II SAB/Wa 302/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2025 r. sprawy ze skargi B. S. na bezczynność Prezydenta [...]. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2024 r. o dodatek mieszkaniowy 1. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie. I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. B. S. (zwana dalej: "Skarżącą") złożyła [...] marca 2024r. do Prezydenta [...] - Wydziału [...] dla Dzielnicy [...] (zwany dalej "Prezydentem [...]") wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego od zajmowanego lokalu położonego przy ul. [...] w [...]. Do wniosku załączono: - orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Skarżącej z [...] września 2015r., z którego wynika, że Skarżącą zaliczono do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od [...] lipca 2015r.; - zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o wysokości przychodu Skarżącej; - decyzję ZUS o waloryzacji od 1 marca 2023r. przysługującej emerytury oraz 3 przekazy pocztowe potwierdzające wypłaty emerytury za grudzień 2023r., styczeń i luty 2024r.; - zawiadomienie o wysokości opłat za zajmowany przez Skarżącą lokal mieszkalny. 2. Z notatki służbowej z [...] marca 2024r. wynika, że pracownice ww. Wydziału [...] próbowały dokonać wywiadu środowiskowego w lokalu zajmowanym przez Skarżącą, ale nikogo nie zastano. 3. Z notatki służbowej z [...] kwietnia 2024r. wynika, że pracownice ww. Wydziału [...] próbowały dokonać wywiadu środowiskowego w lokalu zajmowanym przez Skarżącą, ale nikogo nie zastano. W rozmowie z sąsiadką uzyskano informację, że w lokalu nikogo nie ma, a od czasu do czasu widywany jest tam syn Skarżącej. 4. Z notatki służbowej z [...] kwietnia 2024r. wynika, że pracownice ww. Wydziału [...] próbowały dokonać wywiadu środowiskowego w lokalu zajmowanym przez Skarżącą, ale nikogo nie zastano. 5. Prezydent [...] poinformował Skarżącą w piśmie z [...] kwietnia 2024r., że rozpatrzenie sprawy nie jest możliwe, z uwagi na konieczność przedstawienia dokumentów wskazanych w tym piśmie, w terminie 14 dni od otrzymania wezwania. Skarżąca odebrała przesyłkę z wezwaniem [...] maja 2024r. 6. Prezydent [...] poinformował Skarżącą w piśmie z [...] maja 2024r., że ww. wniosek pozostawił bez rozpoznania, z uwagi na brak złożonej dokumentacji do [...] maja 2024r. Do ponownego wniosku należy załączyć komplet dokumentów. Skarżąca odebrała ww. pismo [...] czerwca 2024r. 7. Skarżąca w piśmie z [...] maja 2024r., nadanym [...] maja 2024r. wyjaśniła, że załącza zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o wysokości przychodu Skarżącej oraz zaświadczenie o wypełnieniu obowiązku meldunkowego. Wskazała ponadto, że [...], [...] i [...] maja 2024r. miała i ma przewidziane wizyty lekarskie i badania specjalistyczne i nie ma możliwości przed [...] maja 2024r. skorzystać z pomocy osoby towarzyszącej. Pomoc ta jest niezbędna, gdyż Skarżąca ma poważne problemy ze wzrokiem. Po [...] maja 2024r. Skarżąca ma mieć też zabieg operacyjny, ponadto ze względu na wiek i stan zdrowia nie jest w pełni sił i nie jest w stanie realizować zadań życiowych. 8. Skarżąca w piśmie z [...] czerwca 2024r., które nadała [...] czerwca 2024r. wyjaśniła, że w terminie uzupełniła żądane dokumenty, a organ nie odpowiedział na pisemne stanowisko Skarżącej. 9. Prezydentem [...] skierował do Skarżącej [...] lipca 2024r. pismo, w którym wskazał, że ww. wniosek Skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego pozostał bez rozpatrzenia, z uwagi na brak jego uzupełnienia. Przekazane drogą pocztową dokumenty nie spełniają wymagań określonych w wezwaniu, Brak jest informacji o dokonanych odliczeniach z US oraz dokumentu potwierdzającego stałe zameldowanie w ww. lokalu, którego dotyczy wniosek. 10. Skarżąca [...] stycznia 2025r. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwane dalej "SKO"), na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024r., poz. 774, zwany dalej "k.p.a."), ponaglenie, w którym wskazała, że postępowanie w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego jest prowadzone w sposób przewlekły, żądając: - przeanalizowania sprawy i podjęcie odpowiednich czynności, w tym wydania zaleceń wiążących co do sposobu załatwienia sprawy dodatku mieszkaniowego; - wydanie merytorycznej decyzji, bo Skarżąca spełnia wszystkie wymogi uzyskania tego dodatku. 11. SKO postanowieniem z [...] lutego 2025r. nr [...] uznało "zażalenie" Skarżącej na przewlekłe prowadzenie postępowania za uzasadnione i wyznaczyło Prezydentowi [...] termin do [...] marca 2025r. do rozpatrzenia wniosku Skarżącej z [...] marca 2024r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego i wydania w tym zakresie stosownego rozstrzygnięcia. 12. Prezydent [...] decyzją z [...] marca 2025r. nr [...] odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego, powołując się na art. 1-8 ustawy z 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2023r., poz. 1335, zwana dalej "u.d.m.") i art. 104 i art. 107 k.p.a. 13. Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] lutego 2025r. skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie ww. dodatku mieszkaniowego, wnosząc o: 1) zobowiązanie ww. organu do przeanalizowania sprawy pod kątem złożonej skargi, podjęcie odpowiednich czynności, w tym wydanie wiążących zaleceń co do sposobu załatwienia sprawy oraz wydania merytorycznej decyzji w terminie miesiąca, bo Skarżąca spełnia wszystkie wymogi uzyskania dodatku mieszkaniowego; 2) zasądzenie od Prezydenta [...] na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej (10.000zł); 3) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych; 4) o zwolnienie Skarżącej z wszelkich kosztów, w tym sądowych i procesowych (ze względu na jej trudne położenie zarówno życiowe jak i materialne). Skarżąca w uzasadnieniu skargi opisała przebieg postępowania związany ze złożonym w marcu 2024r. wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Zdaniem Skarżącej skierowane do Niej żądania do uzupełnienia braków formalnych były nakierowane na uniemożliwienie uzyskanie ww. świadczenia, a wręcz upodlenie osoby starszej i schorowanej, bowiem zmuszające do podejmowania czynności zbędnych, niepotrzebnych na gruncie obowiązujących przepisów. Skarżąca podniosła, że żaden przepis u.d.m. nie odnosi się do obowiązku meldunkowego, ani do odliczeń podatkowych, ich wysokości i terminu zapłaty WSA w Warszawie wskazał, że przepisy u.d.m. nie precyzują jak rozumieć pojęcie zamieszkiwania czy zajmowania lokalu, to oceniając stan faktyczny i prawny w tym zakresie należy mieć na względzie poglądy doktryny i judykaturę wypracowane na gruncie prawa cywilnego. Zgodnie z art. 25 k.c. miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O wypełnieniu jego przesłanek świadczą: faktyczne przebywanie i zamiar stałego pobytu. Ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o kryteria zobiektywizowane, świadczące o woli skoncentrowania swoich spraw w danej miejscowości. Okoliczności te nie zostały w sprawie w sposób wystarczający wyjaśnione. Stałe zamieszkiwanie powiązane jest z tzw. centrum życiowym, tj. miejscem gdzie przebywa osoba z zamiarem stałego pobytu. Pobyt stały oznacza zamieszkiwanie w danej miejscowości pod oznaczonym adresem z wolą koncentracji w tym miejscu swoich spraw życiowych, w tym osobowych i majątkowych interesów. Nie można pominąć kwestii możliwość powrotu do mieszkania po czasowym pobycie w innym miejscu z powodu np. choroby. Centrum życiowe oznacza więc miejsce, w którym dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu, gdzie ześrodkowane są wszystkie jej podstawowe sprawy życiowe, gdzie zgromadziła swoje podstawowe przedmioty potrzebne do egzystencji, a więc upraszczając miejsce, w którym stale przebywa, śpi, gotuje, pierze, czyli tam gdzie spełnia swoje podstawowe potrzeby bytowe. Oczywistym jest też, że zameldowanie o tym nie przesądza, bowiem jest tylko czynnością rejestracyjną (wyrok WSA w Warszawie z 27 maja 2009r. sygn. akt VIII SA/Wa 741/08, LEX nr 547935). To na organie spoczywał obowiązek wykazania, że Skarżąca w lokalu faktycznie nie zamieszkuje (nie śpię tam, nie jem, nie spędzam czasu), a uproszczanie tego i sprowadzanie wyłącznie do obowiązku meldunkowego jest nadmiernym uproszczeniem i działaniem podyktowanym na zmuszenie do dostarczenia dowodów negatywnych przez stronę. U.d.m. nie wyklucza przyznania świadczenia osobie nieposiadającej nigdzie miejsca zameldowania (bowiem przesłanki ustawowe sprawdzają się do zamieszkiwania), a okoliczności te organ może wykazać wyłącznie w oparciu o wywiad środowiskowych, co do którego pracownicy referatu nawet nie poczynili starań. Skarżąca za nieuprawnione uznała też żądanie przedstawienia zaświadczenia z Urzędu Skarbowego, gdy za dochód należy uznać wszystkie przychody finansowe uzyskane w okresie przyjmowanym do wyliczenia dodatku mieszkaniowego (w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku), które mogą być przeznaczone na pokrycie bieżących wydatków mieszkaniowych. Skarżąca powołał się na stanowisko judykatury, że bez znaczenia jest, za jaki okres ubiegającemu się o dodatek mieszkaniowy przysługiwały przychody faktycznie uzyskane (wypłacone) w trzech miesiącach poprzedzających złożenie wniosku (por. wyrok WSA w Poznaniu z 29 stycznia 2020r. sygn. akt II SA/Po 706/19, LEX nr 2780743). Niezrozumiałe jest zatem żądanie zaświadczenia za cały poprzedni rok, jeżeli podstawą do przyznania świadczenia jest wysokość za okres 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Zdaniem Skarżącej wypełniała wszelkie żądania organu, dochowując terminów i prowadząc z organem korespondencję i przedkładając posiadane dokumenty, tak samo jak w poprzednich okresach, kiedy przyznano dodatek mieszkaniowy. 14. Prezydent [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu administracji do wydania w sprawie decyzji merytorycznej; oddalenie skargi w pozostałej części. Podtrzymał też stanowisko wyrażone w ww. decyzji z [...] marca 2025r. o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skarga okazała się częściowo zasadna. 2. Na wstępie należy wyjaśnić, że rozpoznanie sprawy nastąpiło w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r., poz. 935, zwana dalej "P.p.s.a."), stosownie do którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a., sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Obecne brzmienie art. 149 § 1 P.p.s.a. nadano ustawą z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658). W uzasadnieniu do projektu nowelizacji (druk sejmowy nr 1633/VII kadencja) stwierdzono: "W związku z powyższym proponuje się przyznanie sądom kompetencji do stwierdzania, że wystąpiła bezczynność lub przewlekłość, jeżeli z uwagi na zakończenie postępowania nie ma już potrzeby zobowiązywania do wydania aktu lub dokonania czynności. Taka regulacja stworzy realny system ochrony obywateli przed przewlekłym prowadzeniem postępowania w powiązaniu z powołaną ustawą o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych. Sąd będzie mógł oddalić skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania jedynie w przypadku stwierdzenia, że na dzień wniesienia skargi organ nie pozostaje w bezczynności lub przewlekłości". W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. sąd oddala skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku stwierdzenia, że na dzień wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności lub przewlekłości. Skarga na bezczynność jest zatem skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia. Bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok NSA z 9 października 2018r. sygn. akt I OSK 1987/2018, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W toku postępowania administracyjnego jedną z podstawowych zasad jest szybkość postępowania administracyjnego wyrażona w art. 12 § 1 i 2 k.p.a. Jej istota sprowadza się do tego, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Natomiast sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Stosownie bowiem do art. 35 k.p.a., określającego terminy załatwiania spraw administracyjnych, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.). W odniesieniu do spraw załatwianych w pierwszej instancji ustawodawca wskazuje, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ustawodawca przewidział przy tym ewentualną sytuację niezałatwienia sprawy w terminie, nakładając na organ administracji publicznej na mocy art. 36 § 1 k.p.a. obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, podania przyczyny zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia. 3. Sąd, oceniając, czy sprawę załatwiono z zachowaniem terminu określonego w myśl ww. przepisów k.p.a., stwierdza przede wszystkim, że z akt sprawy wynika, że Prezydent [...] wydał decyzję kończącą postępowanie w przedmiocie dodatku mieszkaniowego [...] marca 2025r., którą Skarżąca otrzymała [...] kwietnia 2025r. Potwierdzają to doręczone przez Prezydenta [...] dokumenty do akt administracyjnych. Skarga do WSA w Warszawie została natomiast wniesiona [...] lutego 2025r., po wcześniejszym wniesieniu ponaglenia. Skarga była zatem dopuszczalna. Sąd stwierdza natomiast, że choć z akt administracyjnych sprawy wynika, że Prezydent [...] podejmował w sprawie czynności, w celu jej załatwienia – a więc uznał, że sprawa wymagała postępowania wyjaśniającego, to sprawa nie została zakończona w terminie miesiąca od złożenia przez Skarżącą wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Tym samym bezczynność Prezydenta [...] jest niewątpliwa, gdyż przekroczono miesięczny termin na załatwienie sprawy, wynikający zarówno z art. 35 § 3 k.p.a., jak i art. 7 ust. 7 u.d.m. Ostatni z ww. przepisów w sposób wyraźny wskazuje natomiast, że decyzja w sprawie dodatku mieszkaniowego powinna zostać wydana w ciągu miesiąca od dnia złożenia wniosku. Intencją ustawodawcy było bowiem skrócenie terminu rozpatrzenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Okres jednego miesiąca liczony od [...] marca 2024r. upływał zatem [...] kwietnia 2024r. W tym terminie nie doszło do wydania decyzji w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, lecz rozpoznano wniosek w sposób nieprzewidziany przepisami u.d.m. – pozostawiono go bez rozpoznania i uczyniono to nie w formie postanowienia, lecz w zwykłym piśmie z [...] maja 2024r., w którym nie przewidziano pouczenia o przysługujących Skarżącej środkach zaskarżenia. Warto też zauważyć, że organ w związku z nadesłanymi przez Skarżącą pismami z [...] maja 2024r. i [...] czerwca 2024r. zamiast wydać decyzję w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, to [...] lipca 2024r. – poinformował, że Skarżącej nie przysługuje wniosek o przywrócenie terminu, który upłynął [...] maja 2024r. Sprawa pozostała więc bez rozpatrzenia, gdyż przedłożone przez Skarżąca dokumenty nie spełniały wymogów zawartych w wezwaniu do niej skierowanym przez organ. Zdaniem Sądu było to działanie nieprawidłowe, gdyż w sprawie należało wydać decyzję. Dodatek mieszkaniowy - co do zasady - jest przyznawany na podstawie wniosku i dołączonych do niego dokumentów. Nie wyklucza to jednak możliwości uzupełnienia materiału dowodowego poprzez uzyskanie informacji o sytuacji dochodowej czy zawodowej wnioskodawcy, jeżeli organ prowadzący postępowanie uzna takie działanie za zasadne. W tym celu przeprowadza się wywiad środowiskowy, w szczególności gdy organ poweźmie wątpliwości co do sytuacji ubiegającego się o dodatek mieszkaniowy. W sprawie taka sytuacja zaszła, bowiem trzykrotne próby przeprowadzenia ze Skarżącą wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania nie powiodły się. W myśl art. 7 ust. 3a u.d.m. niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ust. 3, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Natomiast stosownie do art. 7 ust. 4 u.d.m. upoważniony przez organ, o którym mowa w ust. 1, pracownik przeprowadzający wywiad środowiskowy może żądać od wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego złożenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenia o stanie majątkowym, zawierającego w szczególności dane dotyczące posiadanych: 1) ruchomości i nieruchomości; 2) zasobów pieniężnych. Odmowa złożenia oświadczenia stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ może więc odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego w przypadku niedostarczenia wskazanych dokumentów w wyznaczonym terminie. Powinno to nastąpić w formie decyzji, a nie wniosku o pozostawieniu wniosku Skarżącej bez rozpatrzenia. Wydanie przez Sąd orzeczenia zawartego w punkcie pierwszym sentencji wyroku, było już tego względu uzasadnione, na mocy art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W orzecznictwie ugruntowany jest bowiem pogląd, że skoro termin wskazany w art. 7 ust. 7 u.d.m. jest terminem procesowym, to w przypadku jego przekroczenia organowi może zostać postawiony zarzut bezczynności lub prowadzenia postępowania w sposób przewlekły (por. wyrok WSA w Krakowie z 7 kwietnia 2017r., sygn. akt III SA/Kr 1830/16, LEX Nr 2281796). Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Po uchwale w składzie 7 Sędziów NSA z 3 września 2013r. sygn. akt I OPS 2/13 (dostępna na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), nie budzi już wątpliwości, że w razie pozostawienia podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Ponadto należy wyjaśnić, że dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie niewydania stosownego aktu lub niepodjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, że organ nie pozostał bierny wobec złożonego wniosku Skarżącej i podjął czynności zmierzające do jego załatwienia, co znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że Sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie (tak WSA w Warszawie w wyroku z 14 lipca 2021r. sygn. akt VII SAB/Wa 41/21, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). 4. Sąd nie znalazł jednak podstaw do uznania, że bezczynność Prezydenta [...] miała charakter rażący, z tego względu, że z akt sprawy wynika, że Skarżąca do ww. wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie załączyła wszystkich niezbędnych dokumentów (załączyła jedynie orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Skarżącej z [...] września 2015r., potwierdzające, że zaliczono Ją do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od [...] lipca 2015r.; decyzję ZUS o waloryzacji od [...] marca 2023r. przysługującej emerytury oraz 3 przekazy pocztowe potwierdzające wypłaty emerytury za grudzień 2023r., styczeń i luty 2024r.; zawiadomienie o wysokości opłat za zajmowany przez Skarżącą lokal mieszkalny), a ponadto nie było możliwe przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w zamieszkiwanym przez Skarżącą lokalu. Skarżąca ponadto wezwanie do uzupełnienia brakujących dokumentów odebrała [...] maja 2024r., czyli 14-dniowy termin na uzupełnienie braków należało odliczyć od miesięcznego terminu załatwienia sprawy oraz przyjąć, że sprawę Prezydent [...] powinien zakończyć wydaniem decyzji z [...] maja 2024r. W tym terminie organ nie wydał stosownej decyzji, ale po upływie tego terminu starał się wyjaśnić Skarżącej w piśmie z [...] lipca 2024r. przesłanki, które spowodowały brak merytorycznego rozpatrzenia wniosku Skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wiązało się to ze składanym przez Skarżącą pismami z [...] maja 2024r. i [...] czerwca 2024r. oraz załączoną do nich dokumentacją. Sąd doszedł w związku z tym do przekonania, że mimo przekroczenia terminu załatwienia sprawy bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zasadne było wydanie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2 sentencji wyroku. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyroki NSA z: 4 czerwca 2019r. sygn. akt II OSK 3374/18; 6 sierpnia 2019r. sygn. akt II OSK 1802/19; 18 stycznia 2019r. sygn. akt II OSK 1557/18; 5 września 2018r. sygn. akt II OSK 272/18 – dostępne, jak wyżej). Przy ocenie, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także całokształt okoliczności sprawy, jej charakter i zakres czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, których przeprowadzenie nie jest zależne wyłącznie od woli i starań organu. Samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por: wyrok NSA z 21 czerwca 2012r. sygn. akt I OSK 675/12; wyroki WSA w Gdańsku z: 29 maja 2013r. sygn. akt II SAB/Gd 29/13; 27 czerwca 2013r. sygn. akt SAB/Gd 13/13; wyrok WSA w Łodzi z 17 października 2014r., II SAB/Łd 124/14 - dostępne, j.w.). Sąd, mając powyższe stanowisko, ugruntowane w orzecznictwie, oceniając zaistniałą w sprawie bezczynność, wziął pod uwagę, że nie wiązała się ona z zupełnym brakiem działania Prezydenta [...], a organ ten starał się podejmować czynności ukierunkowane na zakończenie sprawy tj. wzywał Skarżącą do uzupełnienia wniosku, zarówno przed upływem terminu na załatwienie sprawy, jak też w okresie, kiedy formalnie istniała już bezczynność organu (k. 23-24 akt administracyjnych). Nie można zatem przyjąć, że bezczynność organu była nacechowana jego złą wolą lub lekceważącym podejściem do obowiązków procesowych wynikających z przepisów k.p.a. 5. Sąd w związku z tym za zasadny nie uznał wniosku Skarżącej o przyznanie na Jej rzecz sumy pieniężnej. Oceniając całokształt działań organu, w tym zarówno ww. okoliczność podejmowania czynności zmierzających do załatwienia sprawy, jak też jej załatwienie sprawy wydaniem decyzji z [...] marca 2025r., Sąd doszedł do przekonania, że rozmiar zaistniałej nieprawidłowości w załatwieniu sprawy nie daje podstaw do zastosowania ww. środka. Nie było też podstaw do uczynienia zadość wnioskowi Skarżącej o zobowiązanie organu do wydania decyzji, bo decyzję tę wydano. W tym kontekście istniały podstawy do zastosowania art. 151 P.p.s.a. i oddalenie skargi w pozostałym zakresie (punkt 3 sentencji wyroku). 6. Sąd nie orzekał w przedmiocie kosztów, choć taki wniosek sformułowano w skardze, gdyż Skarżąca, na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. h P.p.s.a., była ustawowo zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, o czym została poinformowana w związku z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału (k. 19 akt sądowych).