II SAB/Wa 276/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-11-08

Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności, ale przedstawia zaświadczenie lekarskie o przeciwwskazaniach do pracy fizycznej, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, która mimo przedstawienia zaświadczenia lekarskiego o przeciwwskazaniach do pracy fizycznej, nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Sąd uznał, że przeciwwskazania do pracy fizycznej nie eliminują całkowicie możliwości podjęcia pracy zarobkowej, zwłaszcza w sytuacji braku orzeczenia o niepełnosprawności, a majątek i dochody rodziny nie były na tyle niskie, aby uzasadnić całkowite zwolnienie od kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący W. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wniosek został złożony po wcześniejszym odmówieniu prawa pomocy i oddaleniu zażalenia przez NSA. Skarżący powołał się na pogorszenie stanu zdrowia uniemożliwiające pracę fizyczną. Sąd analizował sytuację majątkową i rodzinną skarżącego, w tym posiadany majątek (dom, gospodarstwo rolne) i dochody (emerytury rodziców, zasiłki rodzinne).
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu W. S. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu W. S. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 276/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu W. S. w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu ww. orzeczenia Sąd wskazał na majątek skarżącego w postaci gospodarstwa rolnego o powierzchni 10,8845 ha, którym może gospodarować w sposób przynoszący mu dochody oraz możliwości podejmowania pracy zarobkowej choćby dorywczej. Podkreślił też, że przedłożone przez skarżącego zwolnienia lekarskie (obejmujące drugie półrocze 2011 r.) nie pozwalają na przyjęcie, iż jego stan zdrowia uniemożliwia podjęcie jakiejkolwiek działalności zarobkowej, zwłaszcza że wobec skarżącego nie zostało wydane orzeczenie o niepełnosprawności. Powyższe postanowienie skarżący zaskarżył zażaleniem, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 18 września 2012 r., sygn. akt I OZ 680/12. W piśmie z dnia [...] października 2012 r. skarżący ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy, w tym ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata P. R., powołując się na pogorszenie stanu zdrowia w stopniu uniemożliwiającym mu pracę fizyczną. We wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym w dniu [...] października 2012 r. na urzędowym formularzu PPF, skarżący zażądał zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z informacji zawartych we wniosku oraz nadesłanych do akt sprawy kserokopii dokumentów wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, czworgiem małoletnich dzieci oraz rodzicami. Źródła dochodów tej rodziny stanowią emerytury rolnicze rodziców skarżącego w kwocie po 992,93 zł brutto oraz zasiłki rodzinne przyznane małżonce skarżącego na dzieci w łącznej wysokości 524 zł. W skład majątku skarżącego i jego rodziny wchodzi dom o powierzchni 200 m kw oraz nieruchomość rolna o powierzchni 10,8845 ha. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Na wstępie podkreślić należy, że oświadczenia skarżącego zawarte w formularzu kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także załączone do tego wniosku kserokopie dokumentów, jednoznacznie wskazują, iż sytuacja majątkowa oraz rodzinna skarżącego nie uległa zmianie w stosunku do stanu jaki istniał w momencie rozpoznawania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy (sierpień 2012 r.). Większość dokumentów wykazujących stan majątkowy i dochody rodziny skarżącego znajdowała się już w aktach niniejszej sprawy. Jedyną nową okolicznością jest dalsze przebywanie skarżącego na zwolnieniu lekarskim. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] października 2012 r. wynika, że skarżący "nie nadaje się do pracy fizycznej z powodu nasilenia dolegliwości bólowych". W świetle powyższego, aktualność zachowuje argumentacja zawarta w uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2012 r. Podkreślić należy, że przeciwwskazania do pracy fizycznej nie eliminują całkowicie możliwości podjęcia pracy. Skarżący może poszukiwać pracy zarobkowej niezwiązanej z wysiłkiem fizycznym. Nie posiada bowiem orzeczenia o całkowitej bądź częściowej niepełnosprawności. Zarówno skarżący, jak i jego małżonka są stosunkowo młodymi ludźmi i nie ma przeszkód do podjęcia przez nich zatrudnienia. Reasumując, wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata - wobec niespełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy - nie zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło