II SAB/Wa 267/15
WyrokWSA w Warszawie2015-07-07
Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Danuta Kania, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy anonimizacja danych identyfikujących podmioty, z którymi gmina zawarła umowy, stanowi prawidłowe udostępnienie informacji publicznej, czy też organ powinien wydać decyzję administracyjną o odmowie ich ujawnienia?Ratio decidendi
Organ gminy, który anonimizuje dane identyfikujące podmioty, z którymi zawarł umowy, nie wypełnia obowiązku udostępnienia informacji publicznej. Jeśli dane te stanowią informację publiczną, a organ uznaje, że nie mogą zostać ujawnione z powodu ochrony danych osobowych, prywatności lub tajemnicy przedsiębiorcy, powinien wydać decyzję administracyjną o odmowie ich udostępnienia, zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Niewydanie takiej decyzji stanowi bezczynność organu.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Wójta Gminy o udostępnienie zestawienia umów wraz z danymi podmiotów, z którymi zostały zawarte. Organ udostępnił skany umów, anonimizując dane identyfikujące kontrahentów, twierdząc, że nie stanowią one informacji publicznej i podlegają ochronie. Skarżący uznał to za bezczynność i wniósł skargę, domagając się ujawnienia danych lub wydania decyzji o odmowie ich udostępnienia.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Wójta Gminy do rozpoznania wniosku skarżącego w zakresie danych identyfikujących podmioty, z którymi zawarto umowy, w terminie 14 dni; stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędzia WSA Danuta Kania (spr.) Sędzia WSA Janusz Walawski Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2015 r. sprawy ze skargi K. B. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy [...] do rozpoznania wniosku skarżącego K. B. z dnia [...] września 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie danych identyfikujących podmioty, z którymi zawarte zostały żądane umowy, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego K. B. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia [...] września 2014 r. (data wpływu do organu: 15 września 2014 r.) K. B. zwrócił się za pośrednictwem poczty elektronicznej do Wójta Gminy [...] o udostępnienie informacji publicznej w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.", obejmującej: "zestawienia umów zawierających co najmniej dane w zakresie numer umowy, data zawarcia, data obowiązywania, okres obowiązywania, dane podmiotu, z którym umowa została zawarta (imię i nazwisko, nazwa przedsiębiorstwa, ewentualnie adres przedsiębiorstwa), kwota umowy, przedmiot umowy za okres od dnia 27 czerwca 2014 r. do dnia udzielenia odpowiedzi, ewentualnie skan zawartych umów za okres od dnia 27 czerwca 2014 r. do dnia udzielenia odpowiedzi."
Jednocześnie wnioskodawca zaznaczył, iż w jego ocenie organ "lekceważy Radę Gminy, która zobowiązała go do utworzenia rejestru umów uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. w sprawie ustalenia kierunków działania Wójta Gminy [...] dotyczących zwiększenia przejrzystości wydatkowania środków pieniężnych poprzez wprowadzenie elektronicznego rejestru".
Pismem z dnia [...] września 2014 r. organ poinformował wnioskodawcę, iż nie został utworzony elektroniczny rejestr umów, w związku z czym nie istnieje możliwość wykonania wniosku poprzez udostępnienie tegoż rejestru. W związku z powyższym organ przesłał wnioskodawcy skany wnioskowanych umów, zawartych w zakreślonym przez wnioskodawcę okresie. Jednocześnie organ wskazał, iż w związku z określonymi - ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1182) oraz ustawą z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) - zasadami ochrony danych osobowych oraz ochroną dóbr osobistych i tajemnicy przedsiębiorstwa, z przesłanych kopii dokumentów usunięte zostały (poprzez dokonanie anonimizacji) dane identyfikujące podmioty, z którymi zawarto umowy, a podlegające ochronie.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] września 2014 r. (doręczonym organowi elektronicznie w dniu 30 września 2014 r.) skarżący zwrócił się do organu o ujawnienie danych zawartych w ww. umowach, w stosunku do których dokonana została anonimizacja albo - w przypadku odmowy ujawnienia tychże danych - wydania decyzji administracyjnej o odmowie ich udostępnienia w trybie art. 16 u.d.i.p.
Pismem z dnia [...] października 2014 r. organ poinformował wnioskodawcę, że odpowiedź na wniosek z dnia [...] września 2014 r. została udzielona w pełnym zakresie. Dokonana została jednak anonimizacja danych podmiotów prywatnych, które nie stanowią informacji publicznej, a podlegają dodatkowo ochronie (ze względu na ochronę danych osobowych, ochronę prywatności lub tajemnicę przedsiębiorcy), o czym skarżący został poinformowany w ww. piśmie z dnia [...] września 2014 r. Organ wyjaśnił również, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych dokonanie anonimizacji danych podlegających ochronie nie może być utożsamiane z odmową udzielenia informacji publicznej, a nadto, że imię i nazwisko mogą stanowić informację publiczną tylko wówczas, gdy dotyczą osób pełniących funkcje publiczne, zaś udostępnienie takich danych może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującej im ochrony. Organ wskazał również, że w sytuacji, gdy dane podlegające anonimizacji nie stanowią informacji publicznej, nie miał obowiązku wydania decyzji administracyjnej o odmowie ich udostępnienia.
W piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. wnioskodawca ponownie zażądał ujawnienia danych, w stosunku do których dokonana została anonimizacja, zaś w przypadku odmowy ujawnienia tychże danych - wydania decyzji administracyjnej odmawiającej ich udostępnienia.
W odpowiedzi na powyższe organ poinformował wnioskodawcę, iż odpowiedź na wniosek z dnia [...] września 2013 r. została udzielona mu w pismach z dnia [...] września 2014 r. oraz z dnia [...] października 2014 r.
Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. wnioskodawca po raz kolejny zwrócił się do organu o ujawnienie danych kontrahentów zawartych umów bądź wydania decyzji administracyjnej o odmowie ich udostępnienia.
Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. organ ponownie poinformował wnioskodawcę, iż merytoryczna odpowiedź na jego wniosek z dnia [...] września 2014 r. została udzielona w piśmie z dnia [...] września 2014 r., w którym wyjaśnione zostały podstawy anonimizacji danych prawnie chronionych oraz stanowisko organu odnośnie braku przesłanek do wydania decyzji administracyjnej odmawiającej udostępnienia ww. danych.
Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. K. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w określonym terminie zgodnie z wnioskiem z dnia [...] września 2014 r. Skarżący zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
W związku z powyższym wniósł o:
1. zobowiązanie strony przeciwnej do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznych zgodnie z wnioskiem z dnia [...] września 2014 r.,
2. stwierdzenie rażącego naruszenia prawa,
3. wydanie postanowienia sygnalizacyjnego w stosunku do Rady Gminy [...], jako organu nadzorczego i zwierzchniego wobec Wójta Gminy [...], informującego Radę o uchybieniach, które zostały stwierdzone w toku rozpatrywania przez organ niniejszej sprawy,
4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W motywach skargi skarżący podkreślił, że udzielona przez organ odpowiedź na ww. wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest niepełna, nie zawiera bowiem oznaczeń kontrahentów zawartych przez organ umów.
Skarżący zaznaczył, że żądane przez niego informacje w postaci treści umów zawartych przez organ gminy stanowią informację publiczną, albowiem dotyczą wydatkowania środków publicznych oraz trybu działania i organizacji pracy tego organu. Natomiast fakt, że określona informacja zawiera dane dotyczące prywatności lub tajemnicę przedsiębiorcy, czy też inne prawem chronione tajemnice, nie oznacza, że traci ona charakter informacji publicznej. Nadal jest informacją publiczną, ale zgodnie z art. 5 u.d.i.p. prawo do jej uzyskania podlega stosownym ograniczeniom. W takiej sytuacji organ może odmówić udostępnienia danej informacji, jednak stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. zobligowany jest wydać decyzję administracyjną w tym przedmiocie.
Skarżący zaznaczył również, że udostępnienie przez adresata wniosku informacji innej, niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też informacji wymijającej czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, a także odmowa udzielenia informacji w nieprzewidzianej do tej czynności formie, powoduje stan bezczynności po stronie podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej.
W dalszej części skargi skarżący przedstawił obszerną argumentację dotyczącą znaczenia decyzji administracyjnej dla poszanowania sytuacji prawnej jednostki w zakresie konkretyzacji prawa materialnego. Zaprezentował także stanowisko odnośnie braku podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie ograniczenia w dostępie do żądanej informacji publicznej ze względu na prawo do prywatności oraz tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o oddalenie skargi jako oczywiście bezzasadnej. Wskazał, że zgodnie z zasadą jawności działalności administracji publicznej oraz finansów publicznych, skarżącemu udostępniona została informacja publiczna w pełnym zakresie. Dokonana została jedynie anonimizacja danych, które nie stanowiły informacji publicznych, a podlegają ochronie na podstawie odrębnych przepisów. Organ zaznaczył, iż sam dokument umowy (czy też jej skan) nie stanowi informacji publicznej, jest jedynie jej nośnikiem, który poza informacją publiczną może zawierać także dane, które nie stanowią informacji publicznej w świetle art. 6 u.d.i.p. Samo więc dokonanie anonimizacji danych, które nie stanowią informacji publicznej, nie skutkowało powstaniem po stronie organu obowiązku wydania decyzji administracyjnej odmawiającej dostępu do takich informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W sprawie niniejszej z uwagi na przedmiot zaskarżenia należy mieć na uwadze przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1 - 2a u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.
Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ administracji oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie niewydania stosownego aktu lub niepodjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie.
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega rozpatrzeniu w drodze czynności materialno - technicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. lub decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Oczywistym zatem jest, że w przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku takich prawnych form działania, strona może zwalczać stan jego opieszałości w drodze skargi na bezczynność w trybie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udzielone w trybie u.d.i.p. W przypadku takiej skargi, sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru, podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając lub nie stwierdzając bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosku, zapewniając stronie niezbędną ochronę sądową w zakresie dostępu do informacji publicznej.
W ocenie Sądu, skarga na bezczynność Wójta Gminy [...] w kontrolowanej sprawie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wniosek skarżącego z dnia [...] września 2014 r. nie został w sposób prawidłowy (pełny) rozpoznany na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak natomiast podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przedstawienie informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co uchybia regulacji zawartej w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1512/11, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wskazano w części sprawozdawczej uzasadnienia organ udostępnił skarżącemu treść wnioskowanych umów w postaci zeskanowanej, za wyjątkiem danych podmiotów, z którymi umowy te zostały zawarte. Dane te organ poddał anonimizacji (zaciemnił je w tekście każdej z udostępnionych umów) twierdząc, że informacje te nie stanowią informacji publicznej, a dodatkowo podlegają ochronie - ze względu na ochronę danych osobowych, ochronę prywatności lub tajemnicę przedsiębiorcy. Przy czym, jak wynika z treści ww. wniosku o udostępnienie informacji publicznej, skarżący wnosił również o udostępnienie informacji obejmującej "dane podmiotu, z którym umowa została zawarta (imię i nazwisko, nazwa przedsiębiorstwa, ewentualnie adres przedsiębiorstwa)", akcentując przy tym potrzebę realizacji zasady przejrzystości wydatkowania środków publicznych przez organ gminy oraz zasady zaufania obywateli do organów władzy publicznej.
Wobec powyższego, w niniejszej sprawie ocenie Sądu podlegał zarzut bezczynności organu w takim zakresie, w jakim ww. wniosek skarżącego nie został dotychczas rozpoznany w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zdaniem Sądu, zarzut skargi w odnośnym zakresie jest uzasadniony, bowiem powyższe stanowisko organu nie jest prawidłowe.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
W niniejszej sprawie nie było przedmiotem sporu, iż Wójt Gminy [...] jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej wobec brzmienia art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Odnośnie natomiast zakresu przedmiotowego wskazać należy, że w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Definicja informacji publicznej zawarta w ww. przepisie odsyła zatem do pojęcia "sprawy publicznej", której definicji legalnej brak w przedmiotowej ustawie. Zaznaczyć jednak należy, że podczas prac nad ustawą pojęcie "sprawa publiczna" było rozwijane jako "każde działanie władzy publicznej w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc tu publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu (v. uzasadnienie do projektu ustawy [w:] K. Tracka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138). Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wyraża zatem ogólną zasadę jawności o sprawach publicznych, natomiast art. 6 u.d.i.p. konkretyzuje przedmiot informacji publicznej, nie tworząc jednak zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji posiadających przymiot informacji publicznej.
W świetle powyższych regulacji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów (por. uchwała NSA z dnia 9 grudnia 2013 r. o sygn. akt I OPS 8/13, publ. https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty wykonujące zadania publiczne, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu wykonującego zadania publiczne, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Informacją publiczną jest więc zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez ww. podmioty jak i tych, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Zaznaczenia przy tym wymaga, że na potrzeby konstytucyjnego prawa do informacji za "dokument w ogólności" należy rozumieć każdą informację o działalności władzy publicznej lub o sprawach publicznych, wysłowioną i zobiektywizowaną na jakimś nośniku i najczęściej przybierającą postać pisemną. W najszerszym rozumieniu dokumentem będzie każdy nośnik danych, który może przybrać formę papierową, elektroniczną, cyfrową (W. Sokolewicz, L. Garlicki, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2005, tom IV, s. 35).
W świetle powyższego przyjąć należy, że treść umów zawartych przez Gminę [...] w okresie wskazanym we wniosku z dnia [...] kwietnia 2014 r. stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Tym samym, wnioskowana przez skarżącego informacja dotycząca danych podmiotów, z którymi ww. umowy zostały zawarte (tj. imię i nazwisko, nazwa przedsiębiorstwa, ewentualnie adres przedsiębiorstwa), i które to podmioty otrzymały wynagrodzenie za realizację określonych zadań, posiada walor informacji publicznej. Skarżący żąda bowiem informacji o podmiotach, które poprzez zwarcie ww. umów i korzystanie ze środków publicznych uczestniczą w sferze publicznej (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 2351/13, publ. j.w.).
Powyższa informacja stanowi element umów zawartych przez Gminę [...] w celu realizacji określonych zadań związanych z jej działalnością i wiąże się ze sposobem dysponowania majątkiem publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Przy czym przez dysponowanie majątkiem należy rozumieć całokształt możliwości rozporządzania poszczególnymi składnikami majątku na podstawie stosunków umownych i faktycznych (v. S. Szuster, Komentarz do art. 6 u.d.i.p, System Informacji Prawnej LEX 2014 r.)
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego jest informacją publiczną (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 września 2012 r. sygn. akt I OSK 912/12; z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1741/13; z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 213/14, publ. j.w.).
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, nieuzasadnione jest stanowisko Wójta Gminy [...], iż informacja zawarta w treści wnioskowanych przez skarżącego umów dotycząca danych podmiotów, z którymi umowy te zostały zawarte (imię i nazwisko, nazwa przedsiębiorstwa, adres przedsiębiorstwa), nie stanowi informacji publicznej.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną i następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).
Zaznaczyć przy tym należy, że udostępnienie informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom przewidzianym w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Zatem w sytuacji uznania, że udostępnienie wnioskowanych informacji nie jest możliwe z powodu zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wyłączających dostęp do informacji publicznej, organ powinien odmówić udostępnienia informacji. Odmowa ta - stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - winna przyjąć procesową formę decyzji administracyjnej. Wydanie ewentualnej decyzji umożliwia bowiem stronie a także sądowi, w przypadku zakwestionowania przez stronę wydanego aktu, poznanie i ocenę motywów, jakimi kierował się organ odmawiając ujawnienia treści wnioskowanych dokumentów.
Nietrafne jest wobec powyższego stanowisko organu, iż obowiązujące przepisy dotyczące ochrony danych osobowych oraz ochrony prawa do prywatności lub tajemnicy przedsiębiorcy skutkują uznaniem, że dane podmiotów, z którymi przedmiotowe umowy zostały zawarte nie stanowią informacji publicznej. Przyjęcie przez organ stanowiska, że określona informacja zawiera dane dotyczące prywatności lub tajemnicę przedsiębiorcy, czy też inne prawem chronione tajemnice (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie oznacza, że traci ona charakter informacji publicznej. Nadal jest informacją publiczną, ale zgodnie z ww. przepisem prawo do jej uzyskania podlega stosowanym ograniczeniom. W takiej sytuacji organ winien odmówić udostępnienia informacji publicznej, ale stosownie do art. 16 u.d.i.p., winien to uczynić poprzez wydanie decyzji administracyjnej w tym przedmiocie.
W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że w okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowym działaniem organu była anonimizacja danych podmiotów, z którymi wnioskowane umowy zostały zawarte. Zakres dokonanej anonimizacji niweczy w istocie pożądany przez stronę rezultat w postaci uzyskania informacji niosących ze sobą określony komunikat o sprawach publicznych. Skarżący domagał się bowiem m.in. udostępnienia danych podmiotów, z którymi żądane umowy zostały zawarte (imię i nazwisko, nazwa przedsiębiorstwa, ewentualnie adres przedsiębiorstwa) i na rzecz których wydatkowano środki publiczne w określonej wysokości, wskazując przy tym na potrzebę zwiększenia przejrzystości wydatkowania publicznych środków pieniężnych. Był zatem bezpośrednio zainteresowany udostępnieniem mu ww. informacji, zaś celem i istotą wniosku - jak wynika z przedstawionej w aktach sprawy argumentacji - było poddanie społecznej kontroli działania organu Gminy pod kątem transparentności gospodarowania środkami publicznymi. Anonimizacja danych dotyczących kontrahentów wnioskowanych umów, a więc danych kluczowych z punktu widzenia żądania wniosku, uniemożliwia w istocie realizację tego celu. Zatem w sytuacji, gdy organ nie udostępnił wnioskowanych danych twierdząc, że spowoduje to ujawnienie chronionych prawem danych osób fizycznych i podmiotów - kontrahentów ww. umów, winien wydać decyzję administracyjną o odmowie ich udostępnienia stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W decyzji tej winien z kolei zawrzeć należyte uzasadnienie swego stanowiska stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Ewentualne wniesienie przez skarżącego odwołania do organu wyższego stopnia umożliwiłoby kontrolę wydanej decyzji w administracyjnym toku instancji, a w przypadku wniesienia skargi na decyzję ostateczną, jej kontrolę przez sąd administracyjny.
Podkreślić należy, że zasadą jest udostępnienie informacji publicznej, a ograniczenie tego prawa jest wyjątkiem. Wobec tego na podmiocie zobowiązanym do udzielenia informacji spoczywa ciężar wykazania (w uzasadnieniu decyzji odmawiającej) przesłanek uniemożliwiających jej udostępnienie. Zawiadomienie wnioskodawcy na piśmie kończy postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej jedynie w sytuacji, gdy organ, do którego skierowano wniosek prawidłowo uznaje, że żądana informacja nie jest informacją publiczną. Jeżeli natomiast - jak w sprawie niniejszej - wnioskowana informacja (we wskazanym wyżej zakresie) jest informacją publiczną, a - w ocenie organu - nie może zostać udostępniona z uwagi na obowiązek ochrony jednej z ustawowo chronionych tajemnic, wówczas musi zostać wydana decyzja administracyjna zawierająca elementy określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Niewydanie takiej decyzji oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego.
Uwzględniając wszystko powyższe Sąd stwierdził po stronie organu stan bezczynności w omawianym powyżej zakresie, który nie ustał do daty wyrokowania. Z tego względu Sąd zobowiązał Wójta Gminy [...] do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w zakresie danych identyfikujących podmioty, z którymi zawarte zostały żądane umowy, tj. w zakresie imienia i nazwiska, nazwy przedsiębiorstwa, adresu przedsiębiorstwa.
Stwierdzając stan bezczynności organu w zakresie pkt 1 wniosku, Sąd nie uznał aby bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 in fine p.p.s.a.). Analiza okoliczności sprawy, a zwłaszcza zestawienie daty złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz daty podjęcia przez organ działań w celu realizacji wniosku skarżącego, choć nieprawidłowych, nie pozwala stwierdzić, aby bezczynność organu nosiła cechy rażącego naruszenia prawa. Brak prawidłowej (pełnej) realizacji wniosku nie wynikał z lekceważenia skarżącego przez organ, czy też celowego przedłużania postępowania, lecz stanowił skutek niewłaściwej interpretacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z tych względów Sąd nie stwierdził podstaw do wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a., a w konsekwencji nie stwierdził istnienia przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącego o dokonanie sygnalizacji w trybie art. 155 § 1 p.p.s.a.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. - jak w pkt 3 sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło