II SAB/Wa 25/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi J. D. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2003 r. dotyczącego wypłaty uposażeń oddala skargę Dnia 2 lutego 2018 r. J. D. wywiódł do tut. Sądu skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w rozpoznaniu jego wniosku z [...] kwietnia 2003 r. i wniósł o zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu prawnego oraz o przyznanie od organu sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia. Wniosek J. D. z [...] kwietnia 2003 r. był żądaniem wypłacenia uposażenia zamiast świadczenia emerytalnego. W odpowiedzi na skargę na bezczynność organ wniósł o jej oddalenie podnosząc jednocześnie, iż nie może zadośćuczynić wezwaniu Sądu i przedłożyć dokumentów dotyczących w/w wniosku, gdyż nie jest w posiadaniu takich dokumentów. Dodatkowo organ wyjaśnił, iż z uwagi na znaczny upływ czasu od spornego żądania zawartego w piśmie strony z 14 kwietnia 2003 r. wszelka korespondencja jak była z nim związana, została już wybrakowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) Sądy Administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd, w zakresie swojej kognicji orzeka m.in. w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych), oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Analizując niniejszą skargę przez pryzmat w/w kryterium tut. Sąd nie mógł jej uwzględnić. W pierwszej kolejności należało podkreślić, iż co do zasady uprawnienie do składania skarg na bezczynność organu ma bardzo doniosłe znaczenie. Umożliwia bowiem stronom stosowną reakcję na przypadki ignorowania przez organ wnoszonych do niego żądań stron. Należy jednakże pamiętać też o tym, że w każdej procedurze, w tym również administracyjnej, upływ czasu wiąże się bezpośrednio z możliwością skutecznego dochodzenia praw przez stronę. Nie wymaga bowiem dowodu fakt, iż ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach nie nakłada na organy obowiązku przechowywania w nieskończoność wszelkiej korespondencji, która wpływa do organu i jaka z niego wychodzi. Tak więc strona zwlekając przez wiele lat z wywiedzeniem skargi na bezczynność organu, musi liczyć się z tym, że organ administracji po upływie wielu lat nie będzie już dysponował korespondencją jaką prowadził ze stroną. To zaś sprawia, iż niemożliwym będzie zweryfikowanie twierdzeń zawartych w skardze na bezczynność i uwzględnienie skargi. Na równi bowiem z prawem strony do domagania się załatwienia sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki, należy traktować prawo organu do obrony przed takimi, spóźnionymi żądaniami. W tym miejscu dodania wymagało także to, że ustawodawca wprowadzając instytucję skargi na bezczynność, zakładał racjonalność działania stron (organów ale także wnioskodawców), oraz zakładał, że będą prowadzić swoje sprawy z zachowaniem zasad należytej staranności. Skarga na bezczynność ma bowiem co do zasady umożliwić terminowy bieg spraw administracyjnych i nie może być traktowana jako instrument potencjalnego nękania organu przez okres wielu lat. Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy podkreślić należało, iż skarga nie może zostać uwzględniona. Jak wynika z oświadczenia organu (pismo Naczelnika Wydziału [...] Departamentu [...] MON z [...] marca 2019 r.) "dokumentacja skargowo-wnioskowa jako dokumentacja niearchiwalna, podlegała brakowaniu w komórkach organizacyjnych MON, po upływie okresu jej przechowywania określonego w Rzeczowym Wykazie Akt komórki organizacyjnej. Wg. tego wykazu omawiana dokumentacja była oznaczona symbolem "Bc", co oznaczało dokumentację mającą wyłączną przydatność praktyczną podlegającą ekspertyzie kwalifikacji i brakowaniu po ustaniu jej przydatności dla komórki organizacyjnej lub jednostki organizacyjnej". Wyjaśniono też, iż w MON przyjęto okres 5 lat przechowywania takiej dokumentacji. Ponieważ więc od daty omawianego wniosku upłynęło już ponad 5 lat, to organ nie posiada stosownych dokumentów obrazujących sposób załatwienia sprawy. Skoro więc jak wynika z w/powołanego wyjaśnienia, organ nie dysponuje dokumentacją dotyczącą wniosku objętego niniejszą skargą (gdyż dokumentacja ta zgodnie z obowiązującym prawem została poddana brakowaniu), to niemożliwym staje się zweryfikowanie twierdzeń strony podniesionych w skardze. Organ nie może zaś w niniejszym postępowaniu ponosić negatywnych konsekwencji tego, że strona dopatrzyła się jego bezczynności dopiero po upływie blisko 15 lat. W związku z powyższym, uznając skargę co do zasadny za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) nie mogąc stwierdzić bezczynności po stronie organu.