II SAB/Wa 293/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-02-10

Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie skargi na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w zakresie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji emerytalnej powinien zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach ze stosunków służbowych, w tym dotyczących uprawnień emerytalnych żołnierza, jest ustawowo zwolniony z obowiązku uiszczenia tych kosztów od momentu wniesienia skargi, dlatego wniosek w tym zakresie podlega oddaleniu jako bezzasadny. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu należy uwzględnić, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
D. P., odbywający karę pozbawienia wolności i otrzymujący wojskową rentę inwalidzką, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na bezczynność Ministra Obrony Narodowej dotyczącą rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji emerytalnej. Po potrąceniu alimentów i innych zobowiązań, jego dochód netto wynosił 315,81 zł, a nie posiadał majątku poza przydziałem służbowym na lokal mieszkalny.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowił adwokata z urzędu dla D. P., zlecając jego wyznaczenie Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. P. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w zakresie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji emerytalnej postanawia postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla D. P. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. D. P. wnioskiem z dnia 27 grudnia 2011 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Na podstawie informacji przedstawionych przez stronę w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożonych do akt, w dniu 1 lutego 2012 r., dokumentów źródłowych ustalono, co następuje. Skarżący odbywa w zakładzie karnym karę pozbawienia wolności. Nie jest tam zatrudniony. Dochód skarżącego stanowi wojskowa renta inwalidzka w wysokości 1.299,38 zł miesięcznie. Na skarżącym ciąży obowiązek zapłaty świadczeń alimentacyjnych oraz inne wierzytelności, w łącznej wysokości 779,63 zł. Po dokonaniu potrąceń ze wskazanych tytułów oraz odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne i zaliczki na podatek dochodowy, wnioskodawca otrzymuje kwotę 315,81 zł. Według oświadczenia, strona nie posiada majątku, a wymieniony w formularzu lokal mieszkalny o pow. 54 m2 objęty jest wyłącznie przydziałem służbowym. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "d" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi D. P., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność organu w zakresie uprawnień emerytalnych należnych żołnierzowi, a zatem w przedmiocie ściśle dotyczącym praw ze stosunków służbowych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi), poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia, nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W myśl art. 246 § 1 ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tej zaś części skarżący wykazał, że kwota wypłacanego świadczenia rentowego nie pozwala mu ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W związku z tym należało uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło