II SAB/Wa 291/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w [...] w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji o przyznaniu stypendium socjalnego 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] czerwca 2019 r. od decyzji o przyznaniu stypendium socjalnego, 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w [...] na rzecz skarżącej M. M. kwotę 585,90 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt pięć złotych dziewięćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. M. pismem z dnia 31 października 2019 r. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] polegającą na nierozpoznaniu jej odwołania z dnia [...] czerwca 2019 r. od decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału [...][...] nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. W skardze, podtrzymanej pismem z dnia 26 lutego 2021 r., wniosła o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, a także kwoty 8,40 zł tytułem kosztów nadania listu poleconego z ponagleniem, oraz kwoty 5,90 zł tytułem złożenia pisma w niniejszej sprawie. M. M. wskazała, że złożyła wniosek o przyznanie stypendium do Wydziałowej Komisji Stypendialnej [...] (organ I instancji) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku. Następnie organ pierwszej instancji wydał decyzję oraz postanowienie. Od decyzji złożyła odwołanie do Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] (organ drugiej instancji). OKS [...] uchyliła zaskarżoną decyzję i przekazała sprawę do organu pierwszej instancji. Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału [...] [...] wydała decyzję nr [...] w dniu [...] maja 2019 r. Od tej decyzji skarżąca wniosła odwołanie i mimo upływu ponad 5 miesięcy organ nie wykonał żadnej czynności w sprawie. Tym samym zaistniała konieczność wniesienia ponaglenia do organu. Mimo złożonego ponaglenia, organ drugiej instancji nie rozpoznał odwołania i pozostawał w bezczynności, co spowodowało konieczność wniesienia skargi. W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] wniosła o oddalenie skargi, ewentualnie stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśniła, że w dniu [...] lutego 2021 r. została wydana decyzja w związku ze złożonym odwołaniem od decyzji z dnia [...] maja 2019 r., która wyczerpuje żądania skarżącej. Przyznała, że bezczynność OKS [...] w sprawie rozpatrzenia odwołania miała miejsce, jednak zwróciła uwagę na towarzyszące jej okoliczności, które komplikowały sprawę. Sytuacja epidemiologiczna spowodowała, że praca Uczelni, a przede wszystkim organów kolegialnych, została w znaczy sposób ograniczona. Nie można było też zrobić skanów dokumentów i przesłać ich poszczególnym członkom, bowiem we wniosku i dokumentach jest za dużo danych osobowych skarżącej i jej rodziny. Wpływ na bezczynność organu miał też fakt, że osobowy skład OKS stanowią w większości studenci, oczywiście są również pracownicy, jednak nie są oni angażowani we wszystkie sprawy, bowiem pracami kieruje przewodniczący OKS, który rozdziela sprawy dla poszczególnych składów rozstrzygających. Tak też było w tym przypadku, gdy skład rozstrzygający sprawę stanowili studenci, co więcej od chwili rozpoczęcia sprawy do chwili zakończenia zmieniał się skład trzykrotnie. W tym czasie doszło też do zmiany Regulaminu Pomocy Materialnej oraz przepisów powszechnie obowiązujących. W dniu [...] października 2020 r. została powołana nowa Komisja Odwoławcza, która zebrała się dopiero w styczniu 2021 r. z uwagi na panujące warunki epidemiologiczne i związane z tym obostrzenia. Nie zmienia to jednak faktu, że nie zostały zachowane terminy oraz odpowiednie procedury związane z właściwym powiadomieniem skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga na bezczynność Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w zakresie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej [...][...] nr [...] z dnia [...] maja 2019 r., jest dopuszczalna w świetle art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329); zwanej dalej p.p.s.a. Przed wniesieniem skargi, M. M. wystąpiła bowiem do Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z ponagleniem z dnia [...] października 2019 r. w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4, albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl zaś art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, że w dniu wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tj. 31 października 2019 r., terminy określone w art. 35 § 3 k.p.a. upłynęły, zaś postępowanie w sprawie odwołania skarżącej z dnia [...] czerwca 2019 r. od decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału [...][...] z dnia [...] maja 2019 r. nie zostało zakończone w wymaganej przez przepisy prawa formie. Przyjmując nawet, że sprawa ta miała charakter szczególnie skomplikowany, jest bezsporne, że organ nie zakończył postępowania w terminie 2 miesięcy od dnia wpływu odwołania. Postępowanie administracyjne nie zostało zakończone rozstrzygnięciem administracyjnym także do dnia wniesienia skargi do Sądu na bezczynność organu w tej sprawie, a zatem skarga była zasadna w dniu jej wniesienia. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się bezczynności. Okoliczność, że Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] rozpatrzyła odwołanie, wydając decyzję w dniu [...] lutego 2021 r., a zatem przed rozpoznaniem sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie zmienia ustalenia Sądu w tym zakresie. Wydanie rozstrzygnięcia po wniesieniu skargi na bezczynność organu powoduje jedynie, że Sąd nie ma już podstaw, aby zobowiązać organ do rozpatrzenia odwołania z [...] czerwca 2019 r. Powyższa okoliczność nie czyni natomiast, w stanie faktycznym tej sprawy, skargi na bezczynność bezzasadną. W ocenie Sądu, zarówno czas trwania postępowania odwoławczego z odwołania skarżącej od decyzji z dnia [...] maja 2019 r. (prawie dwa lata), jak i brak działań ze strony organu, zmierzających do jak najszybszego zakończenia postępowania powoduje, że konieczne stało się stwierdzenie, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu odwołania z dnia [...] czerwca 2019 r. od decyzji o przyznaniu stypendium socjalnego z dnia [...] maja 2019 r. Orzeczenie zawarte w pkt 2 sentencji wyroku wydano na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. O kosztach orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1800), zasadzając na rzecz skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 585,90 zł, na którą składa się wpis od skargi 100 zł i wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł oraz opłata pocztowa w kwocie 5,80 zł. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.