II SAB/Wa 242/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędziowie WSA Danuta Kania, Adam Lipiński, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. sprawy ze skargi R. D. na bezczynność Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2011 r. o udzielenie informacji publicznej - oddala skargę - W piśmie skierowanym do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej datowanym na dzień [...] września 2011 r., które wpłynęło do organu w dniu [...] września 2012 r., R. D., "w nawiązaniu do wcześniejszych pism", zwrócił się "z prośbą o udzielenie prostej informacji publicznej w postaci kserokopii dokumentacji technicznej i określenia stref zagrożenia pożarem i wybuchem kopalni [...] w [...]". W piśmie tym wnioskodawca podniósł, że "za wiedzą i zgodą Państwowej Straży Pożarnej w [...] wybudowano w osiedlu mieszkaniowym [...] w [...] dwanaście rurociągów Kopalni [...] z materiałem wybuchowym, skrajnie łatwopalnym i toksycznym o ciśnieniu ponad 200 atmosfer". Wskazał też, że na podstawie pozytywnego stanowiska PSP w [...] inwestycję dopuszczono do użytkowania. W odpowiedzi z dnia 11 stycznia 2013 r. Komendant Główny PSP skargę na działalność organów PSP w [...] uznał za bezzasadną. Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. R. D. w związku z powyższą odpowiedzią wniósł o wydanie decyzji wraz z pouczeniem o przysługujących środkach odwoławczych. Komendant Główny PSP pismem z dnia 13 lutego 2013 r. poinformował wnioskodawcę, że w kwestii dokumentów, map, opinii czy decyzji z zakresu bezpieczeństwa ruchu górniczego organy PSP żadnych dokumentów nie wytwarzały, gdyż nie miały do tego prawa. Zgodnie z art. 170 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, w sprawie wyznaczenia minimalnych odległości ochronnych instalacji kopalnianych od dróg publicznych, linii kolejowych, budynków administracyjnych i mieszkalnych oraz innych obiektów z otwartym ogniem, niezwiązanych z ruchem zakładu górniczego, właściwy do rozpatrzenia żądania z dnia [...] stycznia 2013 r. jest Okręgowy Urząd Górniczy w [...]. W dniu [...] lutego 2013 r. R. D. wniósł za pośrednictwem Komendanta Głównego zażalenie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na niezałatwienie sprawy i wydanie decyzji w przedmiocie informacji publicznej. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych pismem z dnia [...] marca 2013 r. poinformowało zainteresowanego, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w myśl których skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w zakresie udzielenia żądanej we wniosku z dnia [...] września 2011 r. informacji publicznej, R. D. wskazał, że do zadań Komendanta Głównego PSP należą m.in. sprawy analizowania zagrożeń pożarowych i innych miejscowych zagrożeń, powoływanie i odwoływanie rzeczoznawców do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych i nadzór nad ich działalnością oraz realizowanie zadań wynikających z innych ustaw. Natomiast przepisy ustawy – Prawo ochrony środowiska nakładają na organy PSP obowiązek opracowania zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego. Jednocześnie zgodnie z art. 265 ust. 6 Dyrektywy 2003/105/WE, organy PSP są zobowiązane zapewnić udział społeczeństwa w postępowaniu mającym na celu sporządzenie zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego. Zdaniem skarżącego zakład górniczy kopalni [...] zagrożony jest katastrofą techniczną poza granice przedsiębiorstwa. Organy PSP muszą posiadać stosowną dokumentację dotyczącą określenia stref zagrożenia pożarem i wybuchem, co wynika z pism PSP. Skarżący podkreślił, że na podstawie pozytywnego stanowiska PSP w [...] w dniu [...] lipca 2011 r. udzielono pozwolenia, na określonych geodezyjnie nieruchomościach, użytkowania zakładu górniczego [...]. Wskazał też, że nie otrzymał żądanych dokumentów, ani też nie została wydana decyzja w sprawie. Wniósł również o zwrot poniesionych kosztów. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał w szczególności, że jak wynika z pisma z dnia [...] stycznia 2013 r., skarżącemu udzielono pozyskanej w wyniku działań organów PSP żądanej informacji o zasięgach stref zagrożenia. Zasięgi te ustalił nie organ PSP, gdyż nie był do tego właściwy, lecz właściwy miejscowo kierownik ruchu zakładu górniczego. Zatem organ pismem z dnia [...] lutego 2013 r. prawidłowo poinformował, że nie może udzielić informacji, którą nie dysponuje, a stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2013 r. skarżący ustosunkował się do odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację faktyczną i prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem organowi nie można zarzucić bezczynności. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia, czy żądanie skarżącego dotyczy udostępnienia informacji publicznej, a Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej jest organem zobowiązanym do jej udostępnienia. Innymi słowy konieczne jest rozważenie, czy jest spełniony zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej "u.d.i.p.". Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p., bowiem zgodnie z jej przepisem art. 4 ust. 1 pkt 1, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Z brzmienia art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.) wynika zaś jednoznacznie, że Komendant Główny PSP, podległy ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, jest centralnym organem administracji rządowej w sprawach organizacji systemu ratowniczo-gaśniczego oraz ochrony przeciwpożarowej. Natomiast jeśli chodzi o zakres przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej, to stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ta ogólna definicja została uszczegółowiona w przepisie art. 6 ust. 1 u.d.i.p. poprzez przykładowe wyliczenie informacji mających walor informacji publicznej. I tak w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., udostępnieniu podlega m.in. informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: a) treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: – treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, – dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, b) stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego. c) treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej. Żądanie zawarte we wniosku skarżącego o udostępnienie "kserokopii dokumentacji technicznej i określenia stref zagrożenia pożarem i wybuchem kopalni [...] w [...]", w ocenie Sądu, zawiera się w powyższym wyliczeniu. O bezczynności organu w zakresie dostępu do informacji publicznej można mówić wówczas, kiedy na wniosek dotyczący informacji publicznej skierowany do podmiotu zobowiązanego w rozumieniu u.d.i.p., podmiot ten nie udzieli żądanej informacji w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2-miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia informacji bądź też umorzeniu postępowania w sytuacjach przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Inaczej rzecz ujmując, z bezczynnością w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy adresat wniosku milczy, lecz także gdy odmawia informacji w formie prawnej nieprzewidzianej dla tej czynności. Natomiast kiedy adresat wniosku odmawia udostępnienia informacji publicznej z tego powodu, że nie jest w jej posiadaniu, to nie wydaje decyzji administracyjnej, lecz informuje o tym wnioskodawcę pismem. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 2010 r., I OSK 1557/09 (LexPolonica nr 2372310), uznając, że gdy dana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, jak i wówczas, gdy organ administracji publicznej nie posiada żądanej informacji bądź gdy do danej informacji publicznej istnieje inny tryb dostępu niż przez udostępnienie jej przez organ, do którego został skierowany wniosek, to kieruje do strony pismo informujące o stosownej treści. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy zaistniała właśnie opisana wyżej sytuacja, ponieważ organy Państwowej Straży Pożarnej, jak wynika z pisma z dnia [...] lutego skierowanego do skarżącego oraz odpowiedzi na skargę, żadnych żądanych dokumentów nie wytwarzały, gdyż nie miały do tego prawa oraz nimi nie dysponowały. Potwierdza to analiza przepisów ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, bowiem w myśl art. 10 ust. 1 ustawy, do zadań Komendanta Głównego PSP należy m.in. analizowanie zagrożeń pożarowych i innych miejscowych zagrożeń. Z kolei do zadań komendanta wojewódzkiego PSP należy m.in. jedynie kontrolowanie uzgadniania projektów budowlanych w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz analizowanie stanu bezpieczeństwa województwa w zakresie zadań realizowanych przez Państwową Straż Pożarną (art. 12 ust. 5 pkt 10 i 13 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej). Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.