II SAB/Wa 288/18
WyrokWSA w Warszawie2018-12-05
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Maria Werpachowska, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność Ministra Sprawiedliwości w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Minister Sprawiedliwości dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, gdyż nie dotrzymał ustawowego terminu 14 dni na udzielenie informacji ani terminu przedłużonego. Jednakże bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ zwłoka była stosunkowo krótka i wynikała z obszerności wniosku. Po wniesieniu skargi organ udostępnił żądaną informację, co wykluczało zobowiązanie organu do ponownego działania.Stan faktyczny
M. G. złożył w marcu 2018 r. wniosek do Ministra Sprawiedliwości o udostępnienie obszernej informacji publicznej dotyczącej ławników i ich udziału w wymiarze sprawiedliwości. Organ poinformował o przedłużeniu terminu do 17 kwietnia 2018 r., jednak odpowiedź została udzielona dopiero 23 kwietnia 2018 r. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając niedotrzymanie ustawowego terminu i przewlekłość postępowania.Rozstrzygnięcie
Stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, ale bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; oddalił skargę w pozostałym zakresie; zasądził od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Sławomir Antoniuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. w pozostałym zakresie skargę oddala, 4. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego M. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] marca 2018 r. przesłanym do Ministra Sprawiedliwości Biura Ministra Wydziału Komunikacji Społecznej i Promocji M. G. zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1) wszelkich opracowań MS i podmiotów współpracujących w zakresie udziału ławników w wymiarze sprawiedliwości w Polsce; w przypadku nieposiadania takowych we własnych zasobach lub braku praw do ich udostępnienia, proszę o podanie podmiotów dysponujących owymi opracowaniami;
2) zagregowanych danych statystycznych MS dot. ławników w Polsce za 2 ostatnie kadencje (osobno) :
a) liczby ławników w sądach powszechnych obecnej (2016-19) oraz poprzedniej (2013-16) kadencji;
b) średniego wieku ławników orzekających w sądach powszechnych, w obecnej i poprzedniej kadencji;
c) jaka część (%) ławników została zgłoszona przez organizacje społeczne;
d) jaką część (%) ławników stanowiły osoby bezrobotne;
e) informację nt. wykształcenia ławników (obu kadencji) z podaniem rodzaju wykształcenia i kierunku oraz liczby/procentowego udziału poszczególnych rodzajów wykształcenia w ogólnej liczbie ławników (zgodnie z cz. B pkt 10 Karty Zgłoszenia kandydata na ławnika);
f) informacji nt. statusu zawodowego ławników orzekających (zgodnie z cz. B pkt 11 Karty Zgłoszenia) z podaniem procentowego udziału poszczególnych zawodów w ogólnej liczbie ławników obu kadencji;
g) jaka część (%) ławników posiadała doświadczenie w pracy społecznej (cz. B pkt 13 ww.);
h) jaka część (%) ławników pełniła już w przeszłości urząd ławnika (zgodnie z cz. B pkt 15 ww.);
i) jaka część (%) ławników wskazała na znajomość spraw pracowniczych (cz. B pkt 17 ww.);
3) zagregowanych danych statystycznych MS, za 3 ostatnie lata objęte pełna statystyką MS, dot. orzecznictwa sądów powszechnych, w tym w szczególności:
a) części (%) wszystkich spraw, którą stanowiły sprawy rozpoznawane z udziałem ławników;
b) części (%) wszystkich spraw karnych, którą stanowiły sprawy rozpoznawane z udziałem ławników;
c) części (%) orzeczeń (w sprawach cywilnych i karnych) wydanych przy udziale ławników, która została zaskarżona do sądu wyższej instancji;
d) części (%) orzeczeń (cywilnych i karnych) wydanych przy udziale ławników, która uległa zmianie albo uchyleniu w wyniku kontroli instancyjnej;
e) części (%) orzeczeń wydanych przy udziale ławników, gdzie zdanie odrębne zgłosił ławnik;
f) części (%) orzeczeń wydanych przy udziale ławników, gdzie zdanie odrębne zgłosił sędzia zawodowy;
4) danych finansowych MS za 2 ostatnie kadencje ławników, w szczególności dot.:
a) uśrednionego rocznego kosztu funkcjonowania instytucji ławnika w Polsce w trakcie obecnej kadencji;
b) uśrednionego rocznego kosztu funkcjonowania instytucji ławnika w trakcie kadencji 2013-2016;
5) planowanych działań legislacyjnych odnośnie ew. zmian w modelu udziału ławników w orzekaniu w sądach powszechnych (czy takie opracowania tudzież prace legislacyjne są obecnie prowadzone lub planowane - w przypadku odpowiedzi twierdzącej, jakie są ich założenia i na jakim są etapie);
6) planowanych uregulowań prawnych dot. udziału ławników w orzekaniu w Sądzie Najwyższym.
Wnioskodawca, na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wniósł o udostępnienie mu powyższych informacji pocztą elektroniczną na wskazany adres ewentualnie w inny sposób – w zależności od uznania organu – po uprzednim skontaktowaniu się w sprawie.
W dniu 5 kwietnia 2018 r. skarżący otrzymał, za pośrednictwem poczty elektronicznej, informację, iż z uwagi na obszerny zakres wniosku i konieczność zaangażowania w przygotowanie odpowiedzi kilku departamentów Ministerstwa Sprawiedliwości wniosek zostanie załatwiony do 17 kwietnia 2018 r.
W dniu 23 kwietnia 2018 r. organ udzielił obszernej odpowiedzi na wniosek. Odpowiedź została przekazana wnioskodawcy w formie elektronicznej. Odpowiedź została datowana na dzień 19 kwietnia 2018 r.
Pismem z dnia 21 kwietnia 2018 r., nadanym za pośrednictwem Poczty Polskiej w tym samym dniu, M. G. wniósł skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] marca 2018 r. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, o orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 100 zł i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kwoty 100 zł oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania a także o ukaranie pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi M. G. wskazał, iż termin na udzielenie odpowiedzi upłynął w dniu 27 marca 2018 r. Skarżący podjął próby kontaktu telefonicznego z osobą odpowiedzialną za załatwienie wniosku, lecz nie udało mu się skontaktować z tym pracownikiem Ministerstwa.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie i podkreślił, iż udzielił odpowiedzi skarżącemu (w dniu 23 kwietnia 2018 r.) zanim do organu wpłynęła skarga (w dniu 27 kwietnia 2018 r.). Organ podkreślił, iż skarżący otrzymał łącznie aż 26 stron informacji objętych zakresem wniosku. Organ zwrócił uwagę na obszerny zakres tematyczny wniosku i skomplikowany charakter sprawy. Organ wyjaśnił też, że skarżący w punkcie 1 wniosku zastrzegł, iż w przypadku gdyby Ministerstwo Sprawiedliwości nie posiadało żądanych informacji, jest zainteresowany informacją o podmiotach, które mogą te informacje posiadać. Z tego względu organ wskazał wnioskodawcy, że dysponentami części informacji są prezesi poszczególnych sądów, a także najprawdopodobniej Instytut Wymiaru Sprawiedliwości.
Organ podkreślił, iż w jego ocenie, brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, a w szczególności przyjęcia, że w niniejszej sprawie organ w sposób rażący naruszył prawo.
W piśmie procesowym z dnia 2 lipca 2018 r. M. G. wyjaśnił, że otrzymał w dniu 23 kwietnia 2018 r. pismo organu wraz z załącznikami. W jego ocenie organ udzielił żądanej, acz niepełnej informacji publicznej. Skarżący rozszerzył zakres swego żądania w postępowaniu sądowoadministracyjnym i wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania. Wskazał, że przesłane dane statystyczne (załączniki z tabelami) znajdowały się już w bazie danych Ministerstwa i nie wymagały odrębnego sporządzenia przez pracownika odpowiedzialnego za udzielenie informacji publicznej, co wynika ze szczegółowych informacji załączonych plików.
W piśmie procesowym z dnia 21 września 2018 r. M. G. doprecyzował, że domaga się zarówno ukarania organu grzywną w kwocie 100 zł, jak i przyznania od organu na rzecz skarżącego kwoty 100 zł, a ponadto zwrotu kosztów postępowania w kwocie 100 zł.
W piśmie procesowym z dnia 22 listopada 2018 r. skarżący podkreślił, iż organ zawiadomił go o uchybieniu terminu w dniu 5 kwietnia 2018 r., czym nie dotrzymał ustawowego terminu. Nowy termin organ wyznaczył na dzień 17 kwietnia 2018 r., którego również nie dotrzymał, bo odpowiedzi udzielił w dniu 23 kwietnia 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej zwana jako "P.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).
Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje natomiast wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm., dalej jako u.d.i.p.) terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej.
Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy samorządów gospodarczych i zawodowych (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). Przykładowy katalog informacji publicznych, podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p.
W orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną w rozumieniu powyższego przepisu będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem objęte może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania (por. wyrok z 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11, dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem cbois.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie został spełniony zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Minister Sprawiedliwości jest bowiem organem zobowiązanym do udzielenia posiadanej informacji publicznej, zaś żądana przez skarżącą informacja dotycząca zagregowanych danych statystycznych Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczących ławników, danych finansowych w zakresie uśrednionego kosztu funkcjonowania instytucji ławnika w Polsce w określonych kadencjach, planowanych działaniach legislacyjnych odnośnie ewentualnych zmian w modelu udziału ławników w orzekaniu w sądach powszechnych i planowanych uregulowaniach prawnych dotyczących udziału ławników w orzekaniu przed Sądem Najwyższym oraz opracowań Ministerstwa Sprawiedliwości i podmiotów współpracujących w zakresie udziału ławników w wymiarze sprawiedliwości ma charakter informacji publicznej.
Udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 ustawy). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy, nie sposób pominąć faktu, że organ po wniesieniu skargi do Sądu (co nastąpiło w dniu 21 kwietnia 2018 r. – data nadania przesyłki), udostępnił skarżącemu w dniu 23 kwietnia 2018 r. żądaną informację publiczną. Powyższe oznacza, że w momencie rozpoznawania skargi, organ nie pozostawał już w bezczynności, gdyż rozpatrzył wniosek skarżącego z [...] marca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. W tak ukształtowanych okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy Sąd nie mógł uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie posiada na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zobowiązywanie organu do spełnienia czynności, która została już dokonana, jest bowiem nieuprawnione i niemożliwe. Nie oznacza to jednak, że Sąd nie był uprawniony do zbadania i stwierdzenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie Minister Sprawiedliwości dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego z [...] marca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej i bezczynność ta trwała w dacie wystąpienia przez skarżącego ze skargą do Sądu. Organ winien bowiem przedłożony wniosek rozpoznać bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, co w sposób jednoznaczny wynika z treści art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Organ mógł w oparciu o art. 13 ust. 2 u.d.i.p. termin ten przedłużyć, jednakże to przedłużenie terminu winno nastąpić przed upływem owych 14 dni wyznaczonych przez ustawodawcę do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Tymczasem w niniejszej sprawie wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy nastąpiło w dniu 5 kwietnia 2018 r., a więc po upływie czternastodniowego terminu. Nowy termin załatwienia sprawy organ wyznaczył na dzień do 17 kwietnia 2018 r. Odpowiedź udzielona została zaś skarżącemu w dniu 23 kwietnia 2018 r., a więc 6 dni po wyznaczonym terminie. Organ pozostawał zatem w bezczynności od 27 marca 2018 r. do 5 kwietnia 2018 r. oraz od 18 kwietnia 2018 r. do 23 kwietnia 2018 r.
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W doktrynie spostrzega się, że przy ocenie charakteru bezczynności lub przewlekłości kluczowa jest długość okresu tej bezczynności (przewlekłości) (zob. W. Chróścielewski, glosa do wyroku NSA z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1881/14, Orzecznictwo Sądów Polskich z 2015 r., nr 12, poz. 116). Podkreślenia nadto wymaga, że istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Tymczasem regulacje ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne, zatem wymagają dokonywania ich wykładni, a nie wyłącznie ich mechanicznego stosowania. Tak więc nawet niewłaściwa ich interpretacja czy zastosowanie, nie mogą stanowić o tym, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest bowiem postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i powinno być interpretowane ściśle. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego pojęcia, "rażące" to "ponad miarę", "niewątpliwe", "wyraźne", "oczywiste". Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy, rozpatrywanej indywidualnie. W niniejszej sprawie wniosek skarżącego, choć z uchybieniem ustawowych terminów, ale został załatwiony. Zwłoka organu nie była przy tym nadmierna, gdyż w rzeczywistości trwała 11 dni i jak wyjaśnił organ, wynikała z obszernego zakresu żądania wniosku. Należy przy tym zaznaczyć, że organ udostępnił żądaną informację jeszcze przed wpłynięciem do niego skargi (ale już po jej skutecznym wniesieniu).
Wobec stwierdzenia, że zaistniała bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny oraz do przyznania żądanej sumy pieniężnej, w oparciu o przepis art. 149 § 2 P.p.s.a. i w tym zakresie skargę oddalił.
W okolicznościach niniejszej sprawy zauważyć również należy, iż obecna treść art. 149 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ujęta została w trzech odrębnych jednostkach redakcyjnych (punktach). Uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach wymienionych w komentowanym przepisie polega więc na zobowiązaniu organu administracji publicznej do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji (pkt 1) lub stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 2). Komentowany przepis w pkt 3 jako odrębną postać uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przewiduje stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłości postępowania. Wymieniony przepis przyznaje więc sądowi administracyjnemu kompetencję do stwierdzenia, że wystąpiła bezczynność lub przewlekłość, jeżeli z uwagi na zakończenie postępowania nie ma już potrzeby wydawania aktu lub dokonania czynności. Jak trafnie podkreśla się w piśmiennictwie ta forma rozstrzygnięcia będzie miała miejsce wówczas, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organ załatwi sprawę (por. A. Kabat, w: B, Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", teza 2, Lex 2016). W związku ze zmianą redakcji art. 149 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi utraciły aktualność te poglądy orzecznictwa, zgodnie z którymi w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organ załatwi sprawę, sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W obecnym stanie prawnym Sąd rozpoznający sprawę ze skargi na bezczynność i uwzględniający tę skargę, w ramach stosowania art. 149 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi realizuje tę spośród kompetencji określonych w punktach 1-3 tego przepisu, która jest adekwatna do stanu istniejącego w chwili orzekania przez Sąd. Nie ma zatem obecnie potrzeby umarzania postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), gdy po wniesieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organ załatwi sprawę, gdyż w takiej sytuacji Sąd nie podejmuje rozstrzygnięcia w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a kompetencją adekwatną do tego stanu rzeczy jest kompetencja do stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), wprowadzona do polskiego porządku prawnego ustawą zmieniającą z 2015 r.
Pogląd taki został wyrażony w wyroku NSA z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1621/16, dostępnym w CBOSA. Pogląd ten skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela i aprobuje.
Na zakończenie wyjaśnić należy, iż Sąd nie był uprawniony do zobowiązywania organu do pociągnięcia pracownika organu do odpowiedzialności dyscyplinarnej i porządkowej, o której mowa w art. 38 k.p.a.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzeczenie zawarte w punkcie 1 sentencji wyroku oparł na treści art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zaś orzeczenie zawarte w punkcie 2 na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Oddalenie skargi w pozostałej części nastąpiło na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło