II SAB/Wa 294/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA Przemysław Szustakiewicz, Stanisław Marek Pietras, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej – oddala skargę – J. K., w formie elektronicznej, w dniu [...] maja 2017 r. skierował do Ministra Sprawiedliwości wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie informacji i odpowiedzi na następujące pytania: 1. Proszę podać imiona i nazwiska osób, które wedle Wiceministra Sprawiedliwości L. P. tworzą "lokalny układ" w S., który sędzia I. P. ma rozbić po jej wyborze na stanowisko Prezesa Sądu Okręgowego w S. 2. Proszę podać "co przez lata zabagniono" i co ma posprzątać młoda, energiczna sędzia I. P.. 3. Czy wie Pan o istnieniu W., o którym pisze Pana zastępca Wiceminister L. P. ? 4. Czy wie Pan o "ruchach personalnych", jakie czyni Pana zastępca Wiceminister Sprawiedliwości L. P. w tym o liście zacytowanym wyżej przykładem PiS-L. piszącego o PiS-M.? Wnioskodawca w piśmie organu z dnia [...] maja 2017 r. został poinformowany, że wpis Pana Ministra L. P. w serwisie internetowym [...], jak też zakres pytań zawartych we wniosku, nie dotyczy informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764), gdyż wpis stanowi prywatną korespondencję. Wobec powyższego J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie jego wniosku z dnia [...] maja 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zdaniem skarżącego żądana informacja stanowi informację publiczną, bowiem dotyczy treści pisma, jakie sędzia L. P., podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, wysłał do dziennikarza za pośrednictwem serwisu [...]. Treści, jakie publikuje sędzia P. i przekazuje opinii publicznej, jednoznacznie wskazują, że jest to oficjalne konto urzędnika państwowego. Na koncie tym nie są ogłaszane ani publikowane żadne prywatne treści L. P., żadne dane prywatne czy o prywatnych sprawach. Skarżący wniósł o stwierdzenie naruszenia prawa przez Ministra Sprawiedliwości, ukaranie organu grzywną oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie i podał, że wbrew opinii skarżącego przedmiotem jego wniosku nie jest pismo, lecz wpis w serwisie [...], Pana L. P. [...] w Ministerstwie Sprawiedliwości. Jest to prywatna korespondencja, skierowana do indywidualnego odbiorcy, która została podana do publicznej wiadomości bez wiedzy i zgody Pana L. P. Ta korespondencja nie jest stanowiskiem Ministra Sprawiedliwości. Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2017 r. odniósł się do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę i stwierdził, że nie zachodzą żadne powody do odrzucenia skargi na bezczynność Ministra Sprawiedliwości, który nie udostępnił informacji publicznej o sprawach publicznych w ścisłym sensie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do oceny zasadności skargi należy odnieść się do jej charakteru i w tym zakresie wypada wskazać, iż skarżący składając skargę, wyraził swoje niezadowolenie ze sposobu załatwienia jego wniosku z dnia [...] maja 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. Mając na uwadze, iż stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, z późn. zm.), dalej powoływanej jako "u.d.i.p", do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), w skrócie: "P.p.s.a.", a z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a, nie można mieć wątpliwości co do kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie. Odnosząc się do oceny zasadności skargi należy wskazać, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia lub aktu albo też z dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest zatem określony akt lub czynność, lecz ich brak w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy poprzez wydanie określonego aktu lub podjęcie czynności. Co do zasady, warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest – jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 P.p.s.a. – wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Jednakże w przypadku skargi na bezczynność, której przedmiotem jest dostęp do informacji publicznej należy przyjąć, iż skarga nie musi być poprzedzona środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Brak jest bowiem podstaw do występowania z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazywania, że złożone zostało zażalenie na bezczynność organu w trybie, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a. (vide: wyrok NSA z dnia 24 maja 2006r., w sprawie I OSK 601/05, dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjmuje się, że rolą sądu administracyjnego przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej jest udzielenie odpowiedzi na pytanie czy objęta wnioskiem informacja stanowi informację publiczną, a następnie czy podmiot zobowiązany do jej udostępnienia rzeczywiście nie podjął działań nakazanych mu przez prawo. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się bowiem pogląd, że skargę na bezczynność w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej można złożyć nie tylko wobec "milczenia" podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, ale również w sytuacji, w której powstał spór między wnioskodawcą a adresatem wniosku co do charakteru żądanej informacji. Tym samym sąd administracyjny, do którego trafiła skarga na bezczynność, pełni rolę arbitra, który ma przede wszystkim przesądzić czy wnioskodawca żąda informacji, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i tym samym czy ustawa ta znajduje zastosowanie. Skarga na bezczynność w tego rodzaju sprawach chroni wnioskodawcę przed arbitralnym stanowiskiem podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, które uniemożliwia uzyskanie żądanej informacji (vide: wyrok NSA z dnia 7 lipca 2010 r., w sprawie I OSK 592/10, wyrok NSA z dnia 6 października 2011 r., w sprawie I OSK 1510/1, dostępne j. w.). Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, iż każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy, a także regulacje art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". (vide chociażby: wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., w sprawie II SA 181/02; wyrok NSA z dnia 20 października 2002 r., w sprawie II SA 1956/02 oraz wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., w sprawie II SA 2036-2037/02, za: M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002 r., s. 28). Z powyższego wynika, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne lub gospodarujących mieniem publicznym. W sprawie bezsporne jest, że Minister Sprawiedliwości jest organem władzy publicznej, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Natomiast sporne jest, czy żądana przez skarżącego informacja posiada walor informacji publicznej Wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2017 r. zainicjował postępowanie uregulowane przepisami u.d.i.p. Analiza przepisów tej ustawy prowadzi do konkluzji, iż w razie skierowania wniosku o udzielenie informacji publicznej, podmiot zobowiązany do udostępnienia takiej informacji może zachować się w jeden z poniższych sposobów: 1) udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia. Wówczas winien dokonać tego w formie czynności materialno – technicznej. Przy czym w tym trybie udostępniana jest informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.); 2) poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Wówczas dopuszczalną i właściwą formą odniesienia się do wniosku o udostępnienie takiej informacji jest wyłącznie pismo zawiadamiające wnioskodawcę o braku możliwości zastosowania przepisów omawianej ustawy. 3) odmówić udostępnienia informacji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) lub umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), czego winien dokonać w formie decyzji administracyjnej; 4) odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.. Pozostając w realiach niniejszej sprawy wypada wskazać, iż Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi z dnia [...] maja 2017 r. na wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2017 r. nie udostępnił mu żądanych informacji uznając, że nie stanowią one informacji publicznej. W ocenie Sądu, tak udzielona odpowiedź w pełni stanowiła wywiązanie się organu z obowiązków, które spoczywały na nim na gruncie przepisów u.d.i.p. Podkreślić bowiem należy, że jeżeli żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ powiadamia jedynie wnoszącego, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa. W niniejszej sprawie żądanie udostępnienia informacji odnosi się zamieszczonego na [...] przez Podsekretarza Stanu w Ministerstwie L. P. wpisu. Zdaniem Sądu, organ zasadnie uznał, że żądane informacje nie posiadają waloru informacji publicznej. Przedmiotowy wpis został skierowany do dziennikarza i odnosi się do pisanych przez niego tekstów. Jest to prywatna ocena zawartych w nich treści dokonana przez Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. Z treści wpisu jednoznacznie wynika, że zawarte w nim informacje miały charakter prywatny i skierowane był do określonego odbiorcy. Z samego faktu, że treść wpisu została upubliczniona, nie wynika, że informacje te uzyskały charakter informacji publicznej Tym samym zawarty w skardze zarzut bezczynności organu w przedmiocie nieudzielenie informacji publicznej w zakresie określonym we wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2017 r. jest bezzasadny. Wniosek organu o odrzucenie skargi z oczywistych względów nie mógł zostać uwzględniony, gdyż w sprawie nie zachodziły przesłanki określone w art. 58 p.p.s.a, a sprawa podlegała merytorycznemu rozpoznaniu. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o oddaleniu skargi, jak w sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 151 P.p.s.a.