II SAB/Wa 30/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi J.T. na bezczynność Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku J.T. z dnia [...] grudnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa na rzecz skarżącego J.T. kwotę 100 (słownie: sto złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. T. (dalej, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (dalej, jako: Dyrektor lub organ) w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej, jako: u.d.i.p.). Skarżący do skargi dołączył ww. wniosek, z którego wynika, iż skarżący wystąpił o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1. Wszelkiej zgromadzonej przez organ dokumentacji dotyczącej działki nr [...] położonej w obrębie M., gminy K., powiatu G. stanowiącej wcześniej własność Skarbu Państwa - Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa dla której Sąd rejonowy w G. prowadził KW nr [...]; 2. Pełnej dokumentacji przetargowej dotyczącej tej działki; 3. Umowy sprzedaży nr [...] z [...] sporządzonej przed Notariuszem J. S. w L.; Poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Kiedy i w jakim trybie odbył się przetarg na te nieruchomość? 2. Ile osób brało udział w przetargu? 3. Jakie osoby reprezentowały organ/komisje przetargową w trakcie przetargu? 4. Czy ktoś zgłaszał zastrzeżenia/skargi/wnioski dotyczące procedury tego przetargu? Skarżący zarzucając w skardze bezczynność wniósł o: 1. zobowiązanie Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa do rozpatrzenia wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego wszelkich kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący wnioskiem z dnia [...] grudnia 2023 r. wystąpił do Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Pomimo upływu określonego w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. terminu, zobowiązującego organ do udostępnienia informacji publicznej w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, organ nie udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji. Skarżący nie otrzymał również żadnej informacji od organu, która wskazywałaby na powody opóźnienia oraz termin, w jakim nastąpi udostępnienie wnioskowanej informacji. Skoro zatem organ nie podjął żadnych działań w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego, tj. skarżącemu nie została udostępniona wnioskowana informacja, jak również nie wydano decyzji odmownej w zakresie udostępnienia takiej informacji, oczywiste jest, że organ dopuścił się naruszenia wskazanych w petitum skargi przepisów u.d.i.p. i dopuścił się bezczynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podał po pierwsze, że wniosek skarżącego został złożony za pośrednictwem ePUAP w dniu [...] grudnia 2023 r. (piątek) o godz. 23:46, a zatem po godzinach pracy OT KOWR w W. Dni [...] grudnia 2023 r. były dniami wolnymi od pracy. Stąd też pracownicy organu mogli zaznajomić się z wnioskiem skarżącego oraz podjąć działania zmierzające do jego rozpoznania dopiero w dniu 27 grudnia 2023 r. Organ stanął zatem na stanowisku, że datą faktycznego wpływu wniosku był dzień 27 grudnia 2023 r. i to od tej daty należy liczyć ustawowy termin na rozpoznanie wniosku. Po drugie Dyrektor wskazał, że materiały, których udostępnienia domagał się skarżący należały do właściwości Sekcji Zamiejscowej KOWR w L., co w zestawieniu z obszernością żądanych informacji stanowiło dodatkową przeszkodę organizacyjną w rozpoznaniu wniosku. Wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej został rozpoznany pozytywnie w dniu 9 stycznia 2024 r. (udzielono żądanych materiałów - łącznie 111 stron dokumentów). Organ nie pozostaje zatem w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem). W rozpoznawanej sprawie ani kryterium podmiotowe, ani przedmiotowe nie było sporne między stronami. Wypada jednak przypomnieć, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz.U. z 2023 r. poz. 1308) Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, jak i jego oddziały terenowe, ma status państwowej osoby prawnej będącej agencją wykonawczą. Tym samym, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa – działający w jego imieniu Dyrektor Generalny (art. 4 ust. 1 powołanej ustawy) jest podmiotem podlegającym obowiązkowi udostępnienia informacji publicznej. W kwestii kryterium przedmiotowego należy wskazać na art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. precyzuje pojęcie informacji publicznej, przedstawiając przykładowy katalog danych mających walor informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Podkreślić jednak należy, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Zatem informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, jak również wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 28 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 73/22). Żądane we wniosku z dnia [...] grudnia 2023 r. informacje bez wątpienia mają walor informacji publicznej. Sporną natomiast kwestią między stronami w tej sprawie jest to czy Dyrektor udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej czy też pozostaje w bezczynności. Analiza akt sprawy wskazuje, zdaniem Sądu, iż skarga na bezczynność organu jest uzasadniona. Z akt sprawy wynika, że wniosek skarżącego został złożony za pośrednictwem ePUAP w dniu [...] grudnia 2023 r. (piątek) o godz. 23:46, a zatem po godzinach pracy Oddziału Terenowego w W. Dni [...] grudnia 2023 r. były dniami wolnymi od pracy. Organ podał, że pracownicy organu mogli zapoznać się z wnioskiem skarżącego oraz podjąć działania zmierzające do jego rozpoznania dopiero w dniu 27 grudnia 2023 r. i dlatego ten dzień należy uznać za dzień złożenia wniosku. W ocenie Sądu, podniesiona zaś przez organ w odpowiedzi na skargę ww. argumentacja, mogłaby ewentualnie stanowić podstawę do wydłużenia terminu na udzielenie odpowiedzi do 2 miesięcy (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Niemniej jednak aby organ mógł z tej alternatywy skorzystać, musiałby uprzednio zawiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia i o terminie, w którym udostępni informację (nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku), czego jednak w sprawie nie uczynił (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2024 r. sygn. akt IV SAB/Wr 102/24). Dyrektor nie tylko nie dochował terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., ale jednocześnie nie podjął żadnych czynności umożliwiających mu wydłużenie tegoż terminu (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.) Analiza akt wskazuje, że Dyrektor udostępnił wnioskowaną informację publiczną przy piśmie z dnia 9 stycznia 2024 r. gdy tymczasem 14-dniowy termin upłynął w dniu 5 stycznia 2024 r. Nie ulega wątpliwości, że organ po pierwsze nadesłał dokumentację dotyczącą działki nr [...] położonej w obrębie M., gminy K., powiatu G. stanowiącej wcześniej własność Skarbu Państwa - Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa dla której Sąd rejonowy w G. prowadził KW nr [...], w tym dokumentację przetargową dotyczącą tej działki oraz umowę sprzedaży nr [...] z [...] sporządzoną przed Notariuszem J. S. w L. (111 stron dokumentacji). Po drugie organ udzielił odpowiedzi na wszystkie wskazane we wniosku pytania w piśmie z dnia 9 stycznia 2024 r. o nr [...] Żądana informacja została przesłana na wskazany przez skarżącego adres ePUAP. W aktach sprawy znajduje się nadto urzędowe poświadczenie doręczenia, z którego wynika, iż skarżący żądaną informację odebrał. Tym niemniej skoro Dyrektor uczynił to po terminie to zarzut bezczynności jest zasadny. Fakt udostępnienia żądanej informacji nie wyłącza zasadności stawianego organowi zarzutu bezczynności i możliwości dokonania merytorycznej oceny tego zarzutu przez Sąd administracyjny (zob. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19). Zdaniem Sądu stwierdzona bezczynność nie jest jednak rażąca. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo niedopełnienie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej ustawowych obowiązków, czyli także przekroczenie terminów załatwienia sprawy. Rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku woli załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Z okoliczności sprawy nie wynika, aby zaistniała zwłoka wynikała z celowego zaniechania czy też z lekceważącego traktowania przez organ obowiązków informacyjnych. W ocenie Sądu bezczynność w załatwieniu niniejszej sprawy nie jest efektem zaniechań podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia (udostępnienia informacji publicznej), lecz wynika z nieprawidłowego interpretowania i zastosowania przepisów prawa dotyczących dostępu do informacji publicznej. Te okoliczności w ocenie Sądu nie pozwalają uznać, że stwierdzona bezczynność miała postać kwalifikowaną. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji, a na podstawie art. 149 §1a P.p.s.a. jak w pkt 2 sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania zawarte w pkt 3 sentencji wyroku zostało wydane na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wysokości 100 zł. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a.