II SAB/Wa 245/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2025 r. sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi na niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych 1. stwierdza, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz M. J. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi M. J. (dalej: "skarżący") jest bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: "Prezes UODO", "organ") w rozpoznaniu skargi na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową z siedzibą w [...]. Jak wynika z akt administracyjnych dołączonych przez organ do skargi postępowanie zainicjowała skarga strony z 26 lipca 2023 r. Tego tez dnia do Urzędu Ochrony Danych Osobowych wpłynęły skargi J. D. oraz J. K. (zwanych dalej również Skarżącymi), dotyczące nieprawidłowości w procesie przetwarzania ich danych osobowych przez tą samą [...] Spółdzielnię Mieszkaniową w zakresie takim samym, jaki został określony przez Pana M. J.. Pismami z dnia 11 października 2023 r. Prezes UODO wezwał każdego ze Skarżących, do uzupełnienia braków formalnych. Uzupełniając braki formalne wniesionych skarg Pan M. J. w piśmie z dnia [...] października 2023 r. wskazał, że jego skarga dotyczy obowiązku informacyjnego z art. 13 ust. 3 RODO. Ponadto Pan M. J. zgłosił się jako pełnomocnik Pana J. K., załączając udzielone mu przez tego Skarżącego pełnomocnictwo do reprezentacji w postępowaniu przed Prezesem UODO. Pismem z dnia 20 grudnia 2023 r. Prezes UODO wezwał Pana M. J. do wskazania, którego obowiązku informacyjnego, wymienionego w przepisach RODO dotyczy skarga Pana J. K.. W swojej odpowiedzi na ww. wezwanie Organu, Pan M. J. w piśmie z dnia 10 stycznia 2024 r. wskazał, że skarga Pana J. K., dotyczy również obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 13 ust. 3 RODO. Pismem z dnia 17 stycznia 2024 r. Prezes UODO zwrócił się do [...] Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą w [...] o ustosunkowanie się do treści skargi oraz złożenie wyjaśnień w sprawie. Jednocześnie, pismem z dnia [...] stycznia 2024 r. Prezes UODO poinformował Skarżącego o podjętym działaniu. W dniu 31 stycznia 2024 r. do Prezesa UODO wpłynęła korespondencja zawierająca wyjaśnienia [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. W międzyczasie, postanowieniem z dnia [...] lutego 2024 r. Prezes UODO postanowił połączyć postępowania administracyjne prowadzone pod sygn. akt [...] oraz [...] dotyczące nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych Pana M.J. oraz Pana J. K.. Odrębnym postanowieniem z dnia [...] lutego 2024 r. Prezes UODO postanowił połączyć postępowania administracyjne prowadzone pod sygn. akt [...] oraz [...] dotyczące nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych Pana M.J. oraz Pani J. D.. Pismem z dnia 26 kwietnia 2024 r. Prezes UODO zwrócił się do [...] Spółdzielni Mieszkaniowej o usunięcie braków formalnych pisma z dnia 29 stycznia zawierającego wyjaśnienia w niniejszej sprawie poprzez złożenie wyjaśnień przez osoby uprawnione do reprezentowania Spółdzielni lub przesłanie pełnomocnictwa do reprezentowania Spółdzielni w niniejszym postępowaniu. Jednocześnie Prezes UODO poinformował Skarżącego o podjętym działaniu. W dniu 13 maja 2024 r. do UODO wpłynęła korespondencja [...] Spółdzielni Mieszkaniowej usuwająca braki formalne poprzedniej korespondencji. Pismem z dnia 16 lipca 2024 r. Skarżący wniósł ponaglenie w sprawie. Pismami z dnia 9 sierpnia 2024 r. Prezes UODO poinformował strony postępowania o zgromadzeniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie oraz o uprawnieniach przysługujących im przed wydaniem decyzji. W dniu 3 lutego 2025 r. do UODO wpłynęła skarga Skarżącego z dnia 30 stycznia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezesa UODO zawierająca wniosek o: 1) zobowiązanie Prezesa UODO do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, 2) stwierdzenie, że Prezes UODO dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. 3) zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania. W dniu [...] lutego 2025 r. Prezes UODO wydał w niniejszej sprawie decyzję administracyjną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w §1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie do art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) bądź jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie, o którym mowa we wskazanym przepisie, równoznaczne jest ze środkiem zaskarżenia i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. Z treści tego przepisu wynika zatem, że uprzednie ponaglenie stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W niniejszej sprawie powyższy warunek został spełniony, bowiem strona skarżąca wystąpiła do Prezesa UODO z ponagleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Mając na uwadze przywołane przepisy prawa Sąd stwierdził, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna, a także merytorycznie uzasadniona. Przewlekłe prowadzenie postępowania zachodzi wówczas, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ przekracza rozsądne granice i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne powinna być dokonywana na podstawie analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; publ. CBOSA). Z art. 78 ust. 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (który to przepis stanowi lex specialis wobec regulacji art.35 K.p.a.) wynika, że bez uszczerbku dla innych administracyjnych lub pozasądowych środków ochrony prawnej każda osoba, której dane dotyczą, ma prawo do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem, jeżeli organ nadzorczy nie rozpatrzył skargi lub nie poinformował osoby, której dane dotyczą, w terminie trzech miesięcy o postępach lub efektach rozpatrywania skargi na niezgodne z prawem przetwarzanie jej danych osobowych. Przepis ten pozostaje w związku z art. 77 ust. 2 i art. 57 ust. 1 lit. f ww. rozporządzenia, w których jest mowa o informowaniu skarżącego - w rozsądnym terminie - o postępach i wynikach prowadzonych postępowań, w szczególności jeżeli niezbędne jest dalsze prowadzenie postępowań lub koordynacja działań z innym organem nadzorczym. Biorąc pod uwagę utartą w sprawach tego rodzaju linię orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, że norma art. 78 ust.2 RODO w pierwszej kolejności odnosi się do rozpoznania skargi i musi być traktowana jako norma szczególna w rozumieniu art. 35 §.4 k.p.a. uznać należało, że organ procedując przewlekle, naruszył regulację omawianego przepisu art. 78 ust. 2 RODO. Co prawda w początkowej fazie postępowania organ podejmował czynności w rozsądnych terminach, jednakże z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 9 sierpnia 2024 r. organ poinformował skarżącego o zgromadzeniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji, jednakże przez okres kolejnych niemal sześciu miesięcy (do dnia wydania decyzji, co miało miejsce [...] lutego 2025r.) organ nie podejmował żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy i wydania decyzji administracyjnej. W świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że Prezes UODO procedując w sprawie, nie dochował terminu z art. 78 ust. 2 RODO. W ocenie Sądu stwierdzone w sprawie przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W tym zakresie uwzględnić należało wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na skargę, iż długość trwania postępowania nie miała charakteru intencjonalnego a wynikała z wielości spraw rozstrzyganych przez organ a nie z jego złej woli. Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. Skoro bowiem na dzień orzekania w obrocie prawnym funkcjonowała już decyzja rozstrzygająca sprawę administracyjną, brak było podstaw do zobowiązywania organu do jej wydawania. O kosztach postępowania Sąd postanowił stosując art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.