II SAB/Wa 249/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-08-17

Skład orzekający: Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, biorąc pod uwagę przedstawione przez nią informacje o dochodach i majątku?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Przedłożone dokumenty i oświadczenia były niepełne i budziły wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy, w szczególności w zakresie dochodów z prowadzonego gospodarstwa rolnego.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność Wójta Gminy w zakresie dostępu do informacji publicznej. Wnioskodawca podał, że jego gospodarstwo domowe składa się z 8 osób, a dochody pochodzą głównie z emerytur rodziców i zasiłków rodzinnych. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych i przedstawienia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną, jednakże wnioskodawca nie przedstawił wszystkich wymaganych informacji w sposób budzący zaufanie.
Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi W. S. na bezczynność Wójta Gminy [...] w zakresie rozpoznania wniosku z dnia 10 czerwca 2011 r. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia 1. odmówić zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odmówić ustanowienia radcy prawnego. Na podstawie informacji przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy ustalono, że wnioskodawca we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, czworgiem małoletnich dzieci oraz matką i ojcem. Majątek stanowi dom o powierzchni 200 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 10,8845 ha. Strona nie ma oszczędności. Rodzice wnioskodawcy uzyskują emerytury rolnicze w wysokości po 859,26 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca w urzędowym formularzu podał, że uzyskuje zasiłki rodzinne na czworo dzieci w wysokości łącznej 341 zł miesięcznie oraz 160 zł zasiłku z tytułu wychowywania dzieci w rodzinie wielodzietnej. Łączny dochód we wspólnym gospodarstwie domowym według oświadczenia wnioskodawcy wynosi 2219,52 zł brutto miesięcznie. W związku z tym, że skarżący nie zakreślił w urzędowym formularzu zakresu prawa pomocy, o które wnosi, pismem z dnia 4 sierpnia 2011 r. wezwany został do uzupełnienia braku formalnego w tym zakresie. Jednocześnie, z uwagi na to, że informacje podane w urzędowym formularzu nie pozwalały na pełną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy, skarżący wezwany został tym samym pismem z dnia 4 sierpnia 2011 r. do nadesłania w terminie 7 dni: dokumentu wskazującego wysokość dochodu miesięcznego brutto lub netto uzyskiwanego przez wnioskodawcę i jego żonę ze wskazaniem tytułu z jakiego dochody są uzyskiwane; kserokopii dokumentu wskazującego wysokość emerytury uzyskiwanej przez ojca i matkę wnioskodawcy; kserokopii dokumentów wskazujących wysokość zasiłków uzyskiwanych na dzieci; kserokopii wyciągu z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (maj, czerwiec, lipiec 2011 r.) oraz kserokopii rachunków wskazujących wysokość poszczególnych stałych miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym. Wnioskodawca poinformowany został jednocześnie, że w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie nie jest prowadzone postępowanie w sprawie oznaczonej sygnaturą akt wskazaną przez stronę w rubryce nr 11 urzędowego formularza. W piśmie z dnia 3 sierpnia 2011 r., które skarżący wniósł do Sądu w dniu 4 sierpnia 2011 r. wnioskodawca oświadczył, że w gospodarstwie domowym nie ma innych źródeł utrzymania poza wskazanymi we wniosku, nie posiada żadnych rachunków bankowych. Podał, że 8-osobowa rodzina utrzymuje się z emerytur rolniczych rodziców i zasiłków uzyskiwanych na dzieci. Miesięczny wydatek na energię elektryczną wynosi około 400 zł. Skarżący podał, że nie korzysta z dopłat bezpośrednich. Oświadczył, że w 2010 r. uzyskał łącznie 4000 zł odszkodowania z tytułu przewlekłości postępowań toczących się przed Sądem Rejonowym. Załączył kserokopię zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w 2010 r., w którym wykazano kwotę 4000 zł. Jednocześnie skarżący podał, że omyłkowo wskazał sygnaturę akt, w których znajdują się dodatkowe oświadczenia (właściwa sygnatura akt to IV SA/Wa 467/11). W odpowiedzi na wezwanie z dnia 4 sierpnia 2011 r. skarżący nadesłał nowy formularz PPF, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wskazał, że dokumenty złożone zostały już do sprawy o sygn. akt podanej w piśmie z dnia 3 sierpnia 2011 r. Z urzędu dokonano dodatkowych ustaleń na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy II SA/Wa 415/11. W aktach tych znajduje się: kserokopia zaświadczenia Wójta Gminy [...], że J. i W. S. otrzymują świadczenia rodzinne na dzieci K., P., M. i M. w wysokości po 501,00 zł miesięcznie do dnia 31 października 2011 r.; kserokopia decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznająca J. S. zasiłki rodzinne na dzieci do dnia 31 października 2011 r. Dla trzech córek po 91 zł zasiłku rodzinnego, zasiłek rodzinny dla syna w wysokości 68 zł miesięcznie. Dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dzieci w rodzinie wieloletniej w wysokości łącznej 160 zł na okres do dnia 31 października 2011 r. oraz dodatek dla trzech córek po 100 zł z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. W decyzji wskazano, że świadczenia będą przekazywane za pośrednictwem banku na rachunek podany przez stronę. W aktach sprawy o podanej wyżej sygnaturze znajdują się również kserokopie dowodów wypłat emerytur rolniczych matki i ojca skarżącego w wysokości po 740,26 zł netto oraz kserokopie czterech dowodów opłat za energię elektryczną w wysokości około 400 zł miesięcznie. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy załączono także kartę informacyjną sporządzoną na dzień 18 lipca 2011 r. przez pracownika socjalnego Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, z której wynika, że W. S. i J. S. prowadzą gospodarstwo rolne o powierzchni 5,1755 ha, z którego dochód wynosi 1071,32 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę. Wnioskodawca obowiązany jest wykazać, że faktycznie znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może budzić żadnych wątpliwości. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca nie uczynił zadość wezwaniu z dnia 4 sierpnia 2011 r. i nie nadesłał: dokumentu wskazującego wysokość dochodu uzyskiwanego przez niego i żonę z tytuł prowadzenia gospodarstwa rolnego o powierzchni 10,8845 ha. Podał, że nie posiada innych źródeł utrzymania poza wskazanymi we wniosku zasiłkami. Oświadczenie to budzi wątpliwości wobec treści karty informacyjnej sporządzonej przez pracownika socjalnego Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Zaznaczyć przy tym należy, że wykonania wezwania nie stanowi nadesłanie kserokopii zaświadczenia o wysokości dochodu w 2010 r. Skarżący nie nadesłał także dokumentu poświadczającego brak dochodu z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, co pozwoliłoby przyjąć, iż faktycznie dochodu z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego o powierzchni 10,8845 ha nie osiąga. Oświadczenie, iż strona nie ma rachunku bankowego budzi wątpliwości z uwagi na to, że zasiłki rodzinne wpłacane są na rachunek bankowy. Analizie podlega sytuacja majątkowa wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Dotychczas przedstawione przez stronę informacje nie pozwalają – wobec niepełnych danych o rzeczywistej wysokości dochodu uzyskiwanego we wspólnym gospodarstwie domowym – uznać, że strona spełnia ustawową przesłankę. Wnioskodawca nie przedstawił informacji o dochodach swoich i żony z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, co nie pozwala stwierdzić bez wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Dane zawarte w urzędowym formularzu i dodatkowych oświadczeniach budzą wątpliwości, co do faktycznej sytuacji finansowej strony. Wnioskodawca powinien być zaś zainteresowany przedłożeniem dokumentów, które potwierdzają jego sytuację materialną. Nie jest wystarczające złożenie jakiegokolwiek dokumentu, który wedle uznania strony sytuację taką poświadcza, np. zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego w 2010 r. (4000 zł). Dokument ten nie wskazuje wysokości dochodu miesięcznego brutto uzyskiwanego przez wnioskodawcę i jego żonę z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego. Jednocześnie, wobec oświadczeń wnioskodawcy o nieuzyskiwaniu dochodu z innych tytułów niż zasiłki, brak było podstaw do przyjęcia za dowód wskazujący wysokość uzyskiwanego dochodu informacji zawartych w karcie informacyjnej pracownika socjalnego. Informacja ta odnosiła się nadto do nieruchomości rolnej o innej powierzchni, niż wykazana przez wnioskodawcę w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie przedstawionych przez wnioskodawcę danych, nie można dokonać pełnej oceny możliwości płatniczych, a tym samym uznać, że spełniona została przesłanka, na mocy której następuje przyznanie prawa pomocy. Z uwagi na to, że strona nie wykazała, iż spełnia ustawową przesłankę, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie 1 i 2 postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło