II SAB/Wa 263/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Anna Mierzejewska, Protokolant Specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. R. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] zobowiązuje Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji do rozpoznania wniosku J. R. z dnia 9 lutego 2010 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego orzeczenia wraz z aktami postępowania administracyjnego W dniu [...] lipca 2010 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga J.R., w której wymieniony zarzucił Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji bezczynność w rozpatrzeniu jego wniosku z dnia [...] lutego 2010 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...]. Skarżący w skardze poniósł, iż pomimo upływu terminów określonych w art. 35 k.p.a. lub wyznaczonych na podstawie art. 36 k.p.a. organ nadzoru nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Z podanych powodów skarżący wniósł o zobowiązanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania postanowienia załatwiającego sprawę z wniosku strony z dnia [...] lutego 2010 r. oraz przeprowadzenie sądowej kontroli całego toku postępowania administracyjnego, w tym podejmowanych przez organ czynności tamujących bieg sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie. Organ w uzasadnieniu pisma procesowego wskazał, iż po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego J.R. z dnia [...] października 2009 r. na bezczynność Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. w zakresie realizacji roszczeń finansowych, [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej pismem nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. poinformował skarżącego, że podległy organ nie pozostaje w bezczynności. Wnioskiem z dnia [...] listopada 2009 r. skarżący wystąpił o stwierdzenie nieważności postanowienia "nienazwanego" [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2009 r. We wniosku, powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., skarżący zarzucił postanowieniu rażące naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, a także Konstytucji RP. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Komendant Główny Państwowe Straży Pożarnej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieważności postanowienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie braku bezczynności organu. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2010 r. skarżący wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia. Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. skarżący został poinformowany, iż jego argumenty umieszczone we wniosku nie mogą podlegać ocenie i rozpatrzeniu. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem pismo [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2009 r. jest w istocie postanowieniem wydanym w trybie art. 37 k.p.a., na które nie przysługuje zażalenie. Tym samym do tej kategorii postanowień, stosownie do treści art. 126 k.p.a., nie stosuje się przepisów regulujących tryb nadzwyczajny wzruszania decyzji administracyjnych (art. 156-159 k.p.a). W tej sytuacji Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, nie miał obowiązku wydania postanowienia w oparciu o przepisy zawarte w rozdziale 13 k.p.a. Zgodnie z orzecznictwem w takim przypadku wystarczy skierowanie do zainteresowanego pisma informacyjnego wskazującego, że kwestia rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia nie może zakończyć się wydaniem aktu wymienionego w art. 3 ust. 2 pkt 1-4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiotowej sprawie dotyczy to zarówno postanowienia z dnia [...] listopada 2009 r., jak i następnego Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2010 r. wydanego na skutek kolejnego wniosku złożonego przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2007 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a. zakres przedmiotowy skargi na bezczynność, wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy, wśród których wymienione są m. in. decyzje administracyjne i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 1 i 2). Skarga na bezczynność w niniejszej sprawie jest zasadna, albowiem organ administracji publicznej jest zobligowany załatwić wniosek strony w sposób procesowy przewidziany przepisami k.p.a. W niniejszej sprawie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji poinformował pisemnie skarżącego, iż jego wniosek z dnia [...] lutego 2010 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], wydanego w trybie art. 37, nie może zostać rozpatrzony pozytywnie, albowiem do tego typu postanowień nie stosuje się przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji i postanowień zaskarżalnych. Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem organ wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę, był zobligowany w sprawie z wniosku strony wydać orzeczenie podlegające kontroli sądowej. Wskazać należy, iż wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji, czy to postanowienia uruchamia fazę wstępną postępowania nadzorczego zmierzającego do ustalenia, czy jest ono w ogóle dopuszczalne. Niedopuszczalność postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, czy postanowienia (art. 126 k.p.a.) może mieć zarówno charakter przedmiotowy, jak i podmiotowy. W doktrynie przyjmuje się, iż niedopuszczalność przedmiotowa zachodzi w szczególności m. in. wtedy, gdy strona wystąpi z żądaniem wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności nie decyzji administracyjnej, lecz innej formy działania administracji, np. umowy cywilnej, czynności materialno-technicznej, zaświadczenia, ugody administracyjnej (patrz: Komentarz do art.157 k.p.a. [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2010, wyd. III.). Tak więc stosowanie w niniejszej sprawie regulacji procesowej określonej w art. 157 k.p.a. jest nie tylko możliwe, ale i niezbędne w sytuacji gdy organ stwierdza, że wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia jest niedopuszczalny. Wniosek taki dotyczy bowiem orzeczenia nie podlegającego weryfikacji w trybie nadzorczym. Skoro Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, do którego strona wniosła niedopuszczalny wniosek o wszczęcie postępowania nadzorczego, nie wydał postanowienia na podstawie art. 157 w zw. z art. 126 § 3 k.p.a. (odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia powinna następować przez wydanie postanowienia), to stwierdzić należy, iż organ pozostaje w bezczynności. Nie wydał on bowiem aktu, do którego jest zobowiązany przepisami prawa procesowego. Organ nie może skutecznie bronić się twierdzeniem, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż poinformował pisemnie stronę o braku podstaw do rozparzenia jej żądania, bowiem takiej formy rozparzenia wniosku strony przepisy k.p.a. nie przewidują. W związku z powyższym uznać należy, że Minister z nieuzasadnionych powodów nie rozpatrzył wniosku strony postępowania, czym naruszył przepis art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a. Mając na uwadze wszystkie wyżej podniesione okoliczności Sąd z mocy art. 149 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.