II SAB/Wa 302/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spraw.) Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Z. R. na bezczynność Szefa Służby Celnej w przedmiocie odwołania od aktu mianowania na stopień służbowy [...] w korpusie podoficerów Służby Celnej z dniem [...] stycznia 2010 r. 1. zobowiązuje Szefa Służby Celnej do rozpatrzenia odwołania Z. R. od aktu mianowania na stopień służbowy [...] w korpusie podoficerów Służby Celnej, w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz uzasadnieniem i aktami postępowania administracyjnego, 2. zasadza od Szefa Służby Celnej na rzecz skarżącego Z. R. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Dyrektor Izby Celnej w W., działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 5 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), mianował Z. R. na stopień służbowy [...] z dniem [...] listopada 2009 r. i przyznał mu dodatek służbowy przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej w wysokości 0,211. Następnie organ ten, działając na podstawie art. 115 ust. 5 w związku z art. 120 ust. 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 lit. f powołanej wyżej ustawy, mianował Z. R. z dniem [...] stycznia 2010 r. na stopień służbowy [...]. Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. Z. R. złożył odwołanie od powyższego aktu mianowania do Szefa Służby Celnej. Szef Służby Celnej pismem z dnia [...] marca 2010 r. poinformował wyżej wymienionego, że mianowanie na stopień służbowy na podstawie art. 188 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Celnej, nie ma charakteru decyzji administracyjnej, a zatem nie przysługuje od niego odwołanie w trybie administracyjnym. Z. R. w dniu [...] marca 2010 r. wniósł do Ministra Finansów zażalenie na niezałatwienie sprawy przez Szefa Służby Celnej w terminie określonym w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: k.p.a. Minister Finansów w odpowiedzi z dnia [...] kwietnia 2010 r., wskazał, że jego zdaniem nie doszło do zwłoki w załatwieniu sprawy mianowania na stopień służbowy, ponieważ mianowanie na stopień nie jest decyzją administracyjną, a zatem Szef Służby Celnej nie jest organem odwoławczym w sprawach dotyczących mianowania na stopień służbowy i nie jest w związku z tym podmiotem właściwym do rozpatrywania tego rodzaju spraw. Z. R. pismem z dnia 3 maja 2010 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Szefa Służby Celnej w przedmiocie rozpatrzenia jego odwołania z dnia [...] lutego 2010 r. od aktu mianowania go z dniem [...] stycznia 2010 r. na stopień służbowy [...], wnosząc o zobowiązanie Szefa Służby Celnej do wydania decyzji administracyjnej w tym przedmiocie oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, iż organ zobowiązany był do rozpatrzenia jego odwołania od przedmiotowego aktu mianowania na podstawie przepisów art. 127 i nast. k.p.a. W jego ocenie przedmiotowy akt mianowania stanowi decyzję administracyjną. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej odrzucenie, wskazując na jej niedopuszczalność, albowiem dotyczy czynności, która nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Przedmiot czynności nie jest bowiem wymieniony w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ani żaden przepis ustawy szczególnej nie przewiduje właściwości rzeczowej sądu administracyjnego odnośnie mianowania na stopień. Organ powołał się przy tym na postanowienia WSA w Olsztynie, Gdańsku i Wrocławiu, odrzucające skargi funkcjonariuszy celnych od mianowania na stopień służbowy (sygn. akt: II SA/Ol 209/10, II SA/Ol 181/10, II SA/Ol 146/10, III SA/Gd 90/10, III SA/Gd 94/10, III SA/Gd 111/10, IV SA/Wr 108/10). Wskazał, że w sprawach dotyczących mianowania na stopień służbowy funkcjonariusza Służby Celnej ustawodawca wyłączył możliwość wniesienia odwołania i skargi do sądu administracyjnego, co wynika z treści art. 188 ustawy o Służbie Celnej, który to przepis wyraźnie wskazał, w jakich przypadkach rozstrzygnięcie w ramach stosunku służbowego ma mieć formę decyzji administracyjnej. Należą do nich sprawy przeniesienia, powierzenia pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, przeniesienia na niższe stanowisko, zawieszenia w pełnieniu obowiązków, zwolnienia ze służby. W pozostałych, niewymienionych w tym przepisie sprawach, przewidziana została właściwość sądów do rozstrzygania sporów pracowniczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga Z. R. zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, lecz pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Istota skargi na bezczynność, zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), polega na tym, że sąd uwzględniając taką skargę zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Należy zauważyć, że dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu była wynikiem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu, czy też spowodowana była jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinien zostać wydany. W postępowaniu administracyjnym zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie jest środkiem zaskarżenia, który przysługuje wyłącznie od decyzji administracyjnej (por. glosę B. Adamiak, OSP 1993, z. 3, poz. 178). Postępowanie odwoławcze jest regulowanym przez prawo procesowe ciągiem czynności procesowych podejmowanych przez organ odwoławczy oraz inne podmioty postępowania. Ciąg czynności procesowych postępowania odwoławczego można podzielić na trzy podstawowe stadia: postępowanie wstępne, postępowanie rozpoznawcze i stadium podjęcia decyzji. W postępowaniu wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu (art. 134 k.p.a.). Wynik tych czynności przesądza o bycie prawnym pozostałych stadiów postępowania odwoławczego, w razie bowiem ustalenia niedopuszczalności odwołania bądź uchybienia terminu do złożenia odwołania i braku podstaw do jego przywrócenia, czynności pozostałych stadiów nie mogą być przez organ odwoławczy podjęte. Tak więc, w razie wniesienia odwołania organ odwoławczy obowiązany jest wszcząć postępowanie odwoławcze przez podjęcie czynności postępowania wstępnego. Przepis art. 134 k.p.a., odmiennie aniżeli przepisy regulujące wszczęcie postępowania przed organem I instancji, formalizuje czynności organu odwoławczego, wskazując na przedmiot postępowania wstępnego oraz formę zakończenia postępowania wstępnego. W przeciwieństwie zatem do organu I instancji, który w myśl przepisów zawartych w dziale II, rozdziale 1 "Wszczęcie postępowania", w razie ustalenia, iż w sprawie nie ma podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego, zachowuje się biernie nie wszczynając postępowania, organ odwoławczy jest zobowiązany do podjęcia czynności postępowania wstępnego oraz do zakończenia tego postępowania w razie wyniku negatywnego w formie postanowienia. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Zatem, ocena kwestii dopuszczalności odwołania od aktu mianowania winna być dokonana przez organ odwoławczy w trybie przewidzianym w art. 134 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie Szef Służby Celnej do dnia rozprawy nie wydał postanowienia w tym przedmiocie, co czyni zasadnym zarzut skargi o bezczynności organu odwoławczego. Skarżący przed wniesieniem skargi wyczerpał środki prawne przewidziane w art. 37 k.p.a., tzn. wniósł zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Zatem skarga była dopuszczalna. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 tej ustawy.