II SAB/Wa 27/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi J. D. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2005 r. dotyczącego ponownego rozpatrzenia wniosku 1. zobowiązuje Ministra Obrony Narodowej do rozpatrzenia wniosku J. D. z dnia [...] września 2005 r., w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie. Dnia 2 lutego 2018 r. J. D. wywiódł do tut. Sądu skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w rozpoznaniu jego wniosku z [...] września 2005 r. i wniósł o zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu prawnego oraz o przyznanie od organu sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia. Wniosek J. D. z [...] września 2005 r. był wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej pismem Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego z [...] sierpnia 2005 r. informującym stronę o jego sytuacji faktycznej i prawnej. W reakcji na wniosek strony z [...] września 2005 r. Dyrektor Departamentu Kadr MON pismem z [...] października 2005 r. odpowiedział stronie, iż pismem z 4 sierpnia 2004 r. wyjaśnił wnioskodawcy zasady przyznawania dodatków specjalnych i ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe przypominając, że kompetencje w tym zakresie przysługiwały dowódcy jednostki wojskowej w której strona pełniła służbę. W odpowiedzi na skargę na bezczynność organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż udzielił stronie odpowiedzi pismem z [...] października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 z późn. zm.) Sądy Administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd, w zakresie swojej kognicji orzeka m.in. w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych), oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Zasadą przyjętą w piśmiennictwie jest, iż z bezczynnością organu mamy do czynienia wtedy, gdy w terminie określonym przepisami prawa organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie, lecz mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności prawem przewidzianej. Wniesienie skargi na "milczenie władzy", jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Dla stwierdzenia bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracji zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu, albo do podjęcia określonych czynności. Podkreślenia wymaga również fakt, iż nie w każdym wypadku, gdy organ poinformuje stronę w piśmie, iż nie uwzględni wniosku, uwolni się od skutecznego zarzutu bezczynności. W ściśle określonych sytuacjach organ zobowiązany jest bowiem do wyartykułowania w sposób formalny swego stanowiska wobec żądania wnioskodawcy. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazania wymagało to, iż wniosek którego dotyczy niniejsza skarga na bezczynność, był wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy jaką było w ocenie strony pismo Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego z [...] sierpnia 2005 r. Taki wniosek, jak każde odwołanie, mógł zostać rozpoznany przez organ w dwojaki sposób: - organ mógł merytorycznie zbadać zasadność odwołania (wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) i wydać jedno z rozstrzygnięć opisanych w art. 138 K.p.a. - organ mógł wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania gdyby uznał, że przedmiotem odwołania (wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) nie jest decyzja ani inny akt podlegający zaskarżeniu. Podkreślić w tym miejscu należy, iż tylko wydanie przez organ jednego z w/w rozstrzygnięć, załatwiających w sposób formalny odwołanie (wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy), zwalniałoby go od zarzutu bezczynności w sprawie. W pierwszej kolejności organ po otrzymaniu wniosku z 19 września 2005 r. winien więc dokonać oceny dopuszczalności wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Winien więc zbadać to, czy przedmiotem wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jest decyzja administracyjna lub inny akt stanowiący władcze rozstrzygniecie organu podlegające zaskarżeniu w toku instancji. Badając pismo Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego z [...] sierpnia 2005 r. które objęte zostało spornym wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy z [...] września 2005 r. tut. Sąd doszedł do przekonania, iż stanowiło ono wyłącznie informację dla strony, dotyczącą jej sytuacji faktycznej i prawnej. Nie było natomiast decyzją administracyjną bowiem nie zawierało żadnego rozstrzygnięcia. Kluczowym zaś elementem decyzji jest właśnie rozstrzygnięcie, które kształtuje prawa lub obowiązki strony do której została skierowane. Rozstrzygnięcie to musi być sformułowane w sposób jasny i czytelny, bowiem ani strona ani Sąd administracyjny nie mogą domyślać się jego treści i potencjalnej woli organu. Skoro więc badane pismo nie zawierało rozstrzygnięcie (a więc niezbędnego elementu decyzji), to tym samym nie mogło być skuteczne traktowane jako decyzja administracyjna. Wobec powyższego, skoro zaskarżone przez stronę pismo Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego z [...] sierpnia 2005 r. które objęte zostało spornym wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy z [...] września 2005 r. nie stanowiło decyzji, to konsekwentnie nie przysługiwał od niego żaden środek zaskarżenia instancyjnego w postaci odwołania czy wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Stąd, w realiach faktycznych sprawy, organ po otrzymaniu wniosku z [...] września 2005 r. winien wniosek ten rozpoznać w sposób formalny, wydając postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania (wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy). Fakt zaś, że tego nie uczynił sprawia, iż popadł w bezczynność w rozpoznaniu omawianego wniosku z [...] września 2005 r. W związku z powyższym, uznając skargę co do zasadny za trafną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) nie stwierdzając jednocześnie, aby bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W ocenie tut. Sądu, pomimo upływu znacznego okresu czasu od otrzymania przez organ wniosku z [...] września 2005 r. bezczynność organu w jego rozpoznaniu nie ma charakteru kwalifikowanego. Należy bowiem mieć na względzie to, że organ w sposób nieformalny udzielił jednak stronie odpowiedzi na tenże wniosek pismem z dnia [...] października 2005 r. Nadto, okolicznością znaną tut. Sądowi z urzędu jest to, że sytuacja prawna strony, wobec wielu rozstrzygnięć Sądów administracyjnych obydwu instancji, była już prawomocnie wyjaśniona, a ponawianie wniosków przez stronę w celu jej zmiany, nie może przynieść takiego skutku. W związku z powyższym tut. Sad doszedł do przekonania, iż brak było podstaw ku temu, aby uwzględnić wniosek strony o przyznanie jej sumy pieniężnej. Wniosek ten Sąd oddalił więc stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.).