II SAB/Wa 255/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 27 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w W. w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie odmowy przedłużenia studiów doktoranckich postanawia - odrzucić skargę. Pismem z dnia 14 marca 2016 r. S. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w W. (dalej: U. w W.) w przedmiocie rozpoznania odwołania z dnia [...] lipca 2008 r. od decyzji Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie odmowy przedłużenia studiów doktoranckich. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie natomiast do treści art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ppsa). Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 ppsa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, lecz pomimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w W. w przedmiocie rozpoznania odwołania z dnia [...] lipca 2008 r. od decyzji Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie odmowy przedłużenia studiów doktoranckich. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie z urzędu wiadomym jest, że wnioskiem z dnia 31 maja 2008 r. S. K. wystąpił o przedłużenie studiów doktoranckich na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w W., który został rozpoznany decyzją Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], którą to decyzją w pkt 1 decyzji stwierdzono utratę przez S. K. z dniem [...] października 2008 r. statusu strony w związku z ukończeniem studiów doktoranckich na Wydziale [...] U. w W., zaś w pkt 2 decyzji umorzono postępowanie w sprawie wniosku S. K. o przedłużenie studiów doktoranckich na Wydziale [...] U. w roku akademickim 2008/2009. Przedmiotowa decyzja został utrzymana w mocy decyzją Rektora U. w W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1102/12 oddalił skargę S. K. wniesioną na decyzję Rektora U. w W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 02 października 2013 r. sygn. akt I OSK 773/13 oddalił skargę kasacyjną S. K. wniesioną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1102/12. Dodatkowo wyjaśnić należy, że wyrokiem z dnia 06 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2096/11 WSA w Warszawie uchylił zaskarżone przez S. K. postanowienie Rektora U. w W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] U. z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie odmowy przedłużenia ww. studiów doktoranckich (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości (pkt 2 wyroku). W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd wskazał, że w skardze S. K. podniósł, iż kwestionowana przez skarżącego decyzja Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] U. z dnia [...] czerwca 2008 r. nie została wydana w formie pisemnej, a ponadto organ I instancji nie pouczył skarżącego o możliwości wniesienia odwołania od tej decyzji. Sąd w uzasadnieniu ww. wyroku stwierdził, że sprawa odmowy przedłużenia studiów należy do rozstrzygnięć podejmowanych w drodze decyzji administracyjnej, podlegającej reżimowi k.p.a. Sąd wyjaśnił, że organ administracji publicznej może ogłosić decyzję ustnie tylko wówczas, gdy stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 14 § 2 k.p.a. WSA w Warszawie podniósł, że już w uchwale składu pięciu sędziów NSA z dnia 13 października 1997 r., sygn. akt FPK 13/97 (publik. ONSA 1998, nr 1, poz. 7) stwierdzono, że: "1. Ogłoszenie ustne decyzji administracyjnej, jako wyjątek od zasady pisemności, wymaga utrwalenia tej czynności na piśmie w drodze sporządzenia protokołu (art. 67 § 2 pkt 5 k.p.a.), który powinien odpowiadać wymaganiom art. 68 i 107 k.p.a. w zakresie koniecznych elementów decyzji. 2. Jeśli bowiem to, co znajduje się w aktach, jest jedynie odpisem decyzji (wydrukiem z komputera), to nie można stwierdzić, by doręczenie tego wydruku czyniło zadość obowiązkowi organu wynikającemu z art. 109 § 1 k.p.a.". WSA wskazał, że w doktrynie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że gdy strona wnosi o doręczenie decyzji na piśmie, organ nie może ogłosić decyzji ustnie. Organ nie jest uprawniony do ustnego wydania decyzji, gdy sprzeciwiają się temu przepisy szczególne lub wynika to z natury rozpatrywanej sprawy (patrz wyrok SN, sygn. akt III ARN 26/95, publik. OSNAPiUS 1996, nr 5, poz. 71). W ocenie Sądu, wyrażonej w wyroku II SA/Wa 2096/11, w przedmiotowej sprawie za wydaniem decyzji ustnej nie przemawiał interes strony. Z twierdzeń skarżącego wynikało jednoznacznie, iż dążył on do uzyskania rozstrzygnięcia spełniającego wymagania k.p.a., zawierającego m.in. pouczenie o sposobie zaskarżenia decyzji. Poza tym, z akt sprawy nie wynikało, aby podjętą ustnie decyzję utrwalono w przewidzianej prawem procesowym formie (art. 14 § 2 zdanie drugie k.p.a.). Skoro zatem stronie nie doręczono decyzji kierownika studiów doktoranckich na piśmie i nie ogłoszono jej ustnie (brak adnotacji w protokole lub adnotacji podpisanej przez stronę), to nie można twierdzić, że kwestionowana przez skarżącego decyzja weszła do obrotu prawnego. Nie została ona stronie doręczona, czy ogłoszona. Skarżącego poinformowano jedynie o podjęciu takiej decyzji, a nie jest to równoznaczne z jej ogłoszeniem, czy doręczeniem. Z powyższego wynika, że okoliczność, iż decyzja Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] U. z dnia [...] czerwca 2008 r. nie weszła do obrotu prawnego została przesądzona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 06 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2096/11 (wyrok prawomocny). Wniesienie do Sądu skargi na nieistniejącą decyzję jest niedopuszczalne, brak jest bowiem przedmiotu zaskarżenia, który mógłby podlegać ewentualnej ocenie Sądu. W konsekwencji niedopuszczalna jest również skarga na bezczynność w przedmiocie rozpoznania odwołania od nieistniejącej w obrocie prawnym decyzji. Powyższe czyni niedopuszczalną skargę S. K. na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w W. w przedmiocie rozpoznania odwołania z dnia [...] lipca 2008 r. od decyzji Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie odmowy przedłużenia studiów doktoranckich. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 wskazanej wyżej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.