II SAB/Wa 254/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2025 r. sprawy ze skargi Z. F. na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę Z. F. (dalej, jako: skarżący) w dniu [...] lutego 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej, jako: Minister lub organ) w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu [...] stycznia 2025 r. skarżący zwrócił się do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o udostępnienie informacji publicznej w postaci statutów Rady Doskonałości Nauki oraz dokumentów powiązanych, tj. wniosków RDN o zatwierdzenie projektów tych statutów oraz decyzji MNiSW zatwierdzających te statuty. Pismem z dnia 15 stycznia 2025 r. organ poinformował skarżącego, że wnioskowana informacja zostanie mu udzielona nie później niż do dnia 11 marca 2025 r. Jako przyczynę przedłużenia terminu udzielenia odpowiedzi organ wskazał "konieczność zgromadzenia i analizy informacji". Ponieważ skarżący domagał się informacji istniejącej, jaką organ dysponował, tj. niewymagającej gromadzenia ani żadnej ich analizy, pismem z dnia 15 stycznia 2025 r., skarżący ponownie zwrócił się do organu o udostępnienie wnioskowanych informacji publicznych w ustawowym terminie, tj. nie później niż 14 dni od złożenia wniosku. Z uwagi na fakt, że skarżący dowiedział się, iż Minister w dniu [...] grudnia 2020 r. zatwierdził statut RDN, przyjęty uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2020 r., który to statut dostępny jest w Internecie, skarżący ograniczył swój wniosek (pismem z dnia 20 stycznia 2025 r. – przyp. Sądu) do tych dokumentów, które zostały wydane po roku 2020. Jednocześnie skarżący poprosił o udzielenie wnioskowanych informacji publicznych w ustawowym terminie, licząc od dnia złożenia pierwotnego wniosku w przedmiotowej sprawie. Organ nie udostępnił wnioskowanych informacji publicznych w ustawowym terminie, tj. do dnia 25 stycznia 2025 r., ani też w terminie 14 dni od złożenia ostatniego wniosku tj. do dnia 3 lutego 2025 r. Dlatego też, zdaniem skarżącego, skarga jest w pełni uzasadniona. Mając powyższe na względzie skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej informacji publicznej, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ opisał przebieg postępowania i wskazał, że w dniu 26 lutego 2025 r. w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] stycznia 2025 r. skarżącemu zostały przekazane wnioskowane informacje, tj.: - Statut Rady Doskonałości Naukowej uchwalony na II posiedzeniu plenarnym I kadencji RDN - 2020 r., 1a - Załącznik - Uchwała RDN z dnia 9 października 2020 r. w sprawie przyjęcia statutu, 1b - Załącznik do uchwały RDN z dnia 9 października 2020 r. (statut), 2. - Pismo MEiN do Przewodniczącego RDN zatwierdzające (nowy) statut RDN - 2020 r., 3. - Załącznik - Zarządzenie MEiN uchylające zarządzenie w sprawie statutu RDN - 2020 r., 4. - Pismo Rady Doskonałości Naukowej do Ministerstwa Edukacji i Nauki w sprawie zatwierdzenia statutu - 2023 r., 4a - Załącznik - Uchwała Rady Doskonałości Naukowej z dnia 19 czerwca 2023 r. w sprawie uchwalenia statutu Rady Doskonałości Naukowej - 2023 r., 5 - Pismo Ministra Edukacji i Nauki do Przewodniczącego Rady Doskonałości Naukowej zatwierdzające nowy statut organu - 2023 r. Organ wyjaśnił ponadto, że z uwagi na fakt, że informacja publiczna nie mogła być udostępniona w podstawowym terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej, jako: u.d.i.p.), tj. nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, skarżący pismem z dnia 15 stycznia 2025 r. (a zatem w przewidzianym ustawowo terminie) został powiadomiony o przyczynach konieczności przedłużenia terminu udostępnienia informacji publicznej oraz maksymalnym terminie udzielenia wnioskowanej informacji publicznej. Wskazanym w piśmie powodem prolongaty terminu udzielenia odpowiedzi była konieczność zgromadzenia i analizy informacji, a maksymalny termin udzielenia informacji został określony na dzień 11 marca 2025 r. (a zatem w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku, zgodnie z art 13 ust. 2 u.d.i.p.). Udzielenie wnioskowanej informacji publicznej wiązało się m.in. z koniecznością konsultacji z innymi departamentami Ministerstwa. Ponadto wynikało z konieczności przeszukania różnych systemów Elektronicznego Zarządzania Dokumentacją (EZD), w tym m.in. przeszukania archiwalnych i już zamkniętych spraw, w związku z tym, że z dniem 1 stycznia 2021 r., w wyniku połączenia dotychczasowego Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, zostało utworzone Ministerstwo Edukacji i Nauki. Nie bez znaczenia pozostawał również fakt zmian personalnych w zakresie pracowników, którzy zajmowali się, na przestrzeni wnioskowanego okresu, współpracą z Radą Doskonałości Naukowej. W związku z powyższym, mimo iż uzyskanie wnioskowanych informacji istotnie obejmowało jedynie takie dokumenty, które istnieją i są w dyspozycji Ministerstwa, wymagało w przedmiotowym przypadku zwiększonego nakładu pracy i zaangażowania kilku osób. Biorąc pod uwagę fakt, że wnioskowana informacja publiczna została udostępniona skarżącemu oraz fakt, że została ona udzielona z zachowaniem terminu rozpatrzenia sprawy wskazanego w piśmie z dnia 15 stycznia 2025 r., tj. nie później niż do 11 marca 2025 r., a także fakt, że maksymalny termin został określony w zgodzie z dyspozycją art. 13 ust. 2 u.d.i.p., podniesiony w skardze zarzut pozostawania w bezczynności jest, zdaniem organu, bezzasadny i nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozpoznawanej sprawie kwestia podmiotowa nie budziła wątpliwości, bowiem Minister jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Zgodnie natomiast z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p). W tej sprawie nie było sporne między stronami, że żądane we wniosku z dnia [...] stycznia 2025 r. informacje mają charakter informacji publicznej. Pogląd ten podziela również Sąd rozpoznający sprawę niniejszą. Statuty Rady Doskonałości Naukowej, wnioski o zatwierdzenie tych statutów, jak też decyzje Ministra zatwierdzające te statuty, stanowią niewątpliwie informację publiczną gdyż dotyczą działalności podmiotu publicznego. Rada Doskonałości Naukowej działa na rzecz zapewnienia rozwoju kadry naukowej zgodnie z najwyższymi standardami jakości działalności naukowej wymaganymi do uzyskania stopni naukowych, stopni w zakresie sztuki i tytułu profesora (https://www.rdn.gov.pl/o-rdn.html). Rada Doskonałości Naukowej działa na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz na podstawie statutu, który określa organizację i sposób działania i szczegółowy zakres zadań Rady Doskonałości Naukowej. Kwestią sporna w tej sprawie było natomiast to czy Minister dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku dostępowego z dnia [...] stycznia 2025 r. Wskazać zatem trzeba, iż skarżący z wnioskiem dostępowym wystąpił w dniu [...] stycznia 2025 r. Minister pismem z dnia 15 stycznia 2025 r. (a więc w otwartym 14-dniowym terminie na udostępnienie informacji publicznej – art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) powiadomił skarżącego o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Termin do udostępnienia wnioskowanej informacji został wskazany jako – do dnia 11 marca 2025 r. W orzecznictwie sądowym dotyczącym problematyki dostępu do informacji publicznej (np. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 października 2023 r., II SAB/Ol 107/23) przyjmuje się zazwyczaj, że zastosowanie art. 13 ust.2 u.d.i.p. musi opierać się na przesłankach obiektywnych, wynikających z charakteru wniosku (jego skomplikowaniu, obszerności, wielowątkowości, itp.). Ustawodawca nie wskazuje ponadto, jakie konkretne powody opóźnienia są dopuszczalne, w świetle art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Przyjmuje się również, że przedłużenie terminu, na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., może nastąpić nie tylko wówczas, gdy organ zamierza żądaną informację udostępnić, lecz również, gdy planuje odmówić jej udostępnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 698/22; wyrok NSA z dnia 17 października 2023 r., III OSK 1753/22). Zdaniem Sądu, wskazany powód (konieczność zgromadzenia i analizy informacji) - w okolicznościach niniejszej sprawy - wystarczył do przedłużenia terminu do załatwienia wniosku strony i nie naruszał art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Sąd podziela stanowisko organu, że z uwagi na zakres wniosku i konieczność weryfikacji danych od 2006 r. pod kątem żądania udzielenia informacji zawartych we wniosku, zachodziły podstawy do zastosowania art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Tymczasem skarżący niepodzielając tego stanowiska, już w dniu 17 lutego 2025 r., wywiódł skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku dostępowego z dnia [...] stycznia 2025 r. Zauważyć trzeba, że przepis art. 149 P.p.s.a. nakazuje badanie bezczynności na dzień wniesienia skargi, co oznacza, że wydanie aktu lub dokonanie czynności przez organ po tym terminie nie skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego w tym zakresie. W literaturze przyjmuje się, że Sąd będzie mógł oddalić skargę na bezczynność jedynie w przypadku stwierdzenia, że na dzień wniesienia skargi organ nie pozostaje w bezczynności (vide: B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2018 r, s. 368). Reasumując powyższe, stwierdzić trzeba, że pod adresem organu nie można skutecznie zarzucić bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] stycznia 2025 r. Skarga w kontrolowanej sprawie została bowiem wywiedziona w terminie otwartym do załatwienia wniosku. Natomiast fakt niezadowolenia skarżącego ze sposobu załatwienia jego wniosku poprzez zastosowanie przez podmiot zobowiązany art. 13 ust. 2 u.d.i.p., z pełnym zachowaniem jego wymogów, nie może przesądzać o zasadności skargi na bezczynność organu. W ocenie Sądu powyższe wskazuje, że nie można stwierdzić aby organ dopuścił się bezczynności w niniejszej sprawie. Okoliczność, że skarżący nie zgadza się z twierdzeniem organu, iż w tej sprawie istniała konieczność wydłużenia terminu na rozpoznanie wniosku dostępowego, nie może odnieść zamierzonego skutku w postaci uwzględnienia skargi. Organ miał prawo skorzystać z możliwości jakie daje art. 13 ust. 2 u.d.i.p., a wyjaśnienia zaprezentowane w odpowiedzi na skargę są spójne i w pełni uzasadniają podjęte czynności. Zauważyć też trzeba, iż Minister udostępnił skarżącemu żądane informacje w dniu 26 lutego 2025 r., a więc znacznie przed upływem wyznaczonego terminu. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.