytelnionej kopii. 12) czy na terenie Instytutu Energetyki przy ul. [...] w W. funkcjonuje monitoring, kto jest jego administratorem i przez jaki czas przechowywane są nagrania, 13) czy urządzenia wykorzystywane do działalności merytorycznej współpracują z systemami informatycznymi lub urządzeniami zaopatrzonymi w cyfrowe nośniki danych, 14) czy po godzinie 22.00 na terenie Instytutu Energetyki przy ul. [...] w W. mogą parkować samochody osobowe, jakie i na jakich warunkach. Pismem z dnia [...] września 2009 r. nr [...] (k-8), Instytut Energetyki w W. poinformował skarżącego, że z uwagi na fakt, iż żądane informacje mają charakter informacji niejawnych, udzielenie ich nie jest możliwe. Powyższe pismo Instytutu Energetyki z dnia [...] września 2009 r. stanowiło zatem odmowną odpowiedź Instytutu na wniesiony przez skarżącego wniosek z dnia [...] sierpnia 2009 r. W skardze do tutejszego Sądu P. Z. wniósł o zobowiązanie Dyrektora Instytutu Energetyki w W. do rozpoznania jego wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Podniósł, że pismo Dyrektora Instytutu, którym odmówiono mu udostępnienia żądanych informacji z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorstwa nie jest decyzją, a takiej formy wymaga ustawa o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Instytutu stwierdził, iż nie pozostaje w bezczynności albowiem udzielił skarżącemu w piśmie z dnia [...] września 2009 r. odpowiedzi na wniosek z dnia [...] sierpnia 2009 r. Wniósł o stwierdzenie, że droga sądowoadministracyjna w tej sprawie jest niedopuszczalna, z uwagi na treść art. 22 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ewentualnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Istota sprawy sprowadza się do oceny, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2009 r. (k-7 akt adm.) oraz czy droga sądowoadministracyjna jest w niniejszej sprawie dopuszczalna. Przede wszystkim stwierdzić należy, że wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2009 r. zawierał 14 żądań informacyjnych i nie został przez Dyrektora Instytutu Energetyki rozpoznany. Zauważyć należy, iż pismo Dyrektora Instytutu Energetyki z dnia [...] września 2009 r. odnosi się jedynie ogólnie "do prowadzonej korespondencji w sprawie rzekomej emisji hałasu przez Instytut Energetyki", a nie konkretnie do wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r. Z uwagi na to, że w przedmiotowej sprawie pomiędzy stronami prowadzona była wcześniejsza korespondencja (karty od 1 do 5 akt adm.), dotycząca zakłócania ciszy nocnej przez Instytut Energetyki, nie można było uznać, że pismo z dnia [...] września 2009 r. jest decyzją administracyjną, odnoszącą się do wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r. Stosownie do art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), odmowa udzielenia informacji winna być dokonana w formie decyzji. Dopiero wskazane w uzasadnieniu decyzji motywy odmowy udzielenia informacji publicznej pozwolą na jednoznaczną ocenę, czy stosownie do treści art. 22 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, droga sądowoadministracyjna w niniejszej sprawie jest dopuszczalna, czy też nie. W rozpatrywanej sprawie, której przedmiotem jest bezczynność organu, Sąd oceniał jedynie czy organ, który zobowiązany był do wydania decyzji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub podjęcia czynności, wydał stosowną decyzję, czy też pozostaje w bezczynności, uchylając się od jej wydania lub od udostępnienia informacji w drodze czynności materialno-technicznej. Kwestią wtórną, która rozpoznawana będzie dopiero na kolejnym etapie postępowania będzie to, który sąd - powszechny czy administracyjny - będzie właściwy do rozpoznania środka odwoławczego od prawidłowo wydanej w sprawie decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu, pisma Dyrektora Instytutu z dnia [...] września 2009 r. (k-8) nie można było zakwalifikować jako decyzji w rozumieniu art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z treści pisma Dyrektora Instytutu z dnia [...] września 2009 r. nie wynika bowiem, czy odnosi się ono do wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2009 r., składającego się z 14 żądań, czy też do wcześniejszej "korespondencji w sprawie rzekomej emisji hałasu przez Instytut Energetyki". Powyższe pismo nie zawiera również wskazania podstawy prawnej oraz pouczenia o środkach zaskarżenia. Podkreślić należy, iż skarżący pismem z dnia [...] listopada 2009 r. zwrócił się do Dyrektora Instytutu Energetyki z wnioskiem o poinformowanie go, czy pismo z dnia [...] września 2009 r. nr [...] jest decyzją administracyjną. W odpowiedzi Instytut Energetyki w piśmie z dnia [...] listopada 2009 r. (k-13) podał, że nie jest uprawniony do wydawania decyzji administracyjnych jako jednostka badawczo-rozwojowa. A zatem Dyrektor Instytutu nawet nie twierdzi, że pismo z dnia [...] września 2009 r. było decyzją. Dyrektor Instytutu Energetyki twierdził, że nie podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej i nie jest zobowiązany do jej stosowania albowiem "jako jednostka badawczo rozwojowa z mocy prawa nie jest uprawniony do wydawania decyzji administracyjnych". Z poglądem tym w żaden sposób nie można się zgodzić. Prawo do informacji publicznej jest jednym z podstawowych praw obywatelskich zagwarantowanych w art. 61 Konstytucji RP. Rozwinięciem tego prawa regulującym tryb, zakres, procedurę udostępniania informacji publicznej jest ustawa o dostępie do informacji publicznej. Podmiot ubiegający się o jej uzyskanie powinien żądaną informację otrzymać niezwłocznie, w ramach czasowych, określonych przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Instytutu, do którego skierowany został wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej działa w postępowaniu wywołanym tym wnioskiem, jako organ administracji, właściwy do wydania decyzji administracyjnej w pierwszej instancji. Wskazać tu należy na przepis art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi, że do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępniania informacji publicznej, nie będących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Racjonalny ustawodawca, decydując o szerokim zakresie podmiotów zobligowanych do udostępnienia informacji publicznej, wprowadził obowiązujący te podmioty jednolity tryb jej udostępniania (odmowy). Zdaniem komentatorów, Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej Tomasz R. Aleksandrowicz Wydanie 3 LexisNexis Warszawa 2006, str. 250, można zaryzykować stwierdzenie, że w ten sposób ustawodawca stworzył – w zakresie procedur udostępniania informacji publicznej w trybie wnioskowym nową kategorię quasi-decyzji administracyjnej, różniącej się od właściwej decyzji administracyjnej przede wszystkim podmiotem wydającym decyzję oraz – określonymi w art. 16 ust. 2 – terminami i treścią uzasadnienia decyzji o odmowie udostępnienia informacji. Wracając do przedmiotu niniejszej sprawy, to jest skargi na bezczynność Dyrektora Instytutu w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, określonej we wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r., stwierdzić należy, iż wniosek ten nie został rozpoznany w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, co automatycznie przesądza o tym, że skarga na bezczynność jest uzasadniona. Podkreślić należy, iż Sąd zobowiązując Dyrektora Instytutu do rozpoznania wniosku skarżącego nie mógł przesądzić o treści decyzji (o odmowie), która zostanie ewentualnie wydana lub o udostępnieniu żądanych informacji. Zobowiązując Dyrektora Instytutu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2009 r., Sąd przesądza jedynie o tym, że Dyrektor Instytutu pozostaje w bezczynności i nakazuje rozpatrzenie przedmiotowego wniosku. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.