II SAB/Wa 285/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.M. przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. o wyłączenie stosowania przepisów postanawia - odrzucić skargę - W.M. (dalej jako "skarżący") pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. (data nadania w placówce pocztowej) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. o wyłączenie stosowania przepisów. Do skargi skarżący dołączył datowane na dzień [...] stycznia 2018 r. ponaglenie skierowane do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zawierające wniosek o niezwłoczne załatwienie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie ewentualnie odrzucenie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia [...] maja 2019 r. został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania akt administracyjnych poprzez nadesłanie ponaglenia z dnia [...] stycznia 2018 r. wraz z dowodem dostarczenia go do organu oraz wyjaśnieniem sposobu jego wniesienia przez W.M. W odpowiedzi na powyższe wezwania, organ w piśmie z dnia [...] maja 2019 r. poinformował, że w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest powołanego w wezwaniu ponaglenia z dnia [...] stycznia 2018 r. Następnie skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. został wezwany do nadesłania w terminie 7 dni dokumentu wskazującego na datę oraz sposób złożenia ponaglenia z dnia [...] stycznia 2018 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Skarżący przy piśmie z dnia 23 czerwca 2019 r. nadesłał dowód nadania ponaglenia z dnia [...] stycznia 2019 r., z którego wynika, że ponaglenie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu [...] kwietnia 2019 r. Jednocześnie wskazał, że ponaglenie omyłkowo zostało opatrzone datą [...] stycznia 2018 r., zamiast [...] stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Stosownie do art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na niezałatwienie sprawy w terminie lub prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi skorzysta ze środka przewidzianego w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. - dalej "k.p.a."). Zgodnie z art. 37 k.p.a. Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (§ 1). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (§ 2). Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3). Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Organ przekazuje ponaglenie wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy. Odpisy mogą zostać sporządzone w formie dokumentu elektronicznego. Przekazując ponaglenie, organ jest obowiązany ustosunkować się do niego (§ 4.) . Organ, o którym mowa w § 3, rozpatruje ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania (§ 5). Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym: 1) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości: a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone, b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości (§ 6). Organ rozpatrujący ponaglenie może z urzędu zmienić postanowienie, o którym mowa w § 6, wyznaczając dłuższy termin zakończenia postępowania, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, wymagające dłuższego postępowania, nieznane w momencie wyznaczania terminu (§ 7). W przypadku, o którym mowa w § 3 pkt 2, przepisów § 4, 6 i 7 nie stosuje się. W przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości organ prowadzący postępowanie niezwłocznie załatwia sprawę oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości (§ 8). Zatem warunkiem koniecznym wniesienia skargi do sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych było uprzednie wniesienie ponaglenia do organu prowadzącego postępowanie. Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. wniósł ponaglenie do organu, jednakże zostało ono nadane razem ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (vide: dowód nadania z dnia [...] kwietnia 2019 r.) Skierowanie ponaglenia równocześnie z wniesieniem skargi, nie może zostać uznane za wykorzystanie przez stronę skarżącą wszystkich środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. Katalog uprawnień przewidziany w art. 37 § 8 k.p.a. wymaga, aby organ ten mógł choćby zapoznać się z treścią ponaglenia, co pozwoliłoby mu – w razie zasadności– na wdrożenie procedur dyscyplinujących i eliminujących stwierdzone nieprawidłowości. Z tych względów w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że skarżący nie wyczerpał środka zaskarżenia zgodnie z wymogiem określonym w art. 52 § 1 P.p.s.a. Do przyjęcia bowiem skuteczności wniesienia skargi na przewlekłość konieczne jest nie samo wniesienie ponaglenia z art. 37 k.p.a., lecz także potrzebny jest upływ terminu w którym organ ma czas na zajęcie stanowiska w sprawie bądź też rozstrzygnięcie tego organu wydane przed upływem wskazanego terminu. Stanowisko takie przedstawione zostało w orzecznictwie sądowym i w doktrynie, gdzie przyjmuje się, że dla wypełnienia warunku wyczerpania środków zaskarżenia bezwzględnie konieczne jest uprzednie rozpoznanie wniesionego środka zaskarżenia przez organ administracji publicznej. Niewykorzystanie przez stronę dostępnych środków zaskarżenia powoduje, iż skarga złożona do sądu administracyjnego zostaje oceniona, jako niedopuszczalna, co z kolei skutkuje jej odrzuceniem (postanowienie NSA z dnia 13 maja 2009 r. sygn. akt II GSK 947/08, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2004 r. sygn. akt I SA 2813/03, postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2006 r. sygn. akt I FSK 588/05, postanowienie WSA w Łodzi z dnia 31 marca 2009r. sygn. akt III SA/Łd 94/09, wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 857/08, postanowienie NSA z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt II FSK 2595/11, cyt. za Komentarzem do ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod red. prof. Romana Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. BECK , Warszawa 2013 r , teza 4 i 14 do art. 52, str. 310 i 313). Z tego względu skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.