II SAB/Wa 266/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-04-27
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona wykazuje, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Posiada ona stałe dochody, które przy uwzględnieniu niezbędnych wydatków na utrzymanie domu, żywności i odzieży, pozwalają na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach.Stan faktyczny
Skarżący A. B. złożył skargę na bezczynność Ministra Administracji i Cyfryzacji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący przedstawił swoją sytuację finansową, wskazując na dochody z renty i umowy zlecenia oraz ponoszone wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego. Referendarz sądowy ocenił, czy przedstawione okoliczności uzasadniają przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B. na bezczynność Ministra Administracji i Cyfryzacji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: odmówić A. B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
A. B. wraz ze skargą na bezczynność Ministra Administracji i Cyfryzacji, złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Powyższy wniosek skarżący uzupełnił, składając wypełniony formularz PPF, a następnie – na wezwanie referendarza sądowego – dokumenty obrazujące sytuację finansową.
Skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz małoletnimi córkami – S. i M. B. Podniósł, że jego bezrobotna żona nie pozostaje na jego utrzymaniu. Wskazał, że na dochód gospodarstwa domowego składa się jego renta w wysokości 690,21 zł oraz z wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia w kwocie 1.941,20 zł – łącznie 2.691,41 zł.
Natomiast do stałych koniecznych wydatków zaliczył: opłatę za energię elektryczną – 139 zł, gaz – 131 zł, wodę – 33 zł, telefony – 88 zł, wywóz śmieci – 51,40 zł, zakup lekarstw – 239, rehabilitację – 350 zł, opłaty za centralne ogrzewanie – 350 zł, zakup żywności – 1.000 zł, bilety do szkoły – 39 zł, zakup odzieży i obuwia – 220 zł. Jednocześnie oświadczył, że oprócz domu o powierzchni 105 m2 nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Stosownie do art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy podkreślić, iż udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i winno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący.
Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani do zwolnienia od kosztów sądowych. Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący posiada stałe dochody, w łącznej wysokości 2.631,41 zł netto.
Do stałych, niezbędnych kosztów utrzymania rodziny należy zaliczyć koszty utrzymania domu oraz zakup żywności i odzieży (butów), co wynosi miesięcznie około 2.000 zł.
Należy jednocześnie podkreślić, że na obecnym etapie postępowania skarżący jest obowiązany uiścić wpis sądowy od skargi, który wynosi 100 zł.
W związku z powyższym trzeba stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło