II SAB/Wa 240/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA – Ewa Kwiecińska Sędzia WSA – Andrzej Góraj po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ewy Grochowskiej-Jung, Anny Mierzejewskiej i Stanisława Marka Pietrasa od orzekania w sprawie ze skargi D. S. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2013 r. o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącej informacji publicznej postanawia: oddalić wniosek. D. S., wnioskiem z dnia 5 lutego 2014 r., powołując się na art. 20 w związku z art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wyłączenie sędziego Ewy Grochowskiej-Jung, Anny Mierzejewskiej i Stanisława Marka Pietrasa od orzekania w sprawie z jego skargi na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2013 r. o ponowne rozpoznanie sprawy, dotyczącej informacji publicznej. W uzasadnieniu skarżący podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 240/13 odmówił K. S. dopuszczenia do udziału w niniejszej sprawie w charakterze uczestnika postępowania, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 listopada 2013 r., sygn. akt I OZ 1134/13, oddalił zażalenia wniesione od powyższego orzeczenia Sądu I instancji. Podniósł, że odmowa dopuszczenia K. S. do udziału w niniejszym postępowaniu, mimo istnienia po jego stronie – w ocenie skarżącego – interesu prawnego, przy jednoczesnym nieustosunkowaniu się Sądu, w uzasadnieniu postanowienia z dnia 28 sierpnia 2013 r., do podanego przez organ powodu odmowy udostępnienia żądanych informacji publicznych, tj. tajemnicy skarbowej, którą objęte są dane, dotyczące K. S., świadczy o świadomym dążeniu składu orzekającego do niedopuszczenia K. S. do udziału w tym postępowaniu, a tym samym uniemożliwienia przekazania K. S. materiałów, zawierających m.in. informacje na temat bezczynności Ministerstwa Finansów w sprawie, dotyczącej K. S. Skarżący wskazał, że powyższe wyklucza możliwość bezstronnego, obiektywnego, rzetelnego oraz uczciwego działania wskazanych sędziów w dalszym toku sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Ewy Grochowskiej-Jung, Anny Mierzejewskiej i Stanisława Marka Pietrasa od orzekania w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1 ww. ustawy); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2 ww. ustawy); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3 ww. ustawy); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4 ww. ustawy); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5 ww. ustawy); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6 ww. ustawy); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7 ww. ustawy). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3 ww. art.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 powołanej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 tej ustawy). Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 ustawy). Należy podkreślić, iż przewidziane w powołanym przepisie ograniczenia odnoszą się do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 ustawy, albowiem wniosek o wyłączenie sędziego z przyczyn określonych w art. 18 ustawy może być zgłoszony w każdym stadium postępowania (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter i inni, Wydanie II, s. 58.). Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna okoliczność, wymieniona w art. 18 cytowanej ustawy, która uzasadniałaby wyłączenie wymienionych wyżej sędziów z mocy ustawy. Natomiast przepis art. 19 tej ustawy reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca, posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek badania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście występuje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że – zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 powołanej ustawy – przede wszystkim do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie rozpoznać sprawę i wydać w orzeczenie. Z tego względu orzeczenie w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Z treści oświadczeń, złożonych w dniu 11 lutego 2014 r. przez sędziego Ewę Grochowską-Jung i przez sędziego Annę Mierzejewską oraz w dniu 13 lutego 2014 r. przez sędziego Stanisława Marka Pietrasa, wynika, że brak jest podstaw do wyłączenia wskazanych sędziów od rozpoznawania niniejszej sprawy z mocy ustawy (art. 18 ustawy), jak również nie zachodzą przyczyny wyłączenia wskazane w art. 19 tej ustawy. Ponadto w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność powyższych oświadczeń. Zarzut strony, że skład orzekający "świadomie" dążył do niedopuszczenia K. S. do udziału w tym postępowaniu, pomijając jego interes prawny, i związane z tym przekonanie o braku bezstronności sędziów, nie może stanowić wystarczającej okoliczności do zastosowania art. 19 ustawy. Ocena wydanych przez Sąd orzeczeń, pod względem ich zgodności z prawem (procesowym i materialnym), należy do sądu wyższej instancji, tj. Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach kontroli instancyjnej. Należy wskazać, że w niniejszej sprawie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 240/13, zostało poddane kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 25 listopada 2013 r., sygn. akt I OZ 1134/13, oddalił wniesione przez skarżącego i K.S. zażalenia. Fakt, że skarżący nie zgadza się z wykładnią przepisów dokonaną przez Sąd zarówno I jak i II instancji, nie może stanowić podstawy do wyłączenia członków składu orzekającego w sprawie. Reasumując, w ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił, że istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Ewy Grochowskiej-Jung, Anny Mierzejewskiej i Stanisława Marka Pietrasa w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.