II SAB/Wa 301/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-08-31
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, posiadający dom o powierzchni 200 m², nieruchomość rolną o powierzchni ponad 10 ha, deklarujący miesięczny dochód rodziny w kwocie 3.687 zł oraz ponoszący określone wydatki, wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w kwocie 100 zł tytułem wpisu od skargi, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od tych kosztów?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, iż nie jest w stanie uiścić kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi. Pomimo deklarowanych wydatków i trudnej sytuacji rodzinnej, sąd uznał, że posiadany przez rodzinę dom, nieruchomość rolna oraz deklarowany dochód rodziny pozwalają na pokrycie tak niewielkiego kosztu postępowania, co wyklucza zastosowanie instytucji prawa pomocy jako wyjątku od zasady ponoszenia kosztów przez stronę.Stan faktyczny
W. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca przedstawił szczegółowe dane dotyczące dochodów i wydatków swojej wieloosobowej rodziny, a także posiadanych nieruchomości. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi W. S. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej (nr ew. działki [...]) postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W. S. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 100 zł, pismem z dnia 6 lipca 2017 r., złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Powyższy wniosek uzupełnił, składając wypełniony formularz PPF, w którym wskazał, że wnosi o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, czwórką dzieci oraz rodzicami.
Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: emerytury rolnicze jego rodziców w kwocie po 1.096,09 zł, zasiłki rodzinne na dzieci – w łącznej wysokości 507 zł oraz wyliczony na podstawie tzw. hektarów przeliczeniowych teoretyczny dochód z posiadanego gospodarstwa rolnego dla celów podatku rolnego w wysokości 987,86 zł. Wskazał, że tak ustalony, łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi 3.687,04 zł miesięcznie. Podał, że posiada dom o powierzchni 200 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 10,8845 ha (5,1755 ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym 1,6 ha lasu). Jednocześnie stwierdził, że gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu pieniężnego, a uzyskiwane plony przeznaczane są w całości na potrzeby rodziny. Również posiadany las nie zapewnia dodatkowych dochodów, ale jest z niego pozyskiwane drewno na opał. Wyjaśnił, że jego żona, jako jedyna z rodziny, posiada konto w banku, w celu otrzymywania zasiłków na dzieci. Podniósł, że rodzina nie korzysta z sieci gazowej, a jedynie używa butli gazowych, co kosztuje około 150 zł miesięcznie, opłaca również rachunki za energię elektryczną w kwocie około 400 zł miesięcznie, telefon – około 80 zł miesięcznie, wywóz śmieci – 160 zł miesięcznie oraz dojazdy dzieci do szkoły w kwocie około 70 zł miesięcznie, natomiast woda jest czerpana z własnej studni.
Do stałych wydatków skarżący zaliczył również konieczne leki dla starszych i schorowanych rodziców, w tym [...], w wysokości około 600 zł miesięcznie. Do innych koniecznych kosztów utrzymania zaliczył koszty ubezpieczenia budynków w wysokości 470 zł rocznie, zakup węgla – 850 zł rocznie, wywóz nieczystości – około 600 zł rocznie, podatki od nieruchomości – 594 zł rocznie, szczepienie psów – 100 zł rocznie, przegląd kominiarski – 150 zł rocznie.
Ponadto stwierdził, że jego stan zdrowia znacznie się pogorszył - w stanie zawałowym trafił do szpitala, gdzie stwierdzono u niego wadę serca, co oznacza, że jest niezdolny do pracy w gospodarstwie. Wskazał, że obecnie zalega z płatnościami z tytułu podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości na kwotę 746,50 oraz odsetki, a z tytułu wywozu śmieci - 478,60 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i winno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący.
Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani do zwolnienia (częściowego zwolnienia) od kosztów sądowych.
Prawo pomocy winno być więc udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku.
Deklarowany dochód rodziny skarżącego wynosi 3.687 zł, jest on właścicielem domu, w którym mieszka, o powierzchni 200 m² oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 10,8845 ha (5,1755 ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym 1,6 ha lasu), która, jak wynika z oświadczenia, zaspakaja bieżące potrzeby rodziny.
Należy więc uznać, że wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić kwoty 100 zł tytułem wpisu od wniesionej skargi.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło