II SAB/Wa 299/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A. J. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...] w przedmiocie rozpoznania punktu 2 wniosku z dnia [...] marca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązać Komendanta Powiatowego Policji w [...] do rozpoznania punktu 2 wniosku A. J. z dnia [...] marca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Komendanta Powiatowego Policji w [...] kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) na rzecz A. J. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi A. J. (dalej: Skarżący) z 24 kwietnia 2024 r. jest bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...] (dalej: Komendant) w zakresie rozpoznana punktu 2 wniosku z [...] marca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w którym Skarżący za pośrednictwem poczty elektronicznej zwrócił się do Komendanta o przesłanie: 1) danych statystycznych dotyczących przestępczości na terenie gminy J. za lata 2021-2023 obejmujących liczbę stwierdzonych przestępstw: a. ogółem, b. kryminalnych, c. w każdej z tzw. "7 kategorii przestępstw pospolitych": bójka i pobicie, kradzież cudzej rzeczy, kradzież samochodu - i poprzez włamanie, kradzież z włamaniem, rozbój, kradzież i wymuszenie rozbójnicze, uszkodzenie rzeczy, uszczerbek na zdrowiu - z procentem wykrycia; 2) zestawienie przestępstw kryminalnych za 2023 r. popełnionych na terenie gminy C. z podaniem kwalifikacji prawnej oraz nazwą ulicy, gdzie zaistniało przestępstwo (dane przygotowane w oparciu o wszczęcia postępowań). W odpowiedzi na wniosek pismem z 21 marca 2024 r. Komendant udostępnił Skarżącemu w formie tabeli dane, o których mowa w pkt. 1 a-c wniosku, oraz poinformował Skarżącego, powołując się na treść art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902; dalej: u.d.i.p.), że dane, o których mowa w pkt. 2 wniosku, stanowią informację publiczną przetworzoną, a jej pozyskanie wymaga użycia dodatkowych sił i środków, natomiast Skarżący nie wykazał szczególnej istotności dla interesu publicznego w jej udostępnieniu. W skardze Skarżący wniósł o zobowiązanie Komendanta do rozpoznania pkt. 2 wniosku oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł, że żądana przez niego w pkt. 2 wniosku informacja publiczna nie nosi znamion przetworzonej z uwagi na niewielką liczbę odnotowanych przestępstw. W ocenie Skarżącego jej przygotowanie i udostępnienie nie powinno zająć Komendantowi dużo czasu. Poza tym odmowa udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. następuje w formie decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę Komendant wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w odpowiedzi na wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; p.p.s.a.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, zobowiązuje organ do dokonania w określonym terminie czynności (pkt 1) albo stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Przepisy p.p.s.a. nie konkretyzują pojęcia nieostrego, jakim jest bezczynność organu administracji publicznej. W doktrynie - w ślad za orzecznictwem - przyjmuje się, że bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go podjęciem w terminie stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2011 r., s. 109). Na gruncie przepisów u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci jej udostępnienia (art. 10 ust. 1), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, ewentualnie o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1), nie informuje wnioskodawcy, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3), względnie, że przysługuje odrębny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) lub nie informuje wnioskodawcy, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Poza tym sąd musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie oraz, jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, PPP nr 6/2012, s. 75 i n., oraz wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12). W niniejszej sprawie wątpliwości ani Sądu, ani Stron nie budzi to, że Komendant jako organ administracji publicznej sensu stricto jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a żądana przez Skarżącego informacja jako dotycząca sposobu wykonywania zadań publicznych przez Komendanta i podległe mu jednostki posiada przymiot publicznej na podstawie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Oś sporu między stronami stanowi natomiast kwestia, czy należy uznać informację publiczną, o której mowa w pkt. 2 wniosku, za przetworzoną. W ocenie Sądu odpowiedź na to pytanie jawi się jako przedwczesna, bowiem rozstrzygnięcie Komendanta w tej materii zapadło w niewłaściwej formie. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Odmowa udostępnienia informacji publicznej przetworzonej z tej przyczyny, że jej uzyskanie nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, powinna zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. następować w formie decyzji administracyjnej, a nie odformalizowanej czynności, np. pisma informacyjnego lub wiadomości e-mail. Jedynie pierwszy z wymienionych powyżej aktów poddaje się skutecznej kontroli sądowoadministracyjnej, w szczególności pod względem prawidłowości zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W niniejszej sprawie Komendant rozpoznał pkt. 2 wniosku w formie pisma przesłanego Skarżącemu jako skan za pośrednictwem poczty elektronicznej, a nie w formie decyzji administracyjnej. Nieprawidłowa forma załatwienia przedmiotowej sprawy determinowała stwierdzenie przez Sąd, że mimo podjętego działania Komendant pozostawał w bezczynności. Rozpoznając ponownie pkt. 2 wniosku Skarżącego, Komendant uwzględni ocenę prawną Sądu zaprezentowaną w niniejszym wyroku i dostosuje formę załatwienia sprawy do rodzaju rozstrzygnięcia, tzn. np. udostępni żądaną informację publiczną w formie czynności materialno-technicznej albo odmówi jej udostępnienia w formie decyzji administracyjnej. W tym drugim wypadku Komendant powinien mieć na uwadze treść art. 16 ust. 2 u.d.i.p. oraz wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązki. Stwierdzenie, że bezczynność danego podmiotu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, orzecznictwo zarezerwowało dla niemających racjonalnego uzasadnienia jakościowo oczywistych i ilościowo znaczących przypadków obrazy obowiązujących norm prawnych (podobnie NSA w wyroku z 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1610/20, oraz powołanym tam orzecznictwie). Zaliczono do nich m.in. rozpoznanie wniosku ze znaczącym uchybieniem ustawowemu terminowi (por. prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SAB/Gl 14/15), niewykonywanie przez podmiot prawomocnego wyroku sądowego zobowiązującego do rozpoznania wniosku (zob. wyrok WSA w Białymstoku z 26 marca 2018 r., sygn. akt II SAB/Bk 169/17), długotrwałe ignorowanie przez podmiot wniosku (por. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 28 lutego 2024 r., sygn. akt II SAB/Wa 570/23) lub obstrukcja przejawiająca się niekonsekwentnym stosowaniem przez podmiot kolejnych instytucji prawnych dającym pretekst do nieudostępniania wnioskowanej informacji (por. wyrok NSA z 21 listopada 2024 r., sygn. akt III OSK 748/23). W ocenie Sądu bezczynność Komendanta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jakkolwiek Komendant uchybił ustawowemu, 14-dniowemu terminowi do rozpoznania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), opóźnienia nie sposób uznać za znaczne, bo kilkudniowe. Poza tym Komendant rozpoznał pkt 1 a-c wniosku Skarżącego, a nieprawidłowa forma załatwienia sprawy w zakresie pkt. 2 wniosku wynikła z błędnej interpretacji prawa oraz zamiaru załatwienia sprawy z obu punktów wniosku w jednym piśmie za pośrednictwem poczty elektronicznej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jak w punkcie 1 sentencji, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. jak w punkcie 2 sentencji oraz na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. jak w punkcie 3 sentencji, zaliczając na poczet kosztów uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 złotych. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ przedmiotem skargi jest bezczynność.