II SAB/Wa 272/24
WyrokWSA w Warszawie2024-07-10
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska, Joanna Kube, Arkadiusz Koziarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, jeśli błędnie uzna, że żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznej z uwagi na indywidualny interes wnioskodawcy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli nie udostępni informacji publicznej lub nie wyda decyzji odmownej, nawet jeśli błędnie uzna, że żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznej z uwagi na indywidualny interes wnioskodawcy. Prywatny interes wnioskodawcy nie dyskwalifikuje informacji jako informacji publicznej, jednakże może stanowić podstawę do odmowy udostępnienia informacji w przypadku stwierdzenia nadużycia prawa dostępu.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący składu osobowego komisji rady gminy, obecności członków na posiedzeniu, wyników głosowania, opinii referatów oraz przeprowadzonych analiz w związku z wnioskiem o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego. Wójt Gminy udzielił odpowiedzi na pierwsze dwa pytania, uznając pozostałe za niebędące informacją publiczną z uwagi na indywidualny interes spółki. Po piśmie spółki podtrzymującym swoje stanowisko i piśmie organu podtrzymującym swoje, spółka wniosła skargę na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie początkowo oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na błędną wykładnię pojęcia informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Wójta Gminy [...] do rozpoznania pkt 3, pkt 4 i pkt 5 wniosku I. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. z dnia [...] maja 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Wójta Gminy [....] na rzecz I. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 lipca 2024 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy [...] do rozpoznania pkt 3, pkt 4 i pkt 5 wniosku I. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. z dnia [...] maja 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Wójta Gminy [....] na rzecz I. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z [...] maja 2022 r. I. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca", "spółka") wystąpiła do Wójta Gminy [...] (dalej: "organ", "Wójt"), w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p."), o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1) kto obecnie zasiada w Komisji Polityki Przestrzennej, Rolnej i Urbanistyki Rady Gminy [...] ?
2) którzy członkowie ww. Komisji byli obecni na posiedzeniu, którego przedmiotem był wniosek spółki z 6 października 2021 r. dotyczący zmiany planu zagospodarowania przestrzennego dla nieruchomości o nr ewidencyjnym [...] , obręb [...] ?
3) którzy członkowie ww. Komisji głosowali za zaopiniowaniem ww. wniosku negatywnie, którzy za zaopiniowaniem pozytywnym, a kto wstrzymał się od głosu?
4) czy w związku z ww. wnioskiem z 6 października 2021 r. którykolwiek z referatów tut. Urzędu wydawał opinie lub rekomendacje co do jego rozpatrzenia? Jeżeli tak, to czy były to opinie pozytywne czy negatywne?
5) czy w związku z ww. wnioskiem z 6 października 2021 r. lub posiedzeniem Komisji, na którym ten wniosek był rozpatrywany, przeprowadzane były jakiekolwiek analizy? Jeżeli tak, to jakie?
Pismem z 20 maja 2022 r., adresowanym do spółki, Wójt w zakresie:
( pkt 1 wniosku - podał, że żądana informacja znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej i w związku z tym nie ma obowiązku jej udostępniania na wniosek;
( pkt 2 wniosku - wskazał, iż na posiedzeniu ww. Komisji obecni byli wszyscy jej członkowie;
( pkt 3, 4 i 5 wniosku - uznał, że informacje te nie stanowią informacji publicznej, gdyż odnoszą się do "konkretnej sprawy o charakterze prywatnym".
W piśmie z 6 czerwca 2022 r. skarżąca podkreśliła, iż w jej ocenie dane, o udostępnienie których wnioskowała w pkt 3-5, stanowią informację publiczną i winny podlegać udostępnieniu. Wszelkie analizy i opinie sporządzane w ramach wykonywania zadań publicznych zawsze mają walor informacji publicznej. Jej wniosek w pkt 3 dotyczył przedstawienia szczegółowych wyników głosowania, które odbyło się 19 stycznia 2022 r. Spółka przytoczyła treść przepisów art. 11b ust. 1, art. 18 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 19 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 609 ze zm.; dalej: "u.s.g."), stwierdzając, że wyniki głosowań nad poszczególnymi uchwałami czy też innymi kwestiami są częścią protokołów z posiedzeń organów gminy, stąd będą podlegać udostępnieniu bez żadnych wyjątków. W odniesieniu do pkt 4 i 5 wniosku z [...] maja 2022 r., zaakcentowała, iż wszelkiego rodzaju opinie oraz analizy sporządzane zarówno przez pracowników organów administracji publicznej, jak i na zlecenie tych organów mają charakter informacji publicznej. Kwestię tę rozstrzygały już wielokrotnie sądy administracyjne. Skarżąca powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 czerwca 2007 r., sygn. akt II SAB/Wa 175/06, w którym przyjęto, że opinia prawna sporządzona przez pracownika organu dla potrzeb załatwienia konkretnej sprawy czy też bliżej nieokreślonej liczby spraw, jako dokument wewnętrzny służący załatwianiu spraw i realizacji zadań organu, posiada walor informacji publicznej (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W piśmie z 20 czerwca 2022 r. organ podtrzymał swoje stanowisko.
Wobec powyższego, spółka (reprezentowana przez radcę prawnego L.C.) wniosła skargę na bezczynność Wójta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 16 ust. 1 oraz art. 18 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., a także art. 11b ust. 1 u.s.g. poprzez nieudzielenie informacji publicznej w żądanym zakresie. Skarżąca domagała się zobowiązania organu do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt Wójtowi, rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, jak również zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi spółka, powołując się na treść art. 13 ust. 1 u.d.i.p., wskazała, że nie udzielono jej w całości odpowiedzi na wniosek z [...] maja 2022 r. ani też nie doręczono decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Zaakcentowała (tak jak w piśmie z 6 czerwca 2022 r.), iż wszelkie analizy i opinie sporządzane w ramach wykonywania zadań publicznych zawsze będą miały walor informacji publicznej. Stanowisko to poparła orzeczeniami sądów administracyjnych. Z uwagi na powyższe, skarżąca stwierdziła, że Wójt pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku w pkt 3-5, wobec czego niniejsza skarga jest w pełni uzasadniona i słuszna.
W odpowiedzi na skargę Wójt (reprezentowany przez radcę prawnego M.K. Krześniaka) wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, iż odpowiedzi na wniosek udzielono skarżącej bez zbędnej zwłoki pismem z 20 maja 2022 r. Natomiast w piśmie z 20 czerwca 2022 r. organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Zdaniem Wójta, spółka posiada subiektywny interes w udostępnieniu żądanej informacji. Otóż wniosek informacyjny skarżącej trzeba rozpatrywać w kontekście jej wniosku z 6 października 2021 r. dotyczącego należącej do niej nieruchomości o nr ewidencyjnym [...] , obręb [...] (pytania od nr 2 do nr 5 odnoszą się wprost do tego wniosku). Organ przedstawił poglądy doktryny i judykatury na poparcie tezy, wedle której sprawami publicznymi nie są konkretne, indywidualne sprawy danej osoby, zwłaszcza o charakterze prywatnym.
Tutejszy Sąd wyrokiem z 21 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 565/22, oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko Wójta, że przedmiot wniosku spółki z [...] maja 2022 r. należy rozpatrywać w kontekście jej wniosku z 6 października 2021 r. i po przeprowadzeniu takiej analizy uznać trzeba, iż nie mieści się on w kategoriach przedmiotowych u.d.i.p. Przywołując treść pytań z pkt 3-5 wniosku, tutejszy Sąd stwierdził, że chodzi tu o informacje dotyczące prywatnej sprawy skarżącej, a konkretnie należącej do niej nieruchomości o nr ewidencyjnym [...] , obręb [...] . Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, iż objęte wnioskiem pytania zostały sporządzone na potrzeby i w celu załatwienia konkretnej sprawy - sprawy spółki, co wprost wynika z analizy treści jej wniosku informacyjnego. Taka próba pozyskania informacji publicznej nie ma związku z interesem publicznym i służy wyłącznie indywidualnemu interesowi skarżącej. Trudno za sprawę o charakterze publicznym uznać wątpliwości spółki odnośnie przyczyn podjęcia decyzji w sprawie wzmiankowanej nieruchomości.
Od powyższego orzeczenia spółka wywiodła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA", "Sąd kasacyjny"), który wyrokiem z 20 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 711/23, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także zasądził od Wójta na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia Sąd kasacyjny zaznaczył, że wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, kryterium rozróżnienia sprawy publicznej od niepublicznej, a tym samym informacji publicznej od innej informacji, nie jest kryterium interesu wnioskodawcy w uzyskaniu informacji publicznej. Jak wskazano w wyroku NSA z 24 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7440/21 oraz w orzeczeniach tam przytoczonych, dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej jako informacji o działalności organów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę, który jest podmiotem publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, również w powiązaniu z kategorią "sprawy własnej", ani cel i motywy, które towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania udostępnienia informacji publicznej. Cel i motywy, które towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania udostępnienia informacji publicznej, mają charakter subiektywny i mogą mieć znaczenie przy ocenie sposobu czynienia użytku przez wnioskodawcę z przysługującego mu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej. Sposób czynienia użytku z publicznego prawa podmiotowego wiąże się z problematyką "używania" tego prawa, w tym również jego nadużywania. Zatem ewentualne zjawisko nadużywania prawa dostępu do informacji publicznej może być brane pod uwagę nie na etapie dokonywania wykładni art. 1 ust. 1 u.d.i.p., czyli na etapie odkodowywania normy prawnej wraz z jej percepcją dla ustalenia przedmiotowych granic prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, lecz na etapie późniejszym, tj. po stwierdzeniu, iż wnioskowana informacja odpowiada ustawowemu pojęciu informacji publicznej podlegającej udostępnieniu, a zatem na etapie oceny prawidłowości korzystania z publicznego prawa dostępu do takiej informacji. Dopiero sposób czynienia użytku z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, a tym samym i interesu stanowiącego podstawę tego prawa może być analizowany z perspektywy ewentualnego zjawiska nadużywania tego prawa. Z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej, wynika, że zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej (vide wyrok NSA z 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 799/12). Odmowa ochrony nie następuje jednak poprzez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Nieprawidłowe jest więc stanowisko Sądu pierwszej instancji, wskazujące, iż jeśli celem wniosku jest realizacja subiektywnego indywidualnego interesu podmiotu, który go złożył, to wniosek ten nie dotyczy z tego właśnie powodu informacji o sprawie publicznej. Wniosek "każdego" o udostępnienie informacji publicznej jest wnioskiem podmiotu publicznego prawa podmiotowego do udostępnienia informacji publicznej, czyli z istoty swojej skierowany jest na realizację tego prawa, będącego istotnym elementem interesu prawnego, który - jako właśnie interes prawny - jest obiektywnym interesem indywidualnym. Natomiast przyjęcie interpretacji zaprezentowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prowadzi do konkluzji, zgodnie z którą - wbrew normatywnie określonemu zakresowi podmiotowemu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej - prawo to nie służy "każdemu", a kwalifikacja określonej informacji jako informacji publicznej będącej przedmiotem tego prawa zależy od tego, kto występuje z wnioskiem o tę informację. Oznacza to, że ta sama informacja raz może mieć charakter informacji publicznej (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot spoza "sprawy własnej"), a innym razem nie (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot w "sprawie własnej"). Pogląd, w myśl którego nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie, prowadziłby do absurdalnego wniosku, iż informacja o podejmowanej w takiej sprawie działalności bezpośrednio ukierunkowanej na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych byłaby dostępna dla "każdego", z wyjątkiem osoby, której ta działalność dotyczy. Dlatego ocena charakteru żądanej informacji jako informacji publicznej nie może odbywać się poprzez pryzmat "sprawy własnej" wnioskodawcy.
Reasumując, Sąd kasacyjny uznał za trafny zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p., gdyż dla oceny, czy żądana informacja ma charakter informacji publicznej, nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w jej uzyskaniu przez spółkę. Sposób czynienia użytku z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, a tym samym i interesu stanowiącego podstawę tego prawa, może być, jak wskazano wyżej, analizowany z perspektywy ewentualnego zjawiska nadużywania tego prawa, a w konsekwencji prowadzić do odmowy jego ochrony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - po ponownym rozpoznaniu sprawy - zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."). Przepis ten stanowi, że wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Przyjmuje się, iż wykładnia prawa, wyrażona w wyroku Sądu kasacyjnego, jest wiążąca w sprawie dla Sądu pierwszej instancji, gdy dotyczy zastosowania zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do wykładni prawa zawartej w uzasadnieniu wyroku NSA, bez względu na poglądy prawne zaprezentowane w orzeczeniach sądowych w innych podobnych sprawach. Przez wykładnię prawa rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Niewątpliwie wykładnia prawa, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Sąd pierwszej instancji nie jest natomiast związany oceną Sądu kasacyjnego dotyczącą stanu faktycznego sprawy, bowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (tak m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś [red.], H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 4, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 881 i powołane tam orzecznictwo; podobnie J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 268). Obowiązek podporządkowania się wykładni prawa wyrażonej w wyroku NSA, ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy (vide R. Hauser [red.], M. Wierzbowski [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 624 i cyt. tam wyrok NSA z 10 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1290/07).
W konsekwencji należy uznać, że związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażoną wcześniej przez NSA wykładnią prawa, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się jej w pełnym zakresie, co niewątpliwie determinuje treść nowego wyroku Sądu pierwszej instancji.
Wobec tego, że skarga w niniejszej sprawie, sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, nie precyzowała, które z punktów wniosku informacyjnego spółki obejmują zarzut bezczynności, tutejszy Sąd przyjął, iż skarga na bezczynność dotyczy całości wniosku. Jedynie in fine skargi skonkludowano, że organ "pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku w pkt 3-5", lecz w petitum skarżąca wniosła ogólnie o zobowiązanie Wójta do udzielenia żądanej informacji publicznej.
W ocenie Sądu, tak skonstruowana skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie.
Przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W doktrynie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).
W ramach u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci jej udzielenia (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.); nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż nie posiada żądanej informacji publicznej, względnie, że przysługuje odrębny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3, art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się skarżąca, jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i n. wraz z powołanym orzecznictwem).
Na gruncie ponownie rozpoznawanej sprawy nie ma wątpliwości, iż Wójt jako organ władzy publicznej jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Także przedmiot wniosku informacyjnego skarżącej w całości mieści się w zakresie przedmiotowym u.d.i.p. Taką kwalifikację, ale tylko odnośnie dwóch pierwszych pytań wniosku, przyjął też organ, udzielając na nie odpowiedzi w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w piśmie z 20 maja 2022 r. I tak pytanie nr 1 dotyczy aktualnego składu osobowego jednej z komisji stałych Rady Gminy [...] - Komisji Polityki Przestrzennej, Rolnej i Urbanistyki i w odpowiedzi na nie Wójt wyraźnie wskazał, że żądana informacja jest dostępna w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy [...] w zakładce SAMORZĄD - Komisje pod linkiem: https://www. [...]. Stosownie zaś do treści art. 10 ust. 1 u.d.i.p., informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Natomiast pytanie nr 2 odnosi się do frekwencji ww. Komisji na posiedzeniu, którego przedmiotem był wniosek spółki z 6 października 2021 r. w przedmiocie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego dla nieruchomości o nr ewidencyjnym [...] , obręb [...] . Organ poinformował skarżącą (pismem z 20 maja 2022 r.), iż na posiedzeniu Komisji Polityki Przestrzennej, Rolnej i Urbanistyki w dniu 19 stycznia 2022 r., którego przedmiotem był m.in. ww. wniosek skarżącej, byli obecni wszyscy członkowie tej Komisji. Uznać zatem należy, że w zakresie pytań nr 1 i 2 wniosku, skarga na bezczynność jest nieuzasadniona. Dlatego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga w tej części została oddalona, o czym orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku.
Pytania nr 3-5 wniosku dotyczą wyników głosowania nad ww. wnioskiem skarżącej z 6 października 2021 r., jak również kwestii ewentualnego sporządzenia (przez którykolwiek z referatów Urzędu Gminy [...] ) opinii lub rekomendacji co do rozpatrzenia tego wniosku, a także ich charakteru (pozytywne czy negatywne opinie/rekomendacje) bądź ewentualnego przeprowadzenia - w związku z ww. wnioskiem - analiz (i wskazania jakie analizy przeprowadzono w przypadku odpowiedzi twierdzącej).
Zdaniem tutejszego Sądu, wszystkie pytania wniosku spółki z [...] maja 2022 r. mają za przedmiot funkcjonowanie organu stanowiącego i kontrolnego gminy jakim jest rada gminy (vide art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), a konkretnie odnoszą się do składu osobowego i działania stałej komisji rady gminy w kontekście rozpatrywania wniosku skarżącej z 6 października 2021 r. Jawność działania organów rady gminy wynika z art. 11b ust. 1-3 u.s.g. Według tych przepisów, działalność organów gminy jest jawna. Ograniczenia jawności mogą wynikać wyłącznie z ustaw (ust. 1). Jawność działania organów gminy obejmuje w szczególności prawo obywateli do uzyskiwania informacji, wstępu na sesje rady gminy i posiedzenia jej komisji, a także dostępu do dokumentów wynikających z wykonywania zadań publicznych, w tym protokołów posiedzeń organów gminy i komisji rady gminy (ust. 2). Zasady dostępu do dokumentów i korzystania z nich określa statut gminy (ust. 3).
Wójt uznał, że pytania nr 3-5 wniosku nie stanowią informacji publicznej, gdyż skarżąca je formułuje w aspekcie swojego indywidualnego interesu. Jak obszernie wyjaśnił NSA w wiążącym tutejszy Sąd wyroku z 20 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 711/23, takie zapatrywanie jest błędne - prywatny interes spółki nie dyskwalifikuje przedmiotu jej wniosku jako informacji publicznej. Jednakże, co też podniósł Sąd kasacyjny w ww. orzeczeniu, korzystanie z trybu u.d.i.p. do osiągnięcia celu innego aniżeli dbałość o dobro publiczne - zwłaszcza utrzymanie transparentności życia publicznego - może być postrzegane jako nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej (vide wyroki NSA z 22 września 2023 r., sygn. akt III OSK 5540/21 i z 11 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 181/22). W przypadku stwierdzenia nadużycia tego prawa, organ zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie udostępnienia posiadanej informacji publicznej w trybie art. 16 lub art. 17 u.d.i.p. ze stosownym uzasadnieniem faktycznym i prawnym, która może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego (vide wyrok NSA z 22 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 2520/22).
Skoro zatem Wójt nie rozpatrzył pytań nr 3-5 wniosku, nieprawidłowo odmawiając im przymiotu informacji publicznej z uwagi na działanie spółki w sprawie własnej, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącej z [...] maja 2022 r. w tym zakresie w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzekł w pkt 1 sentencji wyroku w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Powtórnie rozpatrując pytania nr 3-5 wniosku, Wójt przyjmie, iż mają one walor informacji publicznej oraz rozważy, czy nie doszło do nadużycia przez spółkę prawa do informacji publicznej, a następnie w zależności od konkluzji podejmie stosowne działanie, tj. udostępni informację publiczną objętą pytaniami nr 3-5 wniosku albo wyda w tym zakresie decyzję odmowną, którą wyczerpująco uzasadni.
Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., w pkt 2 sentencji wyroku orzekł, iż bezczynność Wójta w rozpoznaniu ww. części wniosku informacyjnego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Taka sytuacja nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie, ponieważ bezczynność organu wynikała z błędnej kwalifikacji prawnej pytań nr 3, 4 i 5 wniosku, nie była zaś podyktowana ich zlekceważeniem.
O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika skarżącej (radcy prawnego) w wysokości 480 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa - 17 zł, Sąd rozstrzygnął w pkt 4 sentencji wyroku na mocy art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w myśl przepisów art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło