II SAB/Wa 269/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2023 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Dyrektora Centralnego Ośrodka Informatyki w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Dyrektor Centralnego Ośrodka Informatyki dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Centralnego Ośrodka Informatyki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Dyrektora Centralnego Ośrodka Informatyki na rzecz J. M. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący, zwany dalej "Wnioskodawcą", zarzucił Dyrektorowi Centralnego Ośrodka Informatyki, zwanemu dalej "organem", bezczynność przy rozpatrywaniu żądania udostępnienia informacji publicznej, sformułowanego w piśmie z [...] marca 2023 r. W skardze – zmodyfikowanej późniejszym pismem (k. 65) - wniesiono o stwierdzenie, że organ pozostawał w bezczynności przy rozpatrzeniu wniosku. Organowi zarzucono naruszenie: - art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 ze zm.), w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji publicznej - poprzez błędne zastosowanie; polegało ono na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, - art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902) zwanej dalej "ustawą o informacji", w zakresie, w jakim przepis ten stanowi, że informacja, której nieudostępniono w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, udostępnia się na wniosek - poprzez błędne zastosowanie; polegało ono na braku zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Uzasadniając skargę wskazano: - Wnioskodawca złożył podanie do organu za pomocą platformy ePUAP - wniosek o przesłanie informacji o stanie wdrożenia zmian w filtrowaniu wiadomości z uwzględnieniem wątków - zgodnie z informacją zawartą w piśmie organu znak: [...]; - wcześniej - we wrześniu 2022 r. Wnioskodawca wystąpił do organu z prośbą o podjęcie działań w celu poprawienia funkcjonalności systemu ePUAP; po 4 miesiącach od tego otrzymał informację (pismo znak: [...]), że stosowaną zmianę opracowano i będzie wdrożona "w najbliższym czasie"; po 6 tygodniach - wobec braku zmian w systemie ePUAP - Wnioskodawca wystąpił – [...] marca 2023 r. - o informację, co do stanie wdrożenia danej zmiany, - termin udostępnienia informacji upłynął pierwszego dnia roboczego po 14 dniach od przesłania wniosku – [...] kwietnia 2023 r. (skargę datowano na [...] kwietnia 2023 r.), - organ zobowiązany jest udostępnić informację publiczną; wiadomości o stanie wdrożenia funkcjonalności podstawowego systemu korespondencji bezpośrednio pomiędzy instytucjami publicznym, jak też od i do obywateli mają zaś w pełni przymiot informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu wskazano: - w odpowiedzi na żądanie Wnioskodawcy, organ przesłał na wskazany adres ePUAP – [...] kwietnia 2023 r. - informacje w formie pdf, o które tenże wnosił (załączono kopię odpowiedzi), - skarga na bezczynność jest bezzasadna, a postępowanie bezprzedmiotowe; Wnioskodawca uzyskał bowiem informacje, o które wnosił, - Centralny Ośrodek Informatyki, zwany dalej "Ośrodkiem", jest największym w kraju podmiotem, realizującym projekty IT dla sektora publicznego; do jego zadań należy m.in. zapewnienie prawidłowego funkcjonowania państwowych systemów i serwisów informatycznych oraz dokonywanie zmian i ulepszeń w celu poprawy jakości świadczonych usług online - takich jak serwis Mój GOV, Profil Zaufany, Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców, e-dowód, Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej (ePUAP), Login.gov.pl, Program Operacyjny Polska Cyfrowa Wsparcie oraz System Rejestrów Państwowych (SRP), w którego skład wchodzą Rejestry: PESEL, Rejestr Dowodów Osobistych, Baza Usług Stanu Cywilnego, System Odznaczeń Państwowych, Centralny Rejestr Sprzeciwów i Rejestr Danych Kontaktowych; Ośrodek świadczy kompleksowe usługi IT&N, zapewniające rozwój i nieprzerwane funkcjonowanie systemów państwowych; łączy się to z zaangażowaniem setek pracujących tam osób, - informacje, o które wnosił Wnioskodawca, dotyczyły stanu wdrożenia zmian w filtrowaniu wiadomości w systemie ePUAP; sugerował je w poprzednio przesyłanych do Ośrodka pismach; podjęto działania, aby wprowadzić zmiany w systemie ePUAP, które zasugerował Wnioskodawca; ich realizacja wymagała zaangażowania i interwencji wielu pracowników; przygotowując odpowiedź na wniosek poddano wprowadzone zmiany w systemie ePUAP szczegółowej weryfikacji; wiązało się to z wydłużonym terminem udzielenia Wnioskodawcy odpowiedzi, - wniosek przyjęto i rozpatrzono; ze względu na specyfikę świadczonych przez Ośrodek usług, które łączą się m.in. z funkcjonowaniem systemów państwowych - wykorzystywanych nie tylko przez podmioty publiczne ale również obywateli - obecnie prowadzonych jest dużo spraw, mających na celu zapewnienie prawidłowego działania systemów, oraz wspomaganie osób i podmiotów z nich korzystających; dlatego niedotrzymanie terminu udostępnienia informacji - wskazanego w ustawie o informacji - było niezamierzone; wynikało z zaangażowania dużej liczby pracowników Ośrodka do przygotowania pełnej i wyczerpującej odpowiedzi na wniosek, - organ nie dopuścił się też rażącej bezczynności (przywołano szerszą argumentację), - w niniejszej sprawie stan bezczynności organu ustał po dniu wniesienia skargi, jednakże przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd; dlatego postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634). W dodatkowym piśmie procesowym (k. 65) Wnioskodawca podniósł, że nie wnosił o uznanie, jakoby organ pozostawał w bezczynności w sposób rażący. Potwierdził uzyskanie żądanej informacji po wniesieniu skargi wskazując, że nie może być to przesłanką umorzenia postępowania przed Sądem. Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zważył, co następuje: Bezczynność organu administracji publicznej - w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego aktu lub nie wykonano czynności, a w szczególności czy jest to następstwem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni. W terminie tym, obowiązany do udzielenia informacji, powiadamia wnioskodawcę o ewentualnym braku możliwości jej przekazania w danym czasie oraz wskazuje, kiedy ją udostępni - nie później jednak niż po dwu miesiącach od wpływu wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o informacji). Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje natomiast w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy o informacji). W judykaturze ukształtował się pogląd, że - gdy żądanie udostępnienia informacji nie dotyczy w istocie objętej pojęciem publiczna, bądź podmiot obowiązany nie dysponuje w ogóle żądaną informacją - powiadamia o tym wnioskodawcę pismem (tak: wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r., o sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Spory w danym zakresie rozstrzyga zaś sąd administracyjny, w razie wniesienia skargi na bezczynność podmiotu, od którego żądano informacji. W rozpatrywanym przypadku jest poza sporem stan faktyczny w jego istotnych elementach. Wnioskodawca zwrócił się mianowicie o udostępnienie określonych informacji, zaś podmiot - do którego wpłynęło podanie – nie udzielił jej w terminie określonym ustawą o informacji ani też nie wskazał nowego terminu udostępnienia informacji. Uczyniono to dopiero po wniesieniu skargi do Sądu (potwierdza to załączone pismo oraz Wnioskodawca). W sprawie jest też bezsporne, że organ należy do podmiotów obowiązanych do udostępniania informacji publicznej - w myśl art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o informacji - będąc osobą reprezentujący państwową osobę prawną, jaką jest stanowiący instytucję gospodarki budżetowej Centralny Ośrodka Informatyki - tak statut, nadany obowiązującym na dzień wniesienia podania do organu zarządzeniem nr 6 Ministra Cyfryzacji z dnia 31 grudnia 2015 r. w sprawie nadania statutu instytucji gospodarki budżetowej pod nazwą "Centralny Ośrodek Informatyki" (Dz.Urz. Min.Cyf. poz. 7, z 2016 r. poz. 54, ze zm.). Żądana informacje należy z kolei do kategorii publiczna, jako dotycząca realizacji przez organ jego zadań o danym charakterze - obsługa publicznego systemu informatycznego ePUAP. Wobec bezspornego uchybienia przez organ ustawowym terminom załatwienia sprawy po wpływie wniosku o udostępnienie informacji publicznej zasadne było uznanie, że organ pozostawał w bezczynności. Skoro przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd informację udostępniono, bezzasadne byłoby natomiast zobowiązywanie organu do rozpoznania wniosku. Brak byłoby też podstaw do orzekanie w przedmiocie umorzenia postępowania w danym zakresie. Sąd bowiem orzekł alternatywnie o pozostawaniu przez organ w bezczynności – na dzień wniesienia skargi. Odnosząc się do wniosku organu należy wskazać, że jedynie w danym zakresie postępowanie można by umorzyć. Samo bowiem załatwienie wniosku - przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny - nie zwalnia go z powinności oceny, czy organ pozostawał bezczynności na dzień wniesienia skargi. W danym przypadku dana okoliczność faktyczna sprawy nie jest sporna. Chybione są wprawdzie zarzuty Wnioskodawcy, jakoby naruszono wskazane w skardze normy materialnoprawne (w tym konstytucyjną), zakreślające prawo dostępu do informacji publicznej i formy jej udostępnienia. Uchybiono jednak terminom realizowania stosowanych czynności w danym zakresie. Argumentacja organu - co do szerokiego zakresu realizowanych zadań oraz stosownego zaangażowania przy rozpoznawaniu żądania Wnioskodawcy - może odgrywać natomiast znaczenie jedynie w kontekście oceny, czy bezczynność w sprawie miała charakter rażący. W ocenie Sądu wobec okoliczności sprawy - uchybiano wprawdzie terminowi wskazanemu w art. 13 ust. 1 ustawy o informacji, lecz udostępniono ją bezpośrednio po podniesieniu skargi, zaś przed upływem maksymalnego terminu, zakreślonego art. 13 ust. 2 wskazanego aktu – nie było podstaw dla uznania, jakoby bezczynność organu miała charakter rażący. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 i 2 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto w pkt 3 sentencji, w myśl art. 200 powyższej ustawy. Koszty stanowił uiszczony wpis od skargi. ----------------------- 9