II SAB/Wa 259/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2025 r. sprawy ze skargi P. J. na bezczynność Ministra Sportu i Turystyki w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Minister Sportu i Turystyki dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] stycznia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Sportu i Turystyki na rzecz P. J. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. P. J. (dalej: wnioskodawca, skarżący) pismem z dnia 17 stycznia 2025 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Sportu i Turystyki (dalej: Minister, organ) w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. We wniosku tym wniósł o udostępnienie kopii raportu Komisji Rewizyjnej Polskiego Komitetu Olimpijskiego, na jaki powoływał się Minister Sportu i Turystyki S. N. podczas spotkania [...] stycznia 2025 r. z przedstawicielami związków sportowych, stwierdzając, że jest w jego posiadaniu i każdemu kto się do niego zgłosi do Ministerstwa Sportu i Turystyki zostanie on udostępniony. W odpowiedzi na wniosek, Minister pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. poinformował, że Ministerstwo Sportu i Turystyki nie jest wytwórcą przedmiotowego dokumentu. W związku z tym należy złożyć stosowny wniosek w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej do właściwego podmiotu, tj. Polskiego Komitetu Olimpijskiego. W skardze, pozostającemu w bezczynności organowi, zarzucił naruszenie: 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie, a przez to prowadzenie postępowania w sposób uniemożliwiający uzyskanie wnioskowanej informacji, 2) art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. zmienionej Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2, w zakresie w jakim z Konwencji wynika, iż każdemu przysługuje prawo do otrzymywania i przekazywania informacji, bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe, poprzez jego niezastosowanie, polegające na zaniechaniu udostępnienia informacji objętych wnioskiem oraz władcze i nieuzasadnione ograniczenie prawa do informacji, 3) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji, poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji o działalności organu, ograniczenie możliwości prowadzenia debaty publicznej oraz poddania jego działań społecznej kontroli, 4) art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że zobowiązane do udostępniania informacji są podmioty będące w jej posiadaniu, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na odmowie udostępnienia informacji z uwagi na jej autorstwo, 5) art. 10 ust. 1 w zw. z art 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na nieudostępnieniu wnioskowanych informacji. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia [...] stycznia 2025 r. najpóźniej w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, 2) orzeczenie, że organ dopuścił się bezczynności, 3) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący stwierdził, że Minister jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji, a wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. Zaznaczył, że z wnioskiem o udostępnienie informacji można zwrócić się nie tylko do jej twórcy, ale każdego podmiotu będącego w jej posiadaniu. W związku z tym, że organ posiada interesującą go informację, to zobowiązany był do jej udostępnienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wskazał, że skarżącemu udzielono odpowiedzi w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. i w związku z tym nie pozostawał w bezczynności. Organ wyjaśnił, że nie dysponuje dokumentem, o który wnioskował zainteresowany. Przy czym nie jest zobowiązany do pozyskania dokumentów, których nie posiada, a wypowiedzi Ministra, niezależnie od ich treści czy intencji, nie mogą stanowić podstawy do nałożenia na organ dodatkowych obowiązków ani do rozszerzenia zakresu jego kompetencji, poza te wynikające z obowiązujących przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Pierwszy z ww. przepisów stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Natomiast w myśl art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.) bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informował wnioskodawcy w formie pisemnej, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu administracyjnego jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem ustalenie, iż podmiot, do którego zwrócił się skarżący, jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja ma walor informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. W rozpoznawanej sprawie kwestia podmiotowa nie budziła wątpliwości, bowiem Minister Sportu i Turystyki, jako organ władzy publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (vide: art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Również przedmiot wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2025 r. należy zakwalifikować jako informację publiczną. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze u.d.i.p. wskazuje, iż udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Zatem objęty wnioskiem raport bezspornie stanowi informację publiczną. Stosownie do treści przepisów art. 13 u.d.i.p., udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Rację ma skarżący, że zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p., zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty będącej w jej posiadaniu. Z regulacji tej jednoznacznie wynika, że ustawodawca uzależnił obowiązek udostępnienia informacji jedynie od faktu jej posiadania. Bez znaczenia jest to, czy organ bezpośrednio wytworzył daną informację, liczy się wyłącznie jej posiadanie. Minister pismem z dnia [...] stycznia 2025 r., odpowiadając na wniosek informacyjny z dnia [...] stycznia 2025 r., podał, że nie jest wytwórcą wnioskowanego raportu Komisji Rewizyjnej Polskiego Komitetu Olimpijskiego, ale jednocześnie nie wskazał, że dokumentu tego nie posiada. Dopiero po złożeniu skargi na bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia ww. wniosku, w odpowiedzi na skargę poinformował, że nie dysponuje wnioskowanym dokumentem. Według art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Mając na uwadze okoliczność, iż Minister Sportu i Turystyki dopiero po skierowaniu skargi na bezczynność w zakresie wniosku z dnia z dnia [...] stycznia 2025 r. w odpowiedzi na skargę poinformował, że nie posiada objętej wnioskiem informacji publicznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, w oparciu o art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu ww. wniosku, o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Jeśli bowiem organ nie dysponował żądaną informacją publiczną, obowiązany był poinformować o tym wnioskodawcę w ustawowym terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku, czego w tej sprawie nie uczynił. Oświadczenie dopiero w odpowiedzi na skargę, że informacją nie dysponuje, nie zwalnia zatem z zarzutu bezczynności na dzień wniesienia skargi. Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969). Z okoliczności sprawy nie wynika, aby zaistniała zwłoka wynikała z celowego zaniechania, czy też z lekceważącego traktowania przez organ obowiązków informacyjnych. W ocenie Sądu, bezczynność w załatwieniu niniejszej sprawy we wskazanym zakresie nie jest efektem zaniechań podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia (udostępnienia informacji publicznej), lecz wynika z nieprawidłowego interpretowania i zastosowania przepisów prawa dotyczących dostępu do informacji publicznej. Ta okoliczność – zdaniem Sądu - nie pozwala uznać, że stwierdzona bezczynność miała postać kwalifikowaną. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono w punkcie 3 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.