II SAB/Wa 268/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-16

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna zatrudniona na pełny etat z wynagrodzeniem przekraczającym określony próg, mimo wcześniejszego bezrobocia i trudnej sytuacji materialnej, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku osoby dysponującej dochodem miesięcznym przekraczającym określony próg, nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych z utrzymaniem, nie można uznać, że kwalifikuje się ona do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jednakże, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, jest uzasadnione, gdy łączne opłacenie kosztów pełnomocnika i kosztów sądowych mogłoby spowodować uszczerbek w utrzymaniu wnioskodawcy.
Stan faktyczny
A. S. złożył skargę na bezczynność Prokuratora Okręgowego w W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W ramach tej skargi zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał na swoją trudną sytuację materialną, bezrobocie i utrzymywanie się z prac dorywczych. Do wniosku załączył umowę o pracę z wynagrodzeniem w wysokości ponad [...] zł miesięcznie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, a w pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. S. na bezczynność Prokuratora Okręgowego [...] w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 3 października 2014 r., o udostępnienie informacji publicznej postanawia: 1. przyznać A. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. 2. w pozostałym zakresie odmówić A. S. przyznania prawa pomocy. A. S. w następstwie skargi wniesionej do Sądu zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym. Jest osobą bezrobotną, od lat utrzymuje się z prac dorywczych, nie posiada majątku. Ponadto ujawnił, że utrzymuje się z dochodu w wysokości [...] zł. Do wniosku skarżący załączył kopię umowy o pracę z dnia [...] lutego 2015 r., z której wynika, że jest on zatrudniony na pełny etat w Urzędzie Miejskim w K. z wynagrodzeniem w wysokości [...] zł (plus [...] % za wysługę lat). Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Rozpoznając wniosek na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako p.p.s.a. może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub w zakresie częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Odnosząc powyższe do opisanej przez skarżącego sytuacji majątkowej należało uznać, że nie daje ona podstaw do całkowitego uwzględnienia złożonego przez niego wniosku. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że prawo pomocy ma z założenia gwarantować pomoc finansową ze strony Państwa dla osób, które pozostają w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej oznacza to również, że Państwo ma obowiązek racjonalizować środki przeznaczone na pomoc po wnikliwym przeanalizowaniu sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego wskazuje na to, że wnioskodawca ma zabezpieczone potrzeby bytowe, ponadto od lutego 2015 r. dysponuje dochodem miesięcznym w wysokości ponad [...] zł. W ocenie referendarza sądowego nawet przy uwzględnieniu wykazanych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, nie można uznać, że skarżący pozostaje w tak trudnej sytuacji (jest w ubóstwie), iż kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Nie można zatem przyjąć, że A. S. z ujawnionych dochodów nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych tym bardziej, że na obecnym etapie ograniczają się one do uiszczenia przez niego wpisu od skargi, którego wysokość wynosi 100 zł (jest to najwyższa spośród wszystkich opłat sądowych). Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych, czy wydatków nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy, jednak nie będzie wyższa niż kwota wpisu. Podkreślenia wymaga również to, że opłacenie kosztów sądowych jest rozłożone w czasie, aż do zakończenia postępowania sądowego. Powyższe uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Natomiast uzasadnione jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie referendarza sądowego przy wykazanych dochodach, fakcie wcześniejszego bezrobocia łączne opłacenie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika i kosztów sądowych mógłby spowodować uszczerbek w utrzymaniu wnioskującego. Powyższe uzasadnia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło