II SAB/Wa 277/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-15

Skład orzekający: Starszy Referendarz sądowy Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który deklaruje znaczne dochody z emerytur rolniczych oraz dochody z gospodarstwa rolnego, a także posiada dom i nieruchomość rolną, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca, pomimo posiadania domu i nieruchomości rolnej oraz deklarowania dochodów z emerytur rolniczych i gospodarstwa, nie wykazał, że żyje w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w wysokości 100 zł wpisu od skargi. Deklarowany stan majątkowy i dochody rodziny nie uzasadniają przyznania zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na bezczynność Wójta Gminy K. w sprawie o udostępnienie informacji publicznej. Wnioskodawca przedstawił szczegółowe dane dotyczące dochodów rodziny (emerytury rolnicze, zasiłki rodzinne, dochód z gospodarstwa), stanu majątkowego (dom, nieruchomość rolna) oraz ponoszonych wydatków. Sąd ocenił, czy przedstawione okoliczności uzasadniają przyznanie wnioskowanej pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy J. S. w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] lutego 2016 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. J. S. po otrzymaniu w niniejszej sprawie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi, w wysokości 100 zł (k-11), złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (k-23), który następnie sprecyzował w urzędowym formularzu PPF jako wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, to jest wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, synem, synową i ich dziećmi. Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: emerytura rolnicze jego w kwocie [...] zł oraz jego żony w kwocie [...] zł i zasiłki rodzinne na dzieci syna – w łącznej wysokości [...] zł, i dochód z gospodarstwa w wysokości [...] zł. Łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi zatem [...] zł brutto miesięcznie. Wskazał, że posiada dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym [...] ha lasu). Jednocześnie stwierdził, że gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu, a uzyskiwane plony przeznaczane są w całości na potrzeby rodziny. Również posiadany las nie zapewnia dodatkowych dochodów, ale jest z niego pozyskiwane drewno na opał. Podniósł też, że rodzina ponosi następujące wydatki: ubezpieczenie budynków – [...] zł rocznie, opłata za telefon ok. [...] zł miesięcznie, zakup węgla ok. [...] zł rocznie, wywóz nieczystości ok. [...] zł rocznie, wywóz śmieci ok. [...] zł miesięcznie, opłacenie podatków od gruntówi budynków – [...] zł rocznie, sczepienie psów [...] zł rocznie, przegląd kominiarski ok. [...] zł rocznie, dojazdy do szkoły ok. [...] zł miesięcznie. Do wniosku skarżący dołączył dokumentację dotyczącą stanu majątkowego rodziny w tym decyzję potwierdzającą pobieranie zasiłków, decyzję w sprawie wymiaru podatku rolnego, dokumenty potwierdzające wydatki na opłaty, oraz dokumentację medyczną dotyczącą syna. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej powołana jako p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podkreślić, iż przyznanie przez Sąd prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i być uzasadnione sytuacją majątkową strony żyjącej w ubóstwie. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowymi wykaże to w sposób przekonywujący. Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani do zwolnienia od kosztów sądowych. Dokonując pod tym kątem oceny sytuacji majątkowej skarżącego uznać należy, że deklarowany dochód jego rodziny wynosi [...] zł miesięcznie, gospodarstwo, prowadzone przez syna i synową wnioskodawcy zaspakaja bieżące potrzeby rodziny, a on sam (oraz jego żona) posiada stały dochód w postaci emerytury rolniczej. Wykazany stan majątkowy wskazuje, że J. S. nie żyje z rodziną w ubóstwie i jest w stanie opłacić koszty postępowania w sprawie, w tym koszty wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło