II SAB/Wa 273/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 31 maja 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pełnego zapisu dźwiękowego dokumentującego obrady sesji [...] Rady Gminy K. z dnia [...] maja 2012 r. postanawia: -odmówić przyznania prawa pomocy- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 273/12 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt I OZ 701/12 oddalił zażalenie skarżącego od powyższego postanowienia, podzielając stanowisko Sądu I instancji, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie. Wnioskiem z dnia 29 października 2012 r., uzupełnionym następnie w dniu 12 listopada 2012 r., skarżący ponownie zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący podniósł, że nastąpiła zmiana jego sytuacji. Pogorszył się bowiem jego stan zdrowia w stopniu uniemożliwiającym pracę fizyczną, co wpływa również na pogorszenie się sytuacji materialnej rodziny. Do wniosku została załączona kserokopia zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] października 2012 r. wraz z kserokopiami zwolnień lekarskich z dnia [...] września 2012 r. oraz z dnia [...] października 2012 r., z których wynika, że skarżący był niezdolny do pracy w okresie od dnia 7 września 2012 r. do dnia 6 grudnia 2012 r. W uzasadnieniu wniosku W. S. wskazał również, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, czwórką małoletnich dzieci oraz rodzicami. Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: emerytury rolnicze jego rodziców w kwocie po 992,93 zł i zasiłki rodzinne na czworo dzieci – w łącznej wysokości 524 zł, a łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi 2.509,86 zł brutto (2.314,19 zł netto) miesięcznie. Dodatkowo wskazał, że posiada dom o powierzchni 200 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 10,8845 ha (5,1755 ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym 1,6 ha lasu). Jednocześnie stwierdził, że gospodarstwo rolne, którym zajmuje się z żoną nie przynosi dochodu, a uzyskiwane plony przeznaczane są w całości na potrzeby rodziny. Również posiadany las nie zapewnia dodatkowych dochodów, ale jest z niego pozyskiwane drewno na opał. Wyjaśnił, że jego żona, jako jedyna z rodziny, posiada konto w banku, w celu otrzymywania zasiłków na dzieci. Podniósł też, że rodzina nie korzysta z sieci gazowej, a jedynie używa butli gazowych, co kosztuje 100 – 150 zł miesięcznie, opłaca również rachunki za energię elektryczną w kwocie około 400 zł miesięcznie, natomiast woda jest czerpana z własnej studni. Dodatkowo oświadczył, że jego obecny stan zdrowia nie pozwala mu na wykonywanie pracy na roli. Na powyższe okoliczności skarżący przedstawił szereg dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna i bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Podnieść również należy, że prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani do zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wskazuje się w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Jego celem jest bowiem zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Prawo pomocy powinno być więc udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. W niniejszej sprawie deklarowany dochód rodziny skarżącego wynosi 2.314,19 zł, jest on właścicielem domu, w którym mieszka, o powierzchni 200 m² oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 10,8845 ha (5,1755 ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym 1,6 ha lasu), która, jak wynika z oświadczenia, zaspakaja bieżące potrzeby rodziny. Dokonując oceny wniosku skarżącego z dnia 29 października 2012 r. należy przede wszystkim zauważyć, że jest to kolejny wniosek o przedmiocie prawa pomocy złożony przez skarżącego w niniejszej sprawie. Poprzedni wniosek z dnia 26 lipca 2012 r. został już rozpoznany - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie prawomocnym postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2012 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie można zatem odstąpić od oceny sytuacji materialnej strony zawartej we wskazanym wcześniej prawomocnym postanowieniu. Podkreślić przy tym należy, że zmiana stanowiska i odmienne orzeczenie w przedmiocie aktualnie rozpatrywanego wniosku z dnia 29 października 2012 r. o prawie pomocy jest możliwe wyłącznie przy spełnieniu warunku w postaci zmiany okoliczności sprawy. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zupełną odmienność dotychczasowego rozstrzygnięcia, w szczególności istotne pogorszenie sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Ze złożonych dokumentów nie wynika, aby w okresie pomiędzy złożeniem pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, a wnioskiem z dnia 29 października 2012 r. zaszły takie zmiany w sytuacji finansowej skarżącego, które by uzasadniały wydanie odmiennego orzeczenia w zakresie prawa pomocy. Skarżący przedstawił wyłącznie kopie zaświadczeń lekarskich potwierdzających jego niezdolność do pracy w dniach od 7 września 2012 r. do dnia 6 grudnia 2012 r. Dokumenty te nie wskazują, aby sytuacja majątkowa skarżącego oraz jego możliwości płatnicze uległy jakiejkolwiek zmianie. W stanie majątkowym oraz w dochodach skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wykazanym w formularzu wniosku nie zaszły żadne zmiany. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt oraz art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.